Περιοδικά

Ποιος ήταν ο γιατρός Αλόις Αλτσχάιμερ;

«Σε μία μόνο περίπτωση/ πήγα να εφαρμόσω/ την ποίηση στη ζωή/ και κάηκαν όλα» (Από τα «Επιτύμβια ποιήματα» του Τάκη Γραμμένου που δημοσιεύονται στο τελευταίο τεύχος της «Ποίησης») Πριν από 102 χρόνια ένας Γερμανός ονόματι Αλόις Αλτσχάιμερ (Αlois Αlzheimer, 1864-1915) ανακοίνωνε στο 37ο Συνέδριο των Γερμανών ψυχιάτρων στο Tubingen τα αποτελέσματα της μελέτης ενός περιστατικού, που «από κλινική άποψη παρουσίαζε τόσο αποκλίνουσα εικόνα, ώστε δεν μπορούσε να ταξινομηθεί σε καμία από τις γνωστές ασθένειες, τα δε παθολογοανατομικά ευρήματα διαφοροποιούνται από όλες τις γνωστές νοσογόνες διεργασίες». Ήταν η αρχή της μελέτης, γι΄ αυτήν που ονομάζουμε σήμερα «νόσο του 21ου αιώνα» και που φέρει το όνομα του πρωτοπόρου θεραπευτή: Αλτσχάιμερ. Η ιστορία της πρώτης ασθενούς αλλά και του γιατρού δημοσιεύονται στο – όλο και καλύτερο- περιοδικό «Σύναψις», επιθεώρηση που ασχολείται με την Ψυχιατρική, τις Νευροεπιστήμες και τις Επιστήμες του Ανθρώπου. Το αφιέρωμα για τον Αλτσχάιμερ και την ομώνυμη νόσο υπογράφουν ο υπεύθυνος της έκδοσης Θανάσης Καράβατος και τα μέλη της συντακτικής ομάδας Κώστας Πόταγας και Δημήτρης Πλουμπίδης. Στην ίδια ενότητα, το άρθρο της Μargaret Gatz (εργάζεται στο Τμήμα Ψυχολογίας του Πανεπιστημίου της Καλιφόρνιας), που απαντά στο ερώτημα αν η νοητική άσκηση προλαμβάνει ή όχι τη νόσο Αλτσχάιμερ.

Από την υπόλοιπη πλούσια ύλη του περιοδικού θα ήθελα να ξεχωρίσω το εξαιρετικό κείμενο του αν. καθηγητή Ψυχιατρικής του Πανεπιστημίου Αθηνών Γιάννη Ζέρβα «Ο Τένεσι Ουίλιαμς και η λοβοτομή». Με αφορμή το θεατρικό έργο «Ξαφνικά πέρυσι το καλοκαίρι», που αναφέρεται «σε μια από τις πιο αμφιλεγόμενες θεραπείες της Ψυχιατρικής, τη λοβοτομή», ο Ζέρβας θέλει να δείξει «τον τρόπο που η προσωπική ιστορία του Ουίλιαμς, αλλά και η κοινωνικοπολιτική του τοποθέτηση διασταυρώνονται με τη διαδρομή, αλλά και τη χρήση αυτής της θεραπείας στην ιστορία της Ψυχιατρικής». ΜΑΜΑΓΚΑΚΗΣ. Στον σπουδαίο συνθέτη Νίκο Μαμαγκάκη είναι αφιερωμένο (εξώφυλλο, πολυσέλιδη συνέντευξη) το νέο τεύχος του τριμηνιαίου μουσικού περιοδικού «Μετρονόμος». Λέει πολλά και διάφορα ο Μαμαγκάκης στη συνομιλία του με τον εκδότη του «Μ» Θανάση Συλιβό. Κυρίως κριτικάρει πρόσωπα και καταστάσεις του ελληνικού μουσικού χώρου. Τα τελευταία χρόνια ο Μαμαγκάκης δημιούργησε «μια μικρή βιοτεχνία μουσικής» που την ονόμασε «Ιδαία» (αρχαία ονομασία της πατρίδας του, Κρήτης). Η «βιοτεχνία» θα κυκλοφορήσει σταδιακά όλα του τα έργα, παλιά και νέα. Ήδη στα δισκοπωλεία κυκλοφορούν είκοσι δύο cd! Το γιατί αναγκάστηκε να γίνει βιοτέχνης, εξηγεί ο ίδιος: «Κάποια στιγμή βρέθηκα θύμα μιας εταιρείας η οποία είχε βγάλει σχεδόν το σύνολο του έργου μου χωρίς να μου δώσει χρήματα, χωρίς να μου δώσει αυτά που δικαιούμαι…».

Να σημειώσω ακόμα το κείμενο του Φώντα Λάδη «για τον πολιτικό Μάνο Λοΐζο» και τη συζήτηση του Ηλία Βολιότη- Καπετανάκη με τον Γιώργο Ξηντάρη, τον τελευταίο «αμανετζή» όπως τον ονομάζει.

ΝΑΞΟΣ. Από το 1670- τουλάχιστον- η Νάξος έκανε εμπόριο χελιών σε κονσέρβα. Τον ίδιο αιώνα το σημαντικότερο προϊόν στο νησί ήταν το κρασί, γιατί οι πολεμικοί στόλοι έπιναν κρασί και όχι βρώμικο νερό! Αρχές του 1700 φυτεύονται από Ιησουίτη οι δύο πρώτες πορτοκαλιές στη Νάξο και παίρνουν τα ονόματα Αδάμ και Εύα. Αυτά και άλλα πολλά δημοσιεύονται στο γοητευτικό κείμενο του Μπεν Σλοτ, «Βίος, υλικά αγαθά και περιβάλλον στη Νάξο του 17ου και 18ου αιώνα» και περιλαμβάνονται στη «Φλέα», έκδοση του Ιστορικού Ομίλου Νάξου «Αρσός». Και δεν είναι μόνον αυτό το κείμενο. Οι άνθρωποι της «Φλέας» με λίγα υλικά μέσα υπηρετούν με τον εναργέστερο τρόπο την Τοπική Ιστορία.

ΔΙΕΥΘΥΝΣΕΙΣ

Σύναψις: Κ. Παλαμά 21, Θεσσαλονίκη- 55133 email: karath@med. auth.gr

Μετρονόμος: Λοχ. Τριανταφύλλου 13, Άγιος Δημήτριος- 17341, τηλ.: 210-9703.932

Φλέα: Στέλιο Μαρινάκη, Χώρα Νάξου- 84300, τηλ.: 22850-26.880