Με Ι.Χ. στο κέντρο; Πλήρωνε!

Ένα βήμα πιο κοντά στα αστικά διόδια βρίσκεται η Αθήνα. Η κυβέρνηση άναψε και επίσημα πράσινο φως για τη μελέτη του μέτρου, ακολουθώντας το παράδειγμα άλλων ευρωπαϊκών μεγαλουπόλεων που ήδη έχουν καθιερώσει τα αστικά διόδια για τον περιορισμό του κυκλοφοριακού προβλήματος και τη διευκόλυνση των αστικών μετακινήσεων.

Το θέμα της επιβολής αστικών διοδίων στην Αθήνα πρόκειται να εξετάσει ενδεκαμελής επιτροπή επιστημόνων, την οποία συνέστησε χθες το υπουργείο Μεταφορών συμμετέχοντας στον δημόσιο διάλογο που άρχισε η Κομισιόν για τη δημιουργία ενιαίας στρατηγικής για τις αστικές μεταφορές. Πρόεδρος της επιτροπής τοποθετήθηκε ο κ. Χρόνης Ακριτίδης, αναπληρωτής δήμαρχος Αθηναίων και συγκοινωνιολόγος, ενώ μεταξύ των μελών της συγκαταλέγονται συγκοινωνιολόγοι, στελέχη του υπουργείου

ΕΠΙΤΡΟΠΗ

Το υπουργείο Μεταφορών συγκρότησε επιτροπή ειδικών για να μελετήσει την εφαρμογή του μέτρου

και του Οργανισμού Αστικών Συγκοινωνιών Αθήνας (ΟΑΣΑ).

Σε ειδικές συζητήσεις που έγιναν την περασμένη χρονιά για το θέμα αυτό, επιστήμονες προερχόμενοι και από ευρωπαϊκές πόλεις, όπου εφαρμόζεται το μέτρο των διοδίων, επισήμαναν ότι τα διόδια χωρίς παράλληλα μέτρα ρύθμισης της κυκλοφορίας δεν οδηγούν στα επιθυμητά αποτελέσματα. Ειδικώς όσον αφορά την Αθήνα, κατέληξαν ότι πρέπει να αποσαφηνιστούν ζητήματα όπως η περίμετρος εγκατάστασης των διοδίων, αν θα χρησιμοποιούνται κάμερες για τη βεβαίωση των οφειλών, η βελτίωση του δικτύου των μέσων μαζικής μεταφοράς, η εντατικοποίηση της αστυνόμευσης και η τιμολόγηση, που απαιτεί κοινωνική συναίνεση. Πρακτικές δυσκολίες
Οι συγκοινωνιολόγοι συμφωνούν ότι κατά κανόνα η επιβολή μέτρων τιμολόγησης- διοδίων προκαλεί έντονες αντιδράσεις. Παράλληλα, αναγνωρίζουν ότι η Αθήνα είναι ιδιαίτερη περίπτωση, καθώς υπάρχουν πολλές πύλες εισόδου στο Κέντρο που κάνουν δύσκολη την εφαρμογή του μέτρου, ενώ το δίκτυο των μέσων μαζικής μεταφοράς δεν είναι επαρκές ώστε να αποτελέσει εναλλακτική λύση για τους οδηγούς Ι.Χ.

Υπενθυμίζεται ότι με το έγγραφο που έχει θέσει σε δημόσια διαβούλευση η Ευρωπαϊκή Επιτροπή και έχει διανείμει το υπουργείο Μεταφορών σε όλους τους φορείς που θα λάβουν μέρος στον διάλογο, ζητείται ξεκάθαρη θέση για τρία ζητήματα: Αν πρέπει να ενθαρρυνθούν οι πόλεις στη χρήση αστικών διοδίων. Αν υπάρχει ανάγκη για γενικό ευρωπαϊκό πλαίσιο ή καθοδήγηση όσον αφορά τα αστικά διόδια. Και αν πρέπει τα έσοδα από τα διόδια να χρησιμοποιηθούν για τη βελτίωση των μαζικών μέσων μεταφοράς.

Στην Αθήνα, μέχρι σήμερα μοναδική παρέμβαση στο κυκλοφοριακό πρόβλημα αποτελεί ο γνωστός δακτύλιος, ο οποίος τα τελευταία χρόνια έχει εξελιχθεί σε σημείο τριβής ανάμεσα στα υπουργεία ΠΕΧΩΔΕ και Μεταφορών. Το ΥΠΕΧΩΔΕ τάσσεται κατά των περιορισμών στην κυκλοφορία, αλλά μεταθέτει την κατάργησή τους στο απώτερο μέλλον, τουλάχιστον μετά το 2010, αφού τους συνδέει με τη συνολική ανάπτυξη των συγκοινωνιών, κυρίως του Μετρό. Το υπουργείο Μεταφορών θεωρεί ότι το μέτρο του δακτυλίου έχει ξεπεραστεί και πρέπει να αναζητηθούν άλλοι τρόποι για την αντιμετώπιση των προβλημάτων που παρουσιάζονται στις αστικές μεταφορές.

Υπενθυμίζεται ότι η εκ περιτροπής κυκλοφορία των αυτοκινήτων στο Κέντρο της πρωτεύουσας εγκαινιάστηκε το 1982 ως… προσωρινό μέτρο. Είκοσι έξι χρόνια μετά αποδεικνύεται ότι «ουδέν μονιμότερον του προσωρινού». Σήμερα πάντως θεωρείται αναποτελεσματικό μέτρο, αφού στο Λεκανοπέδιο κυκλοφορούν περισσότερα από 2,5 εκατ. Ι.Χ., έναντι 430.000 το 1982. Μάλιστα, οι συγκοινωνιολόγοι θεωρούν ότι ο δακτύλιος υποχρέωσε πολλούς οδηγούς να αγοράσουν και δεύτερο αυτοκίνητο. Ήδη 43% των οδηγών στο Λεκανοπέδιο διαθέτει και δεύτερο Ι.Χ., ενώ εκτιμάται ότι ένας στους τρεις οδηγούς παραβιάζει συστηματικά τον δακτύλιο.


Σημαντικά αποτελέσματα σε Λονδίνο και Στοκχόλμη

ΣΤΟ ΛΟΝΔΙΝΟ το σύστημα διοδίων στο κέντρο της πόλης εφαρμόστηκε για πρώτη φορά τον Φεβρουάριο του 2003. Το τίμημα εισόδου στην πόλη στο διάστημα από τις 7 π.μ. έως τις 6.30 μ.μ.

στοίχιζε στην πρώτη φάση εφαρμογής 7,5 ευρώ (5 λίρες), ενώ από τον Ιούλιο του 2005 διαμορφώθηκε στα 12 ευρώ (8 λίρες). Η τιμολόγηση ισχύει για όλα τα οχήματα πλην των μονίμων κατοίκων, που έχουν έκπτωση 90%. Επίσης, όλα τα οχήματα που εκπέμπουν χαμηλούς ρύπους, τα ταξί και τα λεωφορεία δεν πληρώνουν διόδια. Ύστερα από τέσσερα χρόνια λειτουργίας του συστήματος παρατηρήθηκε μείωση της κυκλοφορίας των Ι.Χ. κατά 33%. Εκτιμάται ότι σήμερα περίπου 40.000-50.000 οδηγοί χρησιμοποιούν πλέον λεωφορείο, ποδήλατο ή ταξί.

Στη Στοκχόλμη, η εφαρμογή του μέτρου των διοδίων άρχισε τον Ιανουάριο του 2006. Οι οδηγοί υπόκεινται σε κλιμακωτή χρέωση ανάλογα με την ημέρα και την ώρα εισόδου στο κέντρο της πόλης. Ο κυκλοφοριακός φόρτος περιορίστηκε κατά 25%, ο χρόνος αναμονής στα μποτιλιαρίσματα μειώθηκε κατά 30%-50%, ενώ οι εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα μειώθηκαν κατά 14% στο κέντρο της Στοκχόλμης.


Επιφυλακτικοί οι συγκοινωνιολόγοι

«ΥΠΑΡΧΟΥΝ ΤΕΧΝΙΚΕΣ δυσκολίες. Οι ακτινωτές λεωφόροι από τα προάστια στο κέντρο είναι πολλές. Αλλά και πολλοί στενοί άξονες επίσης οδηγούν προς την ίδια κατεύθυνση. Υπάρχουν περιοχές που κατοικούνται, ακόμα και δίπλα στην Ομόνοια. Δεν νομίζω ότι όλα αυτά μπορούν να αντιμετωπιστούν», επισημαίνει ο συγκοινωνιολόγος και καθηγητής του Πανεπιστημίου Πειραιά κ. Στράτος Παπαδημητρίου.

Ως δεύτερη απαραίτητη προϋπόθεση θεωρούν όλοι οι συγκοινωνιολόγοι τη βελτίωση της αποτελεσματικότητας των μέσων μαζικής μεταφοράς. «Μπορεί να συγκριθεί το μετρό του Λονδίνου με αυτό της Αθήνας; Εκεί υπάρχουν σταθμοί σε κάθε γωνία», αναφέρει ο συγκοινωνιολόγος κ. Νίκος Παπαχρήστος. «Υπάρχουν θέματα που πρέπει να απαντηθούν. Χωρίς αυτές τις απαντήσεις δεν μπορούμε να πούμε “ναι” ή “όχι” στα διόδια», υπογραμμίζει και ο συγκοινωνιολόγος κ. Νότης Παρασκευόπουλος και παραθέτει μερικά από τα ερωτήματα. «Πώς θα οριστούν και με ποια κριτήρια τα όρια μέσα στα οποία θα ισχύουν τα διόδια; Θα είναι κλιμακωτή η χρέωση ανάλογα με τη παλαιότητα των οχημάτων; Και τι θα γίνει με τα επαγγελματικά οχήματα που είναι υποχρεωμένα να εισέρχονται και να εξέρχονται συχνά από το κέντρο της πόλης;».