ΔΡΟΜΟΙ

Δεν χρειάζεται…
… να περιμένουμε να φτάσουν τέτοιες χρονιάρες μέρες για να αναρωτηθούμε: Είμαστε άραγε ευτυχισμένοι; Είναι μια ερώτηση που την κάνουμε στον εαυτό μας κάθε μέρα, κάθε ώρα, κάθε στιγμή. Γι΄ αυτό ακριβώς έχουν ασχοληθεί τόσο πολύ με αυτήν οι επιστήμονες.

Ο ψυχολόγος…
… Ντάνιελ Τζίλμπερτ από το Πανεπιστήμιο Χάρβαρντ καταδύεται στα βάθη της ανθρώπινης ψυχής με το βιβλίο του «Σκοντάφτοντας στην ευτυχία». Γράφει σε αυτό: «Ο άνθρωπος είναι το μοναδικό ζώο που σκέφτεται το μέλλον». Το μεγαλύτερο μέρος της ζωής μας το περνάμε σκεπτόμενοι τι θα μας κάνει κάποτε ευτυχισμένους. Ο καθηγητής Τζίλμπερτ έδειξε πως δεν τα καταφέρνουμε και τόσο καλά σε αυτήν τη μελλοντολογία. Κάπου ανάμεσα στο μέλλον και το παρόν χάνουμε τον εαυτό μας. Οι περισσότεροι από εμάς, ας πούμε, πιστεύουμε πως η ποικιλία προσθέτει λίγο πιπέρι στη ζωή μας. Με ένα πείραμα, ο καθηγητής απέδειξε πως ακόμη και αυτή η ποικιλία αργά ή γρήγορα γίνεται βαρετή. «Τα υπέροχα πράγματα είναι υπέροχα την πρώτη φορά», εξηγεί. «Ύστερα ξεθωριάζουν με την επανάληψη». Αυτό το ξέρουν καλά οι οικονομολόγοι. Το λένε «πτωτική οριακή χρησιμότητα». Η ικανοποίηση που μας προσφέρει ένα οικονομικό αγαθό έχει τα όριά της. Ύστερα από κάποια συγκεκριμένη ποσότητα, δεν είναι πια η ίδια όπως ήταν στην αρχή. Το ξέρουν καλά και τα παντρεμένα ζευγάρια. Ας μη σπεύσουμε όμως να βγάλουμε το συμπέρασμα πως όσο περισσότεροι ερωτικοί σύντροφοι τόσο το καλύτερο. Θα ήταν λάθος, όπως γράφει στο βιβλίο της «Ο μύθος της ευτυχίας» η ιστορικός Τζένιφερ Χεχτ: «Πριν από έναν αιώνα, ο μέσος άνδρας που είχε τρία χρόνια να έρθει σε σεξουαλική επαφή, μπορούσε να νιώθει περήφανος για την υγεία του και την εγκράτειά του». Είμαστε λοιπόν καταδικασμένοι;

Ένα παράδοξο…
… έχει επισημάνει ο οικονομολόγος Ρίτσαρντ Λέιαρντ στο βιβλίο του «Η ευτυχία». Δείχνει πως, μολονότι σήμερα το εισόδημά μας είναι διπλάσιο από το εισόδημα του ανθρώπου του 1950, δεν νιώθουμε περισσότερο ευτυχισμένοι από αυτόν. Κι ας έχουμε πιο πολλή τροφή, πιο πολλά ρούχα, πιο πολλά αυτοκίνητα, πιο μεγάλα σπίτια, πιο λίγες ώρες εργασίας και κυρίως πιο καλή υγεία. Γιατί; Επειδή, εξηγεί ο καθηγητής Λέιαρντ, οι ανάγκες μας δεν είναι απόλυτες αλλά σχετικές με τις ανάγκες και τα αγαθά που έχουν οι συνάνθρωποί μας. Ένα τεστ…
… Τι θα προτιμούσαμε; Να βγάζαμε 50.000 ευρώ τον χρόνο, ενώ οι άλλοι θα έβγαζαν 25.000 ευρώ ή να βγάζαμε 100.000 ευρώ τον χρόνο, ενώ οι άλλοι θα έβγαζαν 250.000 ευρώ; Σε σχετική έρευνα, οι περισσότεροι που τους έβαλαν μπροστά σε αυτό το δίλημμα προτίμησαν την πρώτη επιλογή. Ο πλούτος δηλαδή είναι σχετικός, όπως είναι άλλωστε και η φτώχεια. Ή όπως το είχε πει ο συγγραφέας Χ.Λ. Μένκεν, «ευτυχισμένος είναι αυτός που βγάζει 100 δολάρια παραπάνω από τον μπατζανάκη του».