«Το καθήκον νικά τις βόμβες»

«Αργά το βράδυ άρχιζε ο βομβαρδισμός της Βηρυτού. Προσπαθούσαμε να κοιμηθούμε, αλλά οι εκρήξεις ακούγονταν πολύ κοντά και δεν μας άφηναν. Από το μυαλό μας περνούσε η σκέψη πως η επόμενη βόμβα μπορεί να πέσει στο σημείο που βρισκόμαστε εμείς.
Γρήγορα, όμως, το ξεχνάς και αποκοιμιέσαι. Το πρωί ανακαλύψαμε πως βρισκόμασταν πολύ κοντά στο σημείο των βομβαρδισμών».
O κ. Απόστολος Βεΐζης είναι ο διευθυντής του ελληνικού τμήματος προγραμμάτων των Γιατρών Χωρίς Σύνορα. Η πρώτη του εμπειρία σε αποστολή ήταν το 1995 και έκτοτε έχει βρεθεί σε πάρα πολλές άλλες χώρες. Κάθε φορά, όπως λέει, είναι μια ξεχωριστή εμπειρία. Δεν είναι λίγες δε οι φορές που η κατάσταση έγινε αρκετά επικίνδυνη, ωστόσο ο σκοπός για τον οποίο βρέθηκαν εκεί επισκιάζει κάθε άλλη κατάσταση. «Σε μια αποστολή στα

ΣΕ ΟΛΟΥΣ ΤΟΥΣ ΠΟΛΕΜΟΥΣ

«Δεν είμαστε ήρωες», λένε οι εθελοντές που έχουν βρεθεί από την Τσετσενία μέχρι τον Λίβανο και το Αφγανιστάν

σύνορα Ινγκουσετίας και Τσετσενίας ένας Ολλανδός συνάδελφος έπεσε θύμα απαγωγής και για 20 μήνες ήταν χαμένος. Μια σκέψη που πέρασε τότε από το μυαλό ήταν ότι θα μπορούσα να ήμουν στη θέση του. Εκείνη την ώρα δεν σκέφτεσαι τον εαυτό σου, αλλά τους συνανθρώπους σου. Πρέπει να επιστρέψεις στη φροντίδα των ανθρώπων που έχουν την ανάγκη σου», λέει ο κ. Βεΐζης.

Από το 1972
Οι Γιατροί Χωρίς Σύνορα από το 1972 βοηθούν τους πληθυσμούς του πλανήτη που βρίσκονται σε κατάσταση επείγουσας ανάγκης: θύματα πολέμων, επιδημιών, φυσικών καταστροφών ή άλλων παραγόντων. Το έργο τους δεν είναι καθόλου εύκολο και δεν είναι λίγες οι φορές που η ζωή τους έχει διατρέξει κίνδυνο. Αρκετά είναι επίσης τα περιστατικά θανάτων, απαγωγών ή βιασμών σε αποστολές. Παρ΄ όλα αυτά, όχι μόνο δεν πτοούνται, αλλά αποκτούν μεγαλύτερο κίνητρο για να προσφέρουν τη βοήθειά τους.

«Δεν είμαστε ήρωες, αλλά άνθρωποι όπως όλοι. Πρέπει να παίρνεις αποφάσεις πολύ γρήγορα. Δεν έχεις την πολυτέλεια του χρόνου. Ο πόλεμος και τα αποτελέσματά του είναι τα ίδια παντού. Το μόνο πράγμα που δεν αλλάζει είναι ότι συναντάς παντού ανθρώπους σαν εμάς. Αυτό που κάνουμε είναι να προσπαθούμε να μη σκεφτόμαστε την κατάσταση. Αποστολή μας είναι να είμαστε δίπλα σε αυτούς τους ανθρώπους, να γίνουμε ένα και να βιώνουμε μαζί τις δύσκολες καταστάσεις», σημειώνει ο κ. Βεΐζης.

«Όταν βρεθήκαμε στην Παλαιστίνη ζούσαμε διαρκώς ανάμεσα σε ένοπλους άνδρες, ενώ κανείς δεν μπορούσε να υπολογίσει πόσοι ελεύθεροι σκοπευτές ήταν σκορπισμένοι τριγύρω και σημάδευαν. Στην αρχή νιώθεις φόβο, αλλά σχεδόν αμέσως το συνηθίζεις και το θεωρείς τμήμα της καθημερινότητας», λέει στα «ΝΕΑ» η κ. Χαρίκλεια Καλτετζιώτη. Στη διάρκεια των αποστολών της έχει βρεθεί σε δύσκολες συνθήκες, ωστόσο, όπως εξηγεί, ο τρόπος λειτουργίας της οργάνωσης παρέχει σημαντική προστασία των εθελοντών. «Πηγαίνουμε σε περιοχές όπου υπάρχει ρίσκο, αλλά στην ουσία δεν ρισκάρουμε τη δική μας τη ζωή. Ακόμα και σε περιοχές όπου υπάρχουν συγκρούσεις, γνωρίζουν όλες οι πλευρές την ύπαρξή μας ώστε να μη γίνουμε στόχοι, ενώ πάντα υπάρχει σχέδιο αποχώρησης από την περιοχή, αν τα πράγματα γίνουν εξαιρετικά επικίνδυνα», αναφέρει. Η επιθυμία, όπως τονίζει, να βοηθήσει κανείς τους πληθυσμούς που βρίσκονται σε ανάγκη είναι μεγαλύτερη από τον φόβο. «Έχοντας ως στόχο να βρεθείς κοντά τους, ξεπερνάς αυτές τις σκέψεις» προσθέτει.


«Φυλακισμένος» στη Σομαλία…

«ΕΠΕΙΤΑ από αρκετές αποστολές, η Σομαλία ήταν το μόνο μέρος που σκέφτηκα “τι κάνω εδώ;”. Εκεί ζούσαμε σαν φυλακισμένοι. Υπήρχαν παντού ένοπλοι φρουροί και δεν είχαμε καμία επαφή με τον έξω κόσμο. Γρήγορα, όμως, συνηθίζεις την κατάσταση και αποβάλλεις τον φόβο», λέει ο γιατρός κ. Γιάννος Ορφανός. Με τους Γιατρούς Χωρίς Σύνορα έχει βρεθεί σε αποστολές στην Αιθιοπία, τη Ζάμπια και το Σουδάν.

Ωστόσο, η Σομαλία ήταν η χώρα όπου ένιωσε τον μεγαλύτερο κίνδυνο. «Φόβος υπάρχει μόνο για μεμονωμένα περιστατικά, αλλά ποτέ δεν ξέρεις τι μπορεί να συμβεί. Όλοι κρατούν ένα όπλο και πάντα υπάρχει πιθανότητα να το σηκώσουν. Μια φορά το αυτοκίνητο τής αποστολής μας κινείτο στον αεροδιάδρομο και κάποιος άρχισε να το πυροβολεί επειδή απλώς είχε νεύρα. Ακόμα και 5χρονα παιδιά οπλοφορούν». Παρά τους κινδύνους, όπως σημειώνει, ο ίδιος νιώθει τυχερός που έζησε αυτές τις εμπειρίες. «Ως άνθρωπος πήρα πολλά περισσότερα απ΄ όσα προσέφερα. Όταν βρεθείς σε τέτοιες καταστάσεις, αποκτάς άλλη αίσθηση της πραγματικότητας. Επαναπροσδιορίζεις τις προτεραιότητές σου, τον τρόπο σκέψης σου, βλέπεις τα πράγματα αλλιώς».