[ ΓΝΩΜΗ ] Η ρομφαία του τιμητή

Στην Ελλάδα του νεώτερου Καραμανλή ο συμφυρμός της παρανομίας με το «ηθικό παράπτωμα» έχει ξεπεράσει κάθε ιστορικό προηγούμενο. Ο συμφυρμός γίνεται εις βάρος της έννοιας της νομιμότητας: Προέχει η ηθική συμπεριφορά, της οποίας θεματοφύλακας εμφανίζεται αυτοπροσώπως ο Πρωθυπουργός. Όμως, επειδή δεν ζούμε σε κοινωνία αγγέλων, τα «ηθικά παραπτώματα» είναι αναπόφευκτα. Όταν βγαίνουν στη δημοσιότητα, η πρωθυπουργική ρομφαία πέφτει στις κεφαλές όσων παραστράτησαν.

Αν τα ίδια πρόσωπα ελέγχονται για παράνομες συμπεριφορές, το ζήτημα ανάγεται πάλι στη σφαίρα της ηθικής. Το δέον επαφίεται χωρίς διάκριση στην κρίση του Πρωθυπουργού – τιμητή. Στην πράξη, επιχειρείται η ηθική κρίση να προλαμβάνει τον έλεγχο της νομιμότητας. Στις περιπτώσεις όπου η δημοσιότητα δεν μπορεί να ελεγχθεί, τα ζητήματα κλείνουν με μια γρήγορη αποπομπή των κυβερνητικών αξιωματούχων για λόγους «ηθικής τάξεως». Και, σε κάθε περίπτωση, ο έλεγχος της νομιμότητας των πράξεών τους επιδιώκεται να περιοριστεί στο ελάχιστο.

Όμως, η υπόθεση Ζαχόπουλου χαλάει τη σούπα. Δεν είναι γνωστό αν η επίκληση ενός «ηθικού παραπτώματος» συγκαλύπτει παράνομες πράξεις. Όμως, είναι γνωστό ότι η πολιτική σταδιοδρομία και οι υπερεξουσίες του τέως γενικού γραμματέα συνδέονται ευθέως με μιαν ιδιαίτερη οικογενειακή εύνοια. Η σχέση αυτή υπήρξε επωφελής για όλες τις πλευρές. Η διαχείρισή της από τον Πρωθυπουργό τον καθιστά μέρος του προβλήματος, από το οποίο προσπαθεί σήμερα να απαλλαγεί. Και ο τρόπος με τον οποίο το επιχειρεί αναδεικνύει ακόμα περισσότερο τις σκοτεινές πλευρές της «ηθικής» την οποία ευαγγελίζεται χωρίς να καταφέρνει να προσωποποιεί. Στην προσπάθειά του να υποκαταστήσει την πολιτική με την ηθική, ο Πρωθυπουργός υφίσταται μια δεινή προσωπική πολιτική ήττα.