ΔΙΑΣΤΑΣΕΙΣ Η ήρεμη… καχυποψία για τη Σένγκεν

Το πιο εντυπωσιακό στοιχείο του ταξιδιού κατά μήκος των συνόρων, 450 χιλιομέτρων, από τη γερμανική πόλη Τσιτάου στον Νότο έως την πολωνική πόλη-λιμάνι, Στσέτσιν, στον Βορρά, είναι η αδιαφορία με την οποία γίνεται δεκτή η επέκταση της ζώνης Σένγκεν- χθες- σε αυτήν την περιοχή.

Χώρα με βαριά ιστορική σημασία στην Ευρώπη, κατά τον Μεσαίωνα (το τότε βασίλειο της Πολωνίας) πολέμησε και νίκησε τους Τεύτονες Ιππότες, ενώ αιώνες αργότερα, τον Σεπτέμβριο του 1939, κατακλύστηκε από τα γερμανικά και τα σοβιετικά στρατεύματα. Οι μνήμες από εκείνη την περίοδο διατηρούνται ακόμη ζωντανές στους ηλικιωμένους πολίτες της, αλλά και στη… φαντασία των νεωτέρων, που μεγάλωσαν με αυτές. Όταν ηττήθηκε ο στρατός του Χίτλερ, εκατομμύρια Γερμανοί αναγκάστηκαν να εγκαταλείψουν μεγάλες πόλεις που σήμερα βρίσκονται σε πολωνικό έδαφος, όπως το Μπρεσλάου.

Το γεγονός ότι η διάλυση των συνοριακών σταθμών αποτελεί ένα γεγονός το οποίο δεν συνοδεύθηκε από εντυπωσιακές εκδηλώσεις, μαρτυρεί την επιτυχία του σχεδίου της ευρωπαϊκής ενσωμάτωσης και ολοκλήρωσης που πολύ επικρίθηκε. Ωστόσο, πίσω από αυτήν την ήσυχη αποδοχή της επέκτασης της Συνθήκης του Σένγκεν, γίνεται διακριτή μια καχυποψία, σε ορισμένες περιπτώσεις, μεταξύ των κοινοτήτων των δύο χωρών, που βρίσκονται στις δύο πλευρές των ποταμών Νάισε και Όντερ. Η γερμανική Αστυνομία, για παράδειγμα, έχει προειδοποιήσει πως θα αυξηθεί η εγκληματικότητα με την κατάργηση των συνοριακών ελέγχων, ενώ στα γερμανικά μέσα ενημέρωσης προβλήθηκαν ρεπορτάζ με κατοίκους των συνοριακών περιοχών, οι οποίοι έστησαν συρματοπλέγματα και αγόρασαν όπλα… Αυτή όμως είναι η μία όψη του νομίσματος- μια μειονότητα στην ουσία, τις απόψεις και τους φόβους της οποίας δεν φαίνεται να συμμερίζονται οι υπόλοιποι κάτοικοι των περιοχών αυτών. «Είναι λογικό να επιτρέπεις στους πολίτες να ζουν και να ταξιδεύουν ελεύθερα», επισημαίνει ο 30χρονος ψυχολόγος Κρίστιαν Φάιφερ, ο οποίος διασκέδαζε με τους φίλους του σε χριστουγεννιάτικη αγορά της Γερμανίας, στα σύνορα με την Πολωνία. Ήδη, όμως, οι κάτοικοι των περιοχών αυτών διασχίζουν εδώ και καιρό εύκολα τα σύνορα, για να αγοράσουν πιο φθηνά τα τσιγάρα ή τα καύσιμα. Κάποιες φορές, μάλιστα, σχηματίζονται ουρές από τα φορτηγά. «Νομίζω ότι είναι πολύ καλό αυτό που συμβαίνει», λέει η Μόνικα Κράσκα, κομμώτρια στην Πολωνία, η οποία επισημαίνει ότι έχει πολλούς Γερμανούς πελάτες. Το ανδρικό κούρεμα στο κατάστημά της κοστίζει λίγο περισσότερο από τρία ευρώ.

Από τη συζήτηση που γίνεται το τελευταίο διάστημα, πάντως, απουσιάζει ο φόβος που είχαν εκφράσει οι Γερμανοί το 2004, όταν η Πολωνία εντάχθηκε στην Ε.Ε., ότι οι Πολωνοί θα εισβάλουν μαζικά στη γερμανική αγορά και θα κλέψουν τις δουλειές των Γερμανών. Οι Πολωνοί μετακινήθηκαν, όμως προσπέρασαν τη Γερμανία, καταλήγοντας σε πιο φιλόξενες περιοχές της Ευρώπης, κυρίως στη Βρετανία και την Ιρλανδία.