Κόντρα έως την τελευταία στιγμή

Σηματοδοτώντας το τέλος μιας δύσκολης, μακροχρόνιας διαδικασίας με έντονες διαφωνίες και μεγάλο προβληματισμό, οι Ευρωπαίοι ηγέτες υπέγραψαν χθες στην πρωτεύουσα της Πορτογαλίας τη Συνθήκη της Λισαβώνας. Είναι η Μεταρρυθμιστική Συνθήκη των θεσμών της Ε.Ε., ώστε να καταστεί εύρυθμη και περισσότερο δημοκρατική η λειτουργία της με τα 12 νέα κράτη- μέλη.

Με μουσική υπόκρουση τον ευρωπαϊκό ύμνο, την «Ωδή στη Χαρά» του Μπετόβεν, οι Ευρωπαίοι ηγέτες υπέγραψαν χθες τη Συνθήκη της Λισαβώνας στο μεγαλοπρεπές μοναστήρι του Αγίου Ιερωνύμου, στην πορτογαλική πρωτεύουσα. Λίγο αργότερα, και αφού η πανηγυρική τελετή της υπογραφής είχε ολοκληρωθεί, μεταφέρθηκαν με τραμ- που έφερε την επιγραφή «Συνθήκη της Λισαβώνας»σε γειτονικό μουσείο για να γευματίσουν.

Άργησε ο Μπράουν
Ο μόνος που έφτασε αργοπορημένα και υπέγραψε μόνος του τη Συνθήκη, στο εστιατόριο, ήταν ο Βρετανός πρωθυπουργός Γκόρντον Μπράουν. Έτσι έγινε εύκολη λεία για τους Συντηρητικούς της αντιπολίτευσης που τον κατηγόρησαν πως ντράπηκε να συνυπογράψει τη Συνθήκη με τους υπόλοιπους Ευρωπαίους ηγέτες, υποκύπτοντας στις πιέσεις των ευρωσκεπτικιστών που πιστεύουν ότι η Μεταρρυθμιστική Συνθήκη υπονομεύει την εθνική βρετανική κυριαρχία. Το πρωθυπουργικό γραφείο, στο Λονδίνο, δικαιολόγησε την αργοπορία του διευκρινίζοντας ότι ο Μπράουν «ήταν απασχολημένος στη Βουλή των Κοινοτήτων». «Χρειαζόμαστε τη Βρετανία στην Ευρώπη. Χρειαζόμαστε τον Γκόρντον», δήλωσε ο Γάλλος πρόεδρος Νικολά Σαρκοζί, λίγο μετά την υπογραφή της Συνθήκης. Στη διάρκεια της τελετής, πάντως, είχε γίνει αντιληπτός ο επικεφαλής της βρετανικής διπλωματίας, Ντέιβιντ Μίλιμπαντ. «Είναι μια μέρα κατά την οποία η Ευρώπη πρέπει να κοιτάξει στο μέλλον», τόνισε ο Βρετανός υπουργός Εξωτερικών. Για ένα νέο κεφάλαιο στην ιστορία της Ευρωπαϊκής Ένωσης έκαναν λόγο οι Ευρωπαίοι ηγέτες, που, με τη Συνθήκη της Λισαβώνας, αντικατέστησαν ουσιαστικά το Ευρωσύνταγμα, ύστερα από την απόρριψή του από τους Γάλλους και τους Ολλανδούς ψηφοφόρους το 2005. «Αυτό ήταν ένα ευρωπαϊκό σχέδιο που ονειρεύτηκαν πολλές γενιές και άλλοι πριν από εμάς, με όραμα για το μέλλον», δήλωσε ο Πορτογάλος πρωθυπουργός και προεδρεύων του Συμβουλίου της Ε.Ε. Ζοζέ Σώκρατες.

Ιστορική καμπή
«Με τη Συνθήκη της Λισαβώνας γεννιέται μια Ευρώπη διευρυμένη σε 27 κράτη- μέλη, επανενωμένη γύρω από την ελευθερία και τη δημοκρατία. Με την υπογραφή της, βάζουμε τέλος στις συζητήσεις έξι ετών πάνω στους θεσμούς μας», τόνισε ο πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ζοζέ Μανουέλ Ντουράο Μπαρόζο, και κάλεσε τους ηγέτες να επιδείξουν αποφασιστικότητα και κατά τη διαδικασία επικύρωσης της Συνθήκης.

Η νέα Ευρωπαϊκή Συνθήκη θα πρέπει να επικυρωθεί από τα Κοινοβούλια 26 χωρών- μελών και να τεθεί, μέχρι το 2009, σε δημοψήφισμα στην Ιρλανδία, όπου, σύμφωνα με τις δημοσκοπήσεις, πολλοί ψηφοφόροι εμφανίζονται αναποφάσιστοι ή αδιάφοροι. Πάντως, ο Πορτογάλος υπουργός Εξωτερικών, Λουίς Αμάντο, σε συνέντευξή του στην ισπανική εφημερίδα «ΑΒC», προειδοποίησε πως ενδεχόμενη αποτυχία στην επικύρωση της Συνθήκης, θα προκαλέσει νέα αναταραχή στην Ευρώπη: «Θα βρεθούμε αντιμέτωποι με πολιτική κρίση στην Ευρώπη, πολύ σοβαρή, χειρότερη από αυτή που ξεπεράσαμε», τόνισε.


Εμπόδισαν τον Κασπάροφ να κατέβει υποψήφιος

ΕΚΤΟΣ ΑΓΩΝΑ για τις προεδρικές εκλογές της Ρωσίας, στις 2 Μαρτίου, ετέθη ο επικριτής του Κρεμλίνου και πρώην παγκόσμιος πρωταθλητής στο σκάκι Γκάρι Κασπάροφ, κατηγορώντας τις ρωσικές αρχές ότι «στραγγαλίζουν» την αντιπολίτευση. Όπως δήλωσε εκπρόσωπος του συνασπισμού Άλλη Ρωσία, του οποίου ηγείται ο Κασπάροφ, οι Αρχές εμπόδισαν τις προσπάθειες των υποστηρικτών του Κασπάροφ να διοργανώσουν διάσκεψη για την επίσημη ανακήρυξη της υποψηφιότητάς του. Με βάση τον εκλογικό νόμο, η τελευταία ημέρα κατά την οποία θα έπρεπε να οργανωθεί η διάσκεψη ήταν η χθεσινή. Σύμφωνα με δημοσκόπηση, η επιλογή του Ρώσου προέδρου, ο πρώτος αντιπρόεδρος της ρωσικής κυβέρνησης Ντμίτρι Μεντβέντεφ, αποσπά την αποδοχή του 35% του ρωσικού λαού, και βρίσκεται 14 μονάδες μακριά από τον πλησιέστερο δυνάμει αντίπαλό του, τον έτερο πρώτο αντιπρόεδρο της κυβέρνησης, Σεργκέι Ιβανόφ.

Η αποχώρηση
Οι Σύμμαχοι του ΝΑΤΟ «λυπούνται βαθύτατα» για την αναμενόμενη εδώ και καιρό μονομερή αναστολή της συμμετοχής της Ρωσίας στη Συνθήκη για τις Συμβατικές Δυνάμεις στην Ευρώπη (CFΕ), όμως θα συνεχίσουν να ανταποκρίνονται στις υποχρεώσεις τους, όπως αυτές απορρέουν από τη Συνθήκη, ανακοίνωσε χθες η Βορειοατλαντική Συμμαχία, ανταποκρινόμενη στο πάγωμα της Συνθήκης, μια ημέρα νωρίτερα, από τη Μόσχα. Βάσει της CFΕ, το ΝΑΤΟ και οι χώρες- μέλη του πρώην Συμφώνου της Βαρσοβίας συμφώνησαν να μειώσουν τις συμβατικές ένοπλες δυνάμεις τους, μετά το τέλος του Ψυχρού Πολέμου. «Η ενέργεια της Μόσχας είναι ιδιαίτερα απογοητευτική», επισήμανε ο εκπρόσωπος του Στέιτ Ντιπάρτμεντ Σιν ΜακΚόρμακ.

«Ενθαρρύνουμε τη Ρωσία να το ξανασκεφτεί». (Την ίδια έκκληση απηύθυναν στη Ρωσία το ΝΑΤΟ αλλά και ο Οργανισμός για την Ασφάλεια και τη Συνεργασία στην Ευρώπη).


Τα βασικά σημεία της συνθήκης

● ΘΕΜΕΛΙΩΔΗ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ: 50 άρθρα αναλύουν λεπτομερώς τα θεμελιώδη δικαιώματα όπως η ελευθερία του λόγου και η επιλογή της θρησκείας, περιλαμβάνουν όμως και αναφορές στο δικαίωμα στη μόρφωση και τις δίκαιες συνθήκες εργασίας. Θα είναι νομικά δεσμευτικά για 25 από τις 27 χώρες μέλη της Ε.Ε.- εκτός της Βρετανίας και της Πολωνίας.

● Ο ΠΡΟΕΔΡΟΣ: Η Ε.Ε. θα έχει πρόεδρο με θητεία 2 ετών και επικεφαλής της διπλωματίας με ενισχυμένες αρμοδιότητες, ο οποίος θα είναι μέλος της Κομισιόν.

● ΚΟΜΙΣΙΟΝ: Έως το 2014 η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα περιλαμβάνει 17 μέλη. Οι επίτροποι θα έχουν πενταετή θητεία.

● ΕΥΡΩΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ: Θα έχει ενισχυμένες αρμοδιότητες, κυρίως σε θέματα δικαιοσύνης και εσωτερικών. Αντί 785 μελών όμως, θα περιοριστεί στα 751, που σημαίνει λιγότερες έδρες για 17 από τις 27 χώρες-μέλη.

● ΛΗΨΗ ΑΠΟΦΑΣΕΩΝ: Το 2014 αναμένεται να τεθεί σε εφαρμογή νέο σύστημα ψηφοφορίας, το οποίο θα στηρίζεται στην αρχή της πλειοψηφίας και όχι της ομοφωνίας σε 50 νέους τομείς, περιλαμβανομένων της δικαστικής και αστυνομικής συνεργασίας, της εκπαίδευσης και της οικονομικής πολιτικής. Η ομοφωνία θα απαιτείται σε ζητήματα εξωτερικής και αμυντικής πολιτικής, κοινωνικής ασφάλειας, φορολόγησης και πολιτισμού.