«Δεν είχε πατρίδα, ήταν ορφανός, ήταν μόνος»

Οι Ιρλανδοί στρατιώτες κατηγορούνται εντέλει από τη «μητέρα» Αγγλία ότι δεν πολεμάνε καλά, ότι είναι αποστάτες και επικίνδυνοι επαναστάτες αν θα γυρίσουν πίσω, πράγμα που το επιβεβαιώνουν με απειλές όσοι σέρνονται μέσα στα χαρακώματα. Τα βάσανά του πρωταγωνιστή του Μπάρι, δεν έχουν τελειώσει. Τα αφήνουμε να τα αποτελειώσουν οι αναγνώστες, με μια συνταρακτική ανατροπή στο τέλος αυτού του θαυμάσιου, ρεαλιστικού αλλά και ποιητικού μυθιστορήματος.

Όχι, ο πόλεμος δεν χρειάζεται καλλιλογίες, όμως η πένα του Σεμπάστιαν Μπάρι βουτάει άλλοτε στην Κόλαση του Δάντη και άλλοτε στις μελανιασμένες σελίδες του Κόνραντ και του Χάρντι. Κατορθώνει να μιλήσει για την ιστορία του κόσμου μέσα από τη σύντομη ιστορία ενός και μόνον ανθρώπου. Και αν ο Τολστόι έβαζε στα μυθιστορήματά του χαρακτήρες αξιωματικών, όπως «κατηγορείται» εντός του κειμένου, ο Ιρλανδός Σεμπάστιαν Μπάρι επιλέγει τον απλό φαντάρο, τον «ηλίθιο» του εικοστού αιώνα.

«Τόσο μακριά, τόσο μακριά είχαν πάει που είχαν φτάσει στην άκρη του γνωστού κόσμου και είχαν κατρακυλήσει σε βασίλεια άλλα. Και ο Γουίλι δεν είχε πατρίδα, ήταν ορφανός, ήταν μόνος».