Η παράνοια παρασέρνει στον στρόβιλό της

Η Συνωμοσία κατά της Αμερικής δεν ανήκει στα μείζονα έργα του Ροθ. Δεν αποτυπώνει τη μακροϊστορία μιας κοινωνίας ή τη μικροϊστορία ενός προσώπου, με την τέχνη και την τεχνική που το επιχειρούν και το κατορθώνουν άλλα έργα του, κυρίως αυτά της άτυπης τριλογίας του. Παρά ταύτα, είναι το μυθιστόρημα ενός ικανού και ακαταπόνητου τεχνίτη, ένα βιβλίο για το τι σημαίνει προσωπική και κοινωνική παράνοια, ένα ρεαλιστικό μυθιστόρημα για φανταστικά γεγονότα. Σ΄ αυτό το βιβλίο, όπως και σε άλλα βιβλία του Ροθ, μυθοπλασία και αυτοβιογραφία διασταυρώνονται. Ο συγγραφέας οργανώνει μια φανταστική Δυστοπία, η οποία δεν τοποθετείται ως είθισται στο μέλλον, αλλά οικοδομείται στο παρελθόν.

Για παιχνίδι
Εδώ, η Ιστορία συγκρούεται με την καθημερινότητα. Ο Ροθ δεν γράφει έπος. Γράφει παρωδία, με υψηλές δόσεις ειρωνείας. Σε άλλα σημεία ο τόνος διακρίνεται σκόπιμα για την ακαδημαϊκή του αυτοσυγκράτηση και σε άλλα σημεία υπερέχει το πάθος και το τρέμουλο. Ο Μαγκλίνης αποδίδει τις εναλλαγές του τόνου αλλά και την, άλλοτε υπόγεια άλλοτε οξύφωνη, ειρωνεία του Ροθ σε ζυγισμένα ακριβή ελληνικά. Ορισμένες περιφερειακές σκηνές μένουν ανεξίτηλες: Ο Φίλιπ και ο Ερλ να ακολουθούν χριστιανούς στα σπίτια τους, έτσι για παιχνίδι, το μακρό υπεραστικό τηλεφώνημα της κυρίας Ροθ στον μικρό Σέλντον, το «κούτσουρο» του Άλβιν και ο τρόπος που πηδάει ο μονοπόδαρος, για να πάει βραδιάτικα στην τουαλέτα. Το μυθιστόρημα συμπληρώνεται από βιβλιογραφία, «πραγματικό χρονολόγιο των βασικών προσώπων» και «μερικά ντοκουμέντα» έτσι, ώστε ο αναγνώστης να μη χαθεί στο εκρηκτικό μείγμα μυθοπλασίας και ιστορικής πραγματικότητας.

Το βιβλίο του Ροθ έχει λογοτεχνικούς προγόνους: Το μυθιστόρημα του Σινκλέρ Λιούις Ιt Can΄t Ηappen Ηere (1935), αλλά και το μυθιστόρημα του Τζακ Λόντον Τhe Ιron Ηeel (1908), που κυκλοφόρησε πριν κατασκευαστεί η λέξη φασισμός.

Όσο διαβάζει κανείς το μυθιστόρημα, τόσο το απίστευτο γίνεται πιστευτό. Η παράνοια παρασέρνει στον στρόβιλό της. Η προεδρία του Λίντμπεργκ είναι φανταστική. Ο αντισημιτισμός του όμως όχι.