Τον «ξέχασαν» και πήρε βραβείο

Διεθνής διάκριση για τον Γιάννη Μιχαλούδη που βάζει διαστημική τεχνολογία στην τέχνη
«Στην Αλεξάνδρεια δεν βραβεύτηκε το υλικό, αλλά η αποδέσμευση από αυτό και η χρήση του σ΄ ένα ολοκληρωμένο έργο τέχνης. Η δυνατότητα να παγιδεύσεις ένα σύννεφο, να κάνεις αισθητή την παρουσία του αιθέριου», λέει στα «ΝΕΑ» ο γλύπτης Γιάννης Μιχαλούδης, που μόλις επέστρεψε από την Αίγυπτο με τον Χρυσό Φάρο, το Α΄ Βραβείο της 14ης Μεσογειακής Μπιενάλε της Αλεξάνδρειας. Χωρίς το ελληνικό υπουργείο Πολιτισμού να έχει ιδέα, καθώς «ξέχασε» να στείλει συμμετοχή στην έγκυρη διοργάνωση σύγχρονης τέχνης!

Τα αερόπλαστα γλυπτά του Γιάννη Μιχαλούδη είναι εμπνευσμένα από τις αφαιρετικές μορφές των κυκλαδικών ειδωλίων στο Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης

Πρωτοπόρος γλύπτης, που θέτει τη διαστημική τεχνολογία στην υπηρεσία της τέχνης και ποιητής που δημιουργεί αερόπλαστα έργα σαν σύννεφα από 99% αέρα κι ελάχιστη ύλη- ένα τζελ που χρησιμοποιεί η ΝΑSΑ- είναι ο (γεννημένος «το 1965 μέσα σ΄ ένα λεωφορείο», όπως λέει) Γιάννης Μιχαλούδης.

Επέστρεψε στην Ελλάδα πριν από δύο χρόνια, ύστερα από κύκλο σπουδών που συνδύαζε επιστήμη και τέχνη. Άρχισε από τα ΤΕΙ με διακόσμηση και ντιζάιν και κατέληξε στο περίφημο ΜΙΤ, το Τεχνολογικό Ινστιτούτο της Μασαχουσέτης, μέσω Σορβόννης και της Αrt Deco του Παρισιού- με υποτροφίες των Ιδρυμάτων Φουλμπράιτ και Ωνάση και του ΙΚΥ. Ο ΕΟΜΜΕΧ τού έδωσε τα μέσα να στήσει το εργαστήριό του σ΄ ένα σιλό στα Άγραφα.

Ώς τη βράβευση της Αλεξάνδρειας συνέβησαν πολλά. Χάθηκε στα συρτάρια του υπουργείου Πολιτισμού η επίσημη πρόσκληση προς την Ελλάδα, που συμμετέχει ανελλιπώς από το 1954 στην Μπιενάλε και έτσι δεν ορίστηκε εκπρόσωπος. Ο Μιχαλούδης, μετά το Ασουάν και το Σινά, σκέφθηκε να επισκεφθεί το Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης της Αλεξάνδρειας όπου γνώρισε τον διευθυντή της Μπιενάλε.

Βρισκόταν στην Κύπρο όταν τον προσκάλεσαν. Γύρισε στην Αθήνα και ζήτησε τη βοήθεια του ΥΠΠΟ. Τον αγνόησαν, δεν του αναγνώρισαν εθνική εκπροσώπηση και δεν του έδωσαν… δραχμή. Τον στήριξε από το Παράρτημα του Ιδρύματος Ελληνικού Πολιτισμού στην Αλεξάνδρεια ο Γιάννης Φιλιππάτος.

Σε επτά μέρες γύρισε ένα ονειρικό επτάλεπτο βίντεο γεμάτο μουσική με τη συμμετοχή της φίλης του τσελίστριας Μαριλίζας Παπαδούρη: «Πρελούδιο για τσέλο και τρία βιολιά». Το τσέλο είναι η σκιά της τσελίστριας και βιολιά είναι δύο βιολόσχημα κυκλαδικά ειδώλια αερόπλαστα και η χρυσόχρους σκιά που ρίχνει το ένα από αυτά.

«Ήθελα να δείξω ότι η τέχνη σήμερα δεν είναι μία αλλά πολλές, η ποίηση, η μουσική, το σινεμά. Ότι οι τέχνες δεν είναι πλαστικές, αλλά ελαστικές. Μπαίνουν η μία μέσα στην άλλη», λέει ο Μιχαλούδης, που επέστρεψε από την Αλεξάνδρεια με προσκλήσεις για να παρουσιάσει δουλειά του στην Όπερα του Καΐρου, τη Μασσαλία, την Ισπανία, τη Ρωσία.

Στις 26 Ιανουαρίου εγκαινιάζεται στην Αίθουσα Τέχνης Αθηνών η καινούργια δουλειά του στην οποία αντιπαραθέτει τα αερόπλαστα σε κάρβουνο, με βάση την κεντρική ιδέα της δουλειάς του, «την παρουσία και την απουσία της ύλης». Παράλληλα συνεργάζεται σε προγράμματα της ΝΑSΑ, της ΕSΑ και του Εθνικού Ιδρύματος Ερευνών.

Αρχίσατε με διεθνείς προδιαγραφές. Η επιστροφή στην Ελλάδα αποτελεί εμπόδιο;

Ζούμε σε εποχή άτοπη. Ο ηλεκτρονικός τόπος δεν έχει φυσικό τόπο. Έτσι ακριβώς είναι και ο άνθρωπος πια. Η δουλειά μου έχει να κάνει με την παρουσία- απουσία. Ένα σημείο πτώσης μπορεί να γίνεται εφαλτήριο. Θέλησα να δω αν θα καταφέρω να κάνω την επιστροφή εφαλτήριο, οδηγημένος από μια διαίσθηση.


«Κυνηγώ το άυλο»

Μήπως η άγρια ομορφιά αυτού του υλικού σάς έχει κολλήσει στο υλικό μέρος εις βάρος της τέχνης;

Το υλικό εκπροσωπεί μια παρουσία. Χρησιμοποιείται από τη ΝΑSΑ για να συλλάβει έναν άλλο κόσμο, την αστερόσκονη του Διαστήματος, που έπεσε από την ουρά ενός κομήτη, από αυτούς που μπαίνουν στο ηλιακό σύστημα κάθε διακόσια χρόνια. Εξετάζοντας αυτά τα σωματίδια βλέπουν τι ακριβώς έγινε πριν από το Βig Βang. Αυτό το αγγελικό υλικό είναι το χάος και το φως. Μας οδηγεί στον άυλο κόσμο. Και η ζωή μου είναι ταγμένη να το φέρω στην τέχνη.