Οι εξετάσεις για την πρόληψη του εγκεφαλικού

Τα εγκεφαλικά επεισόδια είναι δυνατόν να διαταράξουν την αυτονομία των ασθενών και να δημιουργήσουν κοινωνικά και οικογενειακά προβλήματα με ποικίλες προεκτάσεις. Γι΄ αυτό θα πρέπει εγκαίρως να διαγιγνώσκονται και να θεραπεύονται όλες οι αιτίες που μπορούν να προκαλέσουν απόσπαση εμβόλων και απόφραξη περιφερειακών αγγείων του εγκεφάλου.

 

 Οι αρτηριακές βλάβες που αφορούν τον εγκέφαλο περιλαμβάνουν ασθενείς χωρίς κανένα σύμπτωμα (ασυμπτωματικούς) και ασθενείς με νευρολογικές εκδηλώσεις (συμπτωματικούς).

 

Ειδικότερα, το εγκεφαλικό επεισόδιο μπορεί να εκδηλωθεί στην ηπιότερη μορφή του με παροδική νευρολογική συνδρομή (παροδική παράλυση, αδυναμία στα άκρα, διαταραχή της ομιλίας κ.ά.) ή παροδική τύφλωση ή να προκαλέσει νευρολογικό πρόβλημα (ημιπληγία) ή ακόμη και θάνατο.

 

Το 90% των αγγειακών εγκεφαλικών επεισοδίων είναι εμβολικά και οι πηγές των εμβόλων εδράζονται είτε στην καρδιά (καρδιακή ανεπάρκεια, εμφράγματα, αρρυθμίες, βαλβιδοπάθειες) είτε στους διχασμούς των αγγείων και κυρίως των καρωτίδων.

Στην ομάδα υψηλού κινδύνου για εμφάνιση αγγειακού εγκεφαλικού επεισοδίου περιλαμβάνονται όσοι έχουν υποστεί έμφραγμα, πάσχουν από περιφερειακή αρτηριοπάθεια, από σακχαρώδη διαβήτη, από υπέρταση και από υπερχοληστεριναιμία, γι΄ αυτό και πρέπει να ελέγχονται συστηματικά.

 

Οι εξετάσεις στις οποίες πρέπει να υποβάλλονται είναι αιματολογικός έλεγχος, αξονική τομογραφία εγκεφάλου, καρδιολογικός έλεγχος (υπερηχογράφημα καρδιάς και Ηolder ρυθμού), έλεγχος των αγγείων με κλινική εξέταση, υπερηχογράφημα των καρωτίδων και αγγειογραφία εξωκρανιακών και ενδοκρανιακών αγγείων.

Έχει δειχθεί με πολυκεντρικές μελέτες ότι στενώσεις των καρωτίδων μέχρι τις τιμές των 70% παρακολουθούνται και θεραπεύονται συντηρητικά, ενώ μεγαλύτερες στενώσεις εκτιμώνται αν είναι συμπτωματικές ή ασυμπτωματικές και αντιμετωπίζονται χειρουργικά (ενδαρτηριεκτομή καρωτίδος).

Σε ασθενείς που η γενική κατάστασή τους είναι βεβαρημένη και η τοπογραφία των στενώσεων εμφανίζει ιδιαιτερότητα ή σε όσους έχουν υποβληθεί σε ακτινοβολία του αυχένος, η θεραπεία μπορεί να είναι ενδοαυλική (μπαλονάκι).

 

Η βιβλιογραφική παραδοχή είναι ότι η χειρουργική, όπου ενδείκνυται, έχει καλύτερα αποτελέσματα από την ενδοαυλική αποκατάσταση (μπαλονάκι – stent). Πάντως, όλοι οι ασθενείς πρέπει να λαμβάνουν για πρόληψη αντιαιμοπεταλιακά φάρμακα (ασπιρίνη και κλοπιδογρέλη).

Ο Κωνσταντίνος Κατσένης είναι αναπληρωτής καθηγητής Αγγειοχειρουργικής των Πανεπιστημίου Αθηνών, υπεύθυνος στην Αγγειοχειρουργική Μονάδα Αρεταιείου Νοσοκομείου