[ ΑΝΑΛΩΣΙΜΑ ] Μετατρέψιμη μάζα

Είναι καταπληκτικό πόσο μπορεί να αλλάξει το αίσθημα αξιοπρέπειας του πολίτη που χρησιμοποιεί μέσα μαζικής μεταφοράς, από τη μια στιγμή στην άλλη. Από το αν βρίσκει θέση να καθήσει σε ένα τρόλεϊ που φτάνει στην ώρα του, μέχρι το αν, αφού άργησε το λεωφορείο είκοσι λεπτά, είναι γεμάτο και στριμώχνεται. Μπορεί να νιώσει βασιλιάς επειδή πάει σαν άνθρωπος στον προορισμό του, μπορεί να νιώσει άθλιο σκουλήκι μόνο και μόνο επειδή τον πατά ο διπλανός, τον σκουντά ο μπροστινός, πέφτει πάνω του το πλήθος. Μέσα σε λίγα λεπτά, μόνο επειδή είναι πολλοί και δεν χωράνε, οι άνθρωποι παύουν να είναι άνθρωποι, μοιάζουν με μετατρέψιμη μάζα, γίνονται κάτι σαν σούπα όλοι μαζί, χάνουν την ατομικότητά τους. Αν είναι να τα λέμε «μέσα μαζικής μετακίνησης», για να δικαιολογείται αυτή η κατάσταση, ας τα λέμε πρώην γιουγκοσλαβική δημοκρατία καλύτερα.

Εκατοντάδες χιλιάδες άνθρωποι περνούν συχνά τα πρωινά τους έτσι και ξοδεύουν πολύτιμη ενέργεια για να διατηρήσουν ακμαίο το ηθικό, ενώ θα μπορούσαν, με λίγο πυκνότερα τρόλεϊ και λεωφορεία, να αρχίζουν κεφάτα τη μέρα τους και θετικά. Πολλοί από αυτούς το χθεσινό μεσημέρι πέρασαν ακόμα χειρότερα στην επιστροφή, στοιβαγμένοι μέχρι και μια ώρα, μεσημεριάτικα, στα ίδια «μέσα», επειδή οι δρόμοι είχαν κλείσει για το φοιτητικό συλλαλητήριο.

Ωραίοι, νέοι, αεράτοι οι φοιτητές, παιδιά προνομιούχα που φοβούνται μήπως τα προνόμιά τους μοιραστούν σε περισσότερους νέους, και χάσουν τη σπανιότητα και άρα την αξία τους, σίγουρα δεν σκέφτονται τη μάζα στα λεωφορεία, που υπομένει την κατάληψη των δρόμων, παρά μόνο σαν φόβητρο, για το πώς μπορεί να καταντήσουν αν γίνουν πολλοί οι πτυχιούχοι, οπότε παίρνουν αγωνιστικές δυνάμεις.