[ ΑΙΧΜΕΣ ] Το λάστιχο και η ρόδα

«ΤΟ ΠΑΣΟΚ έχει ένα κλαταρισμένο λάστιχο». Η διαπίστωση ανήκει στον γραμματέα του κόμματος και συνοψίζει τα αίτια της ήττας. Απομένει να μάθουμε αν το λάστιχο θα αλλάξει ή απλώς θα μπαλωθεί.

Ο πρόεδρος και υποψήφιος πρόεδρος κ. Παπανδρέου ήταν αναλυτικότερος. Ανέλαβε την ευθύνη, μεταξύ άλλων, «για τη μη έγκαιρη συγκρότηση ενός σταθερού πολιτικού επιτελείου», για τη μη προβολή του προγραμματικού λόγου του Κινήματος «ο οποίος όμως είχε διατυπωθεί», για την «ανεπαρκή λειτουργία» των συλλογικών οργάνων, για την αποτυχία της οργανωτικής αναδιάρθρω- σης και για τη διάλυση της Νεολαίας. Το λογικό συμπέρασμα θα ήταν ότι, είτε υπάρχουν στο ΠΑΣΟΚ «υπονομευτές» και «μασκοφόροι» υποκριτές είτε όχι, το ΠΑΣΟΚ δεν τους χρειαζόταν για να χάσει. Από την άποψη αυτή, το ρητορικό ερώτημα του κ. Παναγιωτακόπουλου προς τον αρχηγό, «αν θα τους ανέχεται ακόμα», έχει μικρή αξία. Όμως, η λογική δεν ανήκει στα πασοκικά αυτονόητα.

Το ίδιο ισχύει, δυστυχώς, για στοιχειώδη ζητήματα δημοκρατικής διαφάνειας. Στην ίδια ομιλία του προς το Εθνικό Συμβούλιο, ο γραμματέας του κόμματος γνωστοποίησε ότι την επομένη των εκλογών, δηλαδή πριν από τρεις εβδομάδες, υπέβαλε στον πρόεδρο την παραίτησή του η οποία δεν έγινε δεκτή. Ουδείς το είχε πληροφορηθεί! Οι πρακτικές αυτές παραπέμπουν μάλλον στο πολιτμπιρό της μακαρίτισσας Σοβιετικής Ένωσης του Μπρέζνιεφ και του Αντρόποφ, παρά σε ευρωπαϊκό κόμμα της σύγχρονης εποχής. Χαρακτηρίζουν περισσότερο ένα κλειστό κύκλωμα ηγεσίας που λειτουργεί εν κρυπτώ με άλλοθι τον κίνδυνο εσωτερικής υπονόμευσης. Αυτά, όμως, τα βλέπει και τα αξιολογεί η κοινωνία, προς την οποία υποτίθεται ότι το κόμμα θέλει να παίξει έναν «παιδαγωγικό» ρόλο. Το μήνυμα που εκπέμπουν οι πράξεις δεν διορθώνεται με τα εξαγγελθέντα «εκπαιδευτικά σεμινάρια». Την κατάσταση δεν θα σώσουν ούτε το «σταθερό σύστημα αξιολόγησης» στελεχών ούτε η εισαγωγή ποσόστωσης στην ανανέωση (20%) δίπλα στις ποσοστώσεις φύλου (40%). Βεβαίως, το βασικό ερώτημα, όπως το έθεσε ο κ. Παπανδρέου, είναι αν πρέπει να ακολουθηθεί «ο δρόμος της ρήξης και της κάθαρσης» με «στροφή στις ρίζες». Το ζήτημα, πριν από την αναζήτηση της ορθής απάντησης, είναι αν πρόκειται για το σωστό ερώτημα. Για να επισκευάσεις ή να αλλάξεις λάστιχο, πρέπει να έχεις και ρόδα.