Τα όρια της κρίσης φθάνουν στο παρελθόν

Το ΠΑΣΟΚ βρίσκεται στην πιο δύσκολη καμπή της ιστορίας του. Η κρίση δεν οφείλεται τόσο στη δυνατή ήττα που υπέστη στις 16 Σεπτεμβρίου όσο στις αιτίες της κρίσης που υπέβοσκαν στο Κίνημα από τα μέσα της δεκαετίας του ΄90. Κοντολογίς το ΠΑΣΟΚ από κίνημα υπεράσπισης των συμφερόντων του λαού μετεξελίχθηκε σε ομάδα συμφερόντων διαχείρισης της εξουσίας. Το ΠΑΣΟΚ ως ζωντανός οργανισμός που γεννά ριζοσπαστικές ιδέες και ανατρεπτικές προτάσεις για την πρόοδο της κοινωνίας έπαψε να υπάρχει και αφομοιώθηκε από τον κυβερνητισμό και τον κρατισμό. Γίναμε πλέον μέρος του κατεστημένου που συμβιβάζεται με τις εξουσίες και τους ισχυρούς.

Το 2004 με «πρωτόγνωρες» διαδικασίες και με σκοπό τη δημιουργία εντυπώσεων προσπαθήσαμε να σώσουμε την παρτίδα και δεν καταλάβαμε γιατί ηττηθήκαμε από τη Ν.Δ. Ο σημιτισμός ως κρατικοδίαιτη διαχείριση της εξουσίας εγκατέλειψε το κόμμα για να μην υποστεί τη συντριβή. Ο Γ. Παπανδρέου ανέλαβε εσφαλμένα, κατά την άποψή μου, να διασώσει τις παραλυτικές ισορροπίες που φαινομενικά διατήρησαν το ΠΑΣΟΚ ως ισχυρό κόμμα της αντιπολίτευσης μέσα από μια επίπλαστη ενότητα. Η βελούδινη πορεία που ακολούθησε το ΠΑΣΟΚ από το 2004 ώς το 2007 οδήγησε τη δημοκρατική παράταξη στη μεγαλύτερη ήττα. Το 2007 ηττήθηκαν τα ίδια πρόσωπα που πρωταγωνιστούσαν το 2004 και τώρα σπεύδουν άκριτα, απροκάλυπτα, ανερυθρίαστα, να συνταχθούν στις υποτιθέμενες νέες δομές εξουσίας. Με φθαρμένα πρόσωπα, καταδικασμένες πρακτικές και χρεοκοπημένες μεθόδους, δεν είναι δυνατόν να χτιστεί το μέλλον του ΠΑΣΟΚ και της δημοκρατικής παράταξης. Με ρεσάλτα και παλινόρθωση προσώπων και ιδεολογιών δεν μορφοποιείται το νέο, δεν αναδεικνύεται το σύγχρονο, ούτε η προσωπική σύγκρουση για την προεδρία μπορεί να καταλήξει σε δομική ενότητα της δημοκρατικής παράταξης.

Το ζήτημα που αφορά σήμερα το ΠΑΣΟΚ είναι η συνθετική ενότητα του δημοκρατικού χώρου και η μετεξέλιξή του σε σύγχρονο σοσιαλδημοκρατικό κόμμα εξουσίας με ξεκάθαρη ταυτότητα, με συγκεκριμένες πολυσυλλεκτικές κοινωνικές αναφορές, με δημοκρατική φυσιογνωμία και νέα οργανωτική δομή που να μπορεί με πολιτικούς αριστερούς όρους να συγκροτήσει τη νέα κοινωνική πλειοψηφία. Αν συζητήσουμε σε βάθος με πολιτικούς όρους για το μέλλον και όχι με σκοπό να διασώσουμε ή να εξυμνήσουμε πολιτικές του παρελθόντος, μπορούμε να ελπίζουμε. Αν δεν κατανοήσουμε όλοι ότι σε αυτόν τον διάλογο κανείς δεν μπορεί να εκπροσωπεί αυτάρεσκα τη φωνή του ΠΑΣΟΚ και να αναλαμβάνει ως μεσσίας τη σωτηρία του, μπορούμε να ελπίζουμε ότι από συνασπισμός συμφερόντων μπορούμε να γίνουμε αριστερό κόμμα εξουσίας. Αν δεν γίνει αντιληπτό ότι ο διάλογος δεν μπορεί να γίνει με όρους τακτικής για τη στελέχωση της νέας ηγεσίας, τότε κοροϊδεύουμε τους εαυτούς μας και τον κόσμο μας. Οι κρίσιμες ώρες που περνάμε απαιτούν σύνεση, αυτοσυνειδησία, νηφαλιότητα και κυρίως προτάσεις που αρνούνται το νεοφιλελεύθερο πολιτικό παρελθόν του σημιτισμού. Διαφορετικά, το ζήτημα της νέας ηγεσίας θα οδηγήσει σε συγκρούσεις και διασπάσεις, στην καθήλωση και τη σμίκρυνση του ΠΑΣΟΚ. Ας το καταλάβουν όλοι και ας αναλάβουν τις ευθύνες τους.