Το πνεύμα του τόνου

Η ανύπαρκτη λέξη

Ένας μήνας αγρανάπαυσης από τη χειρωναξία της γραφής σε αυτήν εδώ τη φιλόξενη στήλη επί τριάντα έξι ολόκληρα χρόνια αρκούσε για να γυρίσεις και να βρεις στον τόπο τα πάνω κάτω. Καμένη γη, πολιτικός λόγος πυρ και μανία, άσφαιρα πυρά στην αντιπαράθεση εν όψει εκλογών. Στη λογοτεχνία υπάρχει τώρα με τους πανούργους υπολογιστές μια αναζήτηση που ανιχνεύει τις «άπαξ» λέξεις σε ένα μεγάλο κείμενο. Ποια λέξη π.χ. μόνο μια φορά σε όλο το έργο του χρησιμοποίησε ο Σεφέρης; Ποια ο Αισχύλος; Δεν θυμάμαι να έχει γίνει έρευνα για το ποια ή ποιες λέξεις δεν έχει χρησιμοποιήσει ποτέ ο Σολωμός, ο Κάλβος, ο Ταχτσής, ο Χειμωνάς κ.λπ. Ποιες αποφεύγουν και γιατί πιθανόν;

Κάτι ανάλογο θα μπορούσε να γίνει ερευνώντας τις αγορεύσεις πολιτικών στη Βουλή. Έκανα μια πρόχειρη, στο πόδι, έρευνα, ποια λέξη δεν ακούστηκε ούτε μια φορά, ούτε από τους έξι δημοσιογράφους ούτε από τους έξι πολιτικούς αρχηγούς στο διαβόητο ντιμπέιτ. Είναι η λέξη Πολιτισμός. Τσιμουδιά. Αμηχανία; Περιφρόνηση; Αμέλεια; Caso pensato ή caso accidente που θα έλεγε ο Ζακύνθιος αστυνόμος στη «Βαβυλωνία»;