[ Πρόσωπα ] Η Αριστερά και η θλίψη

«Η αμερικανική Αριστερά είναι νεκρή. Έχει εξαφανιστεί. Αγωνίστηκα σε όλα τα μεγάλα πολιτικά γεγονότα και διαπιστώνω πως δεν υπάρχει πια κινητοποίηση.
Υπάρχουν μόνον αντιδράσεις ατομικές, συχνά απελπισμένες, όπως στην ταινία μου».
Δημιουργός 70 ταινιών, αν λογαριάσει κανείς και τη δουλειά του για την τηλεόραση, ο Σίντνεϋ Λιούμετ παρουσιάζει στα 83 του μια κινηματογραφική ταινία με τίτλο «7 και 58΄ εκείνο το Σάββατο». «Έχει μια υποκείμενη πολιτική σημασία», εξηγεί γι΄ αυτήν στον γαλλικό «Νουβέλ Ομπσερβατέρ». «Όπως στο “Σέρπικο” ή τη “Σκυλίσια μέρα”, ένα ασήμαντο γεγονός, μικροσκοπικό, υπαγορευμένο από την αρπακτικότητα, εκτροχιάζεται και τα πράγματα γίνονται όλο και πιο καταστροφικά, μέχρι που φθάνουν να καταπιούν τα πάντα. Η Αμερική είναι σήμερα σ΄ αυτή την κατάσταση: ένα αρχικό λάθος- το Ιράκ- κινδυνεύει να έχει τεράστιες συνέπειες».

Ανέκαθεν στρατευμένος στην Αριστερά, ο Λιούμετ λέει πως είναι πολύ στενοχωρημένος με τη σημερινή πολιτική κατάσταση: «Είναι πολύ παράξενο. Όταν ήμουν παιδί, στη δεκαετία του 1930, η θρησκεία δεν είχε πια πολλή σημασία. Ο Θεός πέθαινε. Υπήρχαν πιστοί, άθεοι, και όλοι αποδέχονταν αλλήλους. Δεκάδες χρόνια μετά, να που η θρησκεία επιστρέφει φοβερή και φονική, με τεράστια δύναμη». Όσο για την Αριστερά, «έχασε τις ρίζες της στη δεκαετία του 1970, τα συνδικάτα έχασαν τη δύναμή τους, το ίδιο και τα κόμματα, η διαφθορά κατέστρεψε ό,τι απέμενε. Πράγματα τόσο απλά όσο η κοινωνική ασφάλιση δεν βρίσκονται καν πλέον στην ημερήσια διάταξη… Οι αγωνιστές ηγέτες της Αριστεράς, όπως η Έμμα Γκόλντμαν, ο Άμπι Χόφμαν, εξαφανίσθηκαν. Δεν απομένει τίποτε, μόνον η θλίψη. Αυτό είναι σήμερα η Αριστερά: η θλίψη».

Τις αριστερές πεποιθήσεις του, εξηγεί ο διάσημος σκηνοθέτης, τις οφείλει στη φτωχή παιδική ηλικία του. Ο πατέρας του, ο Μπαρούχ Λιούμετ, ήταν ηθοποιός που υποδυόταν ρόλους στα γίντις (η εβραϊκή γλώσσα της Ανατολικής Ευρώπης) και μόλις που εξοικονομούσε τα προς το ζην. Τεσσάρων χρόνων, ο Σίντνεϋ υποδυόταν ήδη ρόλους για να συμπληρώνει το οικογενειακό ταμείο: «Δεν ήξερα ότι υπήρχε κάτι άλλο, πως υπήρχαν ράφτες, μπακάληδες, δάσκαλοι. Το σύμπαν μου ήταν η σκόνη των παρασκηνίων, τα τρία χτυπήματα, τα καμαρίνια που μύριζαν υγρασία». Δεκαεπτά χρόνων πήγε εθελοντής στον πόλεμο και, όταν επέστρεψε, ήλθε σε επαφή με το πολιτικοποιημένο Μπρόντγουεϊ: «Εκεί μπήκα στην πολιτική και δεν βγήκα ποτέ», λέει. Στη σκηνοθεσία στράφηκε κατά τύχη το 1950: «Ο κολλητός μου, ο Γιουλ Μπρύνερ, μου είπε, “προσφέρουν μια δουλειά σκηνοθέτη στην τηλεόραση. Κανένας δεν ξέρει τη δουλειά, είναι χάος. Πήγαινε”. Απάντησα: Πόσα πληρώνουν;- “85 δολάρια την εβδομάδα”. Ως ηθοποιός κέρδιζα 35, έτσι πήγα. Και επιπλέον είχα λογαριασμό εξόδων! Λογαριασμός εξόδων! Σκεφθείτε! Άρχισα να ξαφρίζω 3 δολάρια την εβδομάδα για να αγοράζω δίσκους 45 στροφών. Σήμερα διαθέτω μια υπέροχη συλλογή!»