Δίκτυο

Ο θάνατος μιας σοπράνο

Όταν τα χρόνια περνούν η μνήμη θαμπώνει, η λάμψη ξεφτίζει, οι θρίαμβοι ξεχνιούνται… Ανθρώπινο. Με καθυστέρηση μηνών έμαθα από τον Σπύρο Ευαγγελάτο πως στις 28 Φεβρουαρίου έφυγε, πλήρης ημερών- στα 92 της- η Άννα Τασσοπούλου, μια σπουδαία λυρική σοπράνο που δόξασε την Ελλάδα τραγουδώντας ρόλους πρωταγωνιστικούς- στις μεγάλες Όπερες της Γερμανίας κυρίως.

Γ εννημένη το 1915 η Άννα Τασσοπούλου, απόφοιτη του Εθνικού Ωδείου, το 1939 ντεμπουτάρισε στην Κρατική Όπερα του Βερολίνου με Μανόν στην ομώνυμη όπερα του Μασνέ, ρόλο που την εκτόξευσε. Με το τέλος του πολέμου ξανάρχισε τη σταδιοδρομία της τραγουδώντας στις Όπερες του Μονάχου, της Βιέννης, του Ντύσελντορφ, στο Φεστιβάλ του Μπαϊρόιτ, στο Φεστιβάλ Ρίχαρντ Στράους που οργανώθηκε στο Μόναχο… Για «κρυστάλλινη φωνή, πολύ γυμνασμένη, εύκαμπτη, ομοιογενή και με πολλή μουσικότητα», για «χάρμα δροσιάς, χάρης, σαγηνευτικής ομορφιάς και φωνητικής τέχνης που δονείται από γνήσιο μουσικό αίσθημα και ευγενικό παλμό» μιλάνε οι κριτικές της εποχής αναφερόμενες στη σοπράνο που ο ξένος Τύπος χαρακτήριζε «Τσιγγάνα από την Ελλάδα». Η Άννα Τασσοπούλου τραγούδησε και με τη δική μας Λυρική Σκηνή: «Μαντάμ Μπατερφλάι» το 1953-54, Ευρυδίκη στο «Ορφέας και Ευρυδίκη» του Γκλουκ στο Ηρώδειο, στο πρώτο Φεστιβάλ Αθηνών, το 1955, ενώ η τελευταία της εμφάνιση στην Ελλάδα ήταν με τη Μιμή στην «Μποέμ» του Πουτσίνι- στο Δημοτικό Θέατρο Πειραιά, που στέγαζε τότε τη Λυρική, τη σεζόν 1955-56, με αρχιμουσικό τον Αντίοχο Ευαγγελάτο. Παντρεμένη με τον βαρύτονο Θάνο Μπούρλο, η Άννα Τασσοπούλου ήταν αδελφή του παππού της αξέχαστης Λήδας Τασοπούλου.


Η Διδώ και τα αντίβαρα…

Δύο βιβλία της Διδώς Σωτηρίου (στις 23 Σεπτεμβρίου συμπληρώνονται τρία χρόνια από τον θάνατό της) θα κυκλοφορήσουν την επόμενη χρονιά από τον Κέδρο. Είναι το ατελές μυθιστόρημα «Τα παιδιά του Σπάρτακου» και τα «Σημειωματάρια», με σκέψεις γύρω από τον ρόλο του συγγραφέα και της λογοτεχνίας. Από τα «Παιδιά του Σπάρτακου» σώζονται η αρχή και δεκαπέντε κεφάλαια του βιβλίου και δεν υπάρχει τέλος. Τα δύο βιβλία έχουν την επιμέλεια της Έρης Σταυροπούλου, η οποία συγκέντρωσε το υλικό από το αρχείο της Διδώς Σωτηρίου που βρίσκεται στο Ελληνικό Λογοτεχνικό και Ιστορικό Αρχείο. Ίσως ο νέος υπουργός Παιδείας, όταν κάποτε διαβάσει τα «Σημειωματάρια», να καταλάβει ότι ο ρόλος του συγγραφέα δεν είναι να μοιράζεται (ερήμην του) ένα βιβλίο του στα σχολεία ως ιδεολογικό αντίβαρο ενός άλλου (σχολικού) βιβλίου… Εκτός πια αν μοιράσει και τα «Σημειωματάρια»…


Νίκη χωρίς φτερά

Από ελάχιστα λείψανα, αρχαίες μαρτυρίες και παραστάσεις, η αρχαιολόγος Ευγενία Λεμπιδάκη ανασυνθέτει την ιστορία του ξόανου της Αθηνάς Νίκης, του ξύλινου αγάλματος που στεγαζόταν στον μικρό κομψό ιωνικό ναό στην είσοδο της Ακρόπολης, στο τελευταίο τεύχος της Ενημερωτικής Έκδοσης της Υπηρεσίας Συντήρησης Μνημείων Ακροπόλεως. Τη μυκηναϊκή εποχή η Νίκη ήταν μια θεά φύλακας, προστάτιδα της πόλης, χωρίς φτερά, που στεκόταν ορθή και φορούσε χιτώνα και μακρύ ιμάτιο. Κρατούσε ένα ρόδι- σύμβολο γονιμότητας- στο δεξί χέρι και περικεφαλαία στο αριστερό. Μια χθόνια ειρηνική θεότητα που λατρευόταν στον προμαχώνα. Το μικρό άγαλμα πρέπει να διασώθηκε των Περσικών Πολέμων κρυμμένο. Κατά τους ιστορικούς χρόνους ονομάστηκε Άπτερος Νίκη και όταν εγκαινιάσθηκε ο νέος μαρμάρινος ναός, το 425 π.Χ., αποκαταστάθηκε σε καινούργια μεγαλύτερη βάση, ή αντικαταστάθηκε από ακριβές αντίγραφό του. Το πιθανότερο είναι το παλιό ξόανο να επενδύθηκε με πολύτιμα υλικά- φύλλα χρυσού και ελεφαντόδοντο. Σωζόταν μέχρι τον 2ο αι. π.Χ. και ίσως λεηλατήθηκε από τους Ερούλους οπότε ο ιερέας Ερέννιος Δέξιππος το ανέστησε για τελευταία φορά το 269 μ.Χ. Αυτή ήταν και η τελευταία μαρτυρία για την Αθηνά Νίκη.