«Ας παίξουμε παιχνίδια εξουσίας»

Λένε «να ΄ταν τα νιάτα δυο φορές». Λέω, «Τζουντ πες αλεύρι, ο Μάικλ Κέιν σε γυρεύει»
Αγαπητοί μου, αυτό το θηρίο της βρετανικής οθόνης, κάθε φορά και καλύτερος από την πρώτη φορά. Μαζί με τη φωτισμένη πένα του Χάρολντ Πίντερ μετέτρεψε το «Sleuth» του 1970 στο απόλυτο σενάριο του 2007!

Μα καλά, δεν είναι ριμέικ; «Εγώ να κάνω ριμέικ ξανά; Ποτέ!». Δηλαδή; «Μετά το κάζο με τους “Απατεώνες και τζέντλεμεν” (η κωμωδία με Στιβ Μάρτιν) ορκίστηκα ποτέ άλλη φορά».

Και τότε το «Sleuth» δεν είναι το έργο του Άντονι Σέιφερ που ξέραμε;

«Φυσικά. Αλλά ο Πίντερ το μεταμόρφωσε εντελώς».

Ας τα πάρουμε από την αρχή. Το «Sleuth», μετά τη θεατρική επιτυχία το 1970, καταλήγει σε κινηματογραφική ταινία με μονομάχους τον σερ Λόρενς Ολίβιε από τη μια και τον Μάικλ Κέιν από την άλλη. Το στόρι γνωστό. Η γυναίκα του πετυχημένου Λόρενς Ολίβιε έχει καταλήξει στο κρεβάτι του νεαρού (τότε) Μάικλ Κέιν. Έτσι ο πρώτος σε μια τετ-α-τετ συνάντηση με τον δεύτερο προσπαθεί να παγιδεύσει και να εξευτελίσει τον εραστή της γυναίκας του. Και έτσι αρχίζει μια λεκτική μονομαχία με διαμπερή τραύματα, ανοιχτές πληγές και χτυπήματα κάτω από τη μέση.

Το επιμύθιο απλό. Η εξουσία (Λόρενς Ολίβιε) με διεστραμμένο μυαλό και ελάχιστο, σχεδόν ακρωτηριασμένο, φαλλό. Ο νεαρός (εξουσιαζόμενος) με όπλο το σεξ αλλά με αφοπλισμένο νιονιό. Ποιος απ΄ όλους θα κερδίσει στο τέλος το τρόπαιο,

ΙΝFΟ

Η 64η κινηματογραφική Μόστρα της Βενετίας ολοκληρώνεται με τα βραβεία στις 8 Σεπτεμβρίου. Ίντερνετ: http://www.labiennale.org.

δηλαδή τη Γυναίκα: Η εξουσία και το χρήμα ή ο έρωτας και η καρδιά;

Περίπου τριάντα χρόνια αργότερα και με την υποστήριξη της μικρής εταιρείας παραγωγής Riff Raff, ιδιοκτησίας Τζουντ Λο, το ίδιο έργο καταλήγει στα χέρια του Χάρολντ Πίντερ.

«Ο Χάρολντ», παρεμβαίνει ο Τζουντ Λο, «δεν είχε δει, ούτε διαβάσει το έργο. «Καλύτερα. Έτσι όλα άρχισαν από το μηδέν. Φανταστείτε, ακόμα κι εγώ δεν είχα ιδέα ότι επρόκειτο να παίξω τον ρόλο του Μάικλ Κέιν της πρώτης ταινίας».

Να τον πιστέψουμε; Εγώ πάντως καθόλου. Ο «μικρός» εδώ και χρόνια έχει μεταβληθεί σε σκιά του Μάικλ Κέιν. Δηλαδή, το «Άλφι» τι ήταν;

«Ο Μάικλ είναι ήρωας και θρύλος για χιλιάδες νέους ηθοποιούς. Όσο για το “Άλφι”, ομολογώ δεν έγινε όπως το είχα φανταστεί. Τι να γίνει, κανείς ηθοποιός δεν μπορεί να ελέγξει απόλυτα το τελικό αποτέλεσμα μιας ταινίας».

Δηλαδή τι ακριβώς άλλαξε ο Πίντερ; Μάικλ Κέιν: «Σχεδόν τα πάντα. Υπέδειξε ακόμα και το ντεκόρ. Όταν τον ρώτησε ο Κεν (εννοεί τον Κένεθ Μπράνα, σκηνοθέτη του σημερινού “Sleuth”), συμβούλευσε ο εξωτερικός χώρος να είναι διαχρονικός και ο εσωτερικός μοντέρνος. Έτσι εξωτερικά έχουμε έναν τυπικό, βρετανικό πύργο και εσωτερικά μια σούπερ μοντέρνα διακόσμηση με ατσάλι, ξύλο και διαστημική τεχνολογία». Μια τεχνολογία που μοιάζει με το μάτι του Μεγάλου Αδελφού.

«Ακριβώς. Αυτή η τεχνολογία είναι ο οπλισμός της απόλυτης εξουσίας».

Έτσι η μονομαχία των δύο ανδρών είναι συμ βολική. «Ναι, αλλά όλα αρχίζουν από εκεί. Όπως λέει και ο Κεν Μπράνα, σε πρώτη ματιά “Τwo men over one woman”. Σαν αγώνας πυγμαχίας. Μέχρι τελικής πτώσεως. Στο τέλος μάλιστα ξεχνούν τον αρχικό λόγο που τους έσπρωξε σ΄ αυτό το μποξ. Απόδειξη η αόρατη παρουσία της Μάγκι (της Γυναίκας). Ο Χάρολντ με σημασία μας είπε “ποιος λέει ότι πίσω απ΄ όλα αυτά είναι η Μάγκι;”».

Αυτή είναι μια μεγάλη αλλαγή… «Υπάρχει και δεύτερη. Στο σενάριο του Χάρολντ, ο Άντριου Γουάικ, δηλαδή εγώ, προσπαθώ να εκμαυλίσω ομοφυλοφιλικά τον Μάιλο Τιντλ (Τζουντ Λο). Όχι μόνο δηλαδή να τον εξευτελίσω διανοητικά, αλλά και να τον ταπεινώσω σεξουαλικά.

Να τον κάνω όργανό μου.

Υπάρχει και μια τρίτη διαφορά. Ο χρόνος προετοιμασίας και οι άπειρες πρόβες που προηγήθηκαν για το γύρισμα της ταινίας».

Δηλαδή; Κένεθ Μπράνα: «Ο Χάρολντ ήταν διαρκώς μαζί μας. Οι τέσσερίς μας σχεδόν επί 24ώρου βάσεως συγκεντρωμένοι στο ντεκόρ και στα διαλείμματα γύρω από το ίδιο τραπέζι, στο ίδιο μικρό εστιατόριο. Σαν μέλη μιας παράνομης οργάνωσης».

Μάικλ Κέιν: «Μόνο ένας ηθοποιός μπορεί να καταλάβει τη διαφορά ανάμεσα σε ένα κανονικό κινηματογραφικό σενάριο και σ΄ αυτό το θεατρικό. Στην πρώτη περίπτωση ο ηθοποιός είναι αναγκασμένος να απομνημονεύσει μία με μιάμιση σελίδα την ημέρα. Στη δεύτερη, όπως το “Sleuth”, δέκα με δεκαπέντε. Για να καταλάβετε, είναι σαν ένας star του Χόλιγουντ να πυροβολεί με λέξεις και όχι με σφαίρες».

Και ποιος ο νικητής; «Ο Χάρολντ Πίντερ».

Ο Κένεθ Μπράνα το τοποθέτησε με κομψό, διπλωματικό τρόπο: «Σας βεβαιώ και οι δύο, με τόση ενέργεια και τόσο ενθουσιασμό σαν παλικάρια είκοσι χρόνων».

Τι να πει δηλαδή; Αυτό που όλοι είδαμε χθες το πρωί στην πρώτη προβολή; Ο Μάικλ Κέιν θεός. Ο Τζουντ Λο καλός, αλλά λίγος και μικρός!


Προηγούνται οι Βρετανοί

Δύο βρετανικές ταινίες τις δύο πρώτες ημέρες ανέβασαν τον πήχυ της Μόστρας πολύ ψηλά. «Εξιλέωση» του (συγγραφέα) Ίαν ΜακΓιούαν και «Sleuth» του Χάρολντ Πίντερ (κυρίως, και λιγότερο του Άντονι Σέιφερ), οι καλύτερες στιγμές του φεστιβάλ. Με τρία κοινά χαρακτηριστικά. Υποδειγματικά και πολυεπίπεδα σενάρια. Σκηνοθεσίες με επαγγελματική επάρκεια. Και ερμηνείες αξιομνημόνευτες. Με απλά λόγια αν ήταν στο χέρι μου, βραβείο σεναρίου στον Πίντερ, γυναικείας ερμηνείας στην Κίρα Νάιτλι («Εξιλέωση») και ανδρικής στον σερ Μάικλ Κέιν («Sleuth»). Μια 21χρονη και ένας 74χρονος μακράν όλων των άλλων, μικρών και μεγάλων!