Έκανε τα νταμάρια θέατρα

Έκθεση για τον Μίνω Βολανάκη, τον πρώτο που σκέφτηκε να μετατρέψει νταμάρια σε θέατρα, οργανώνει «ως ένδειξη ευγνωμοσύνης» το Φεστιβάλ Βύρωνα
«Ένα κυριακάτικο πρωινό, αρχές του Μάη του 1981, χτύπησε το τηλέφωνο. Ήταν ο Μίνως Βολανάκης ο οποίος μου πρότεινε να πάμε μια εκδρομή εντός των τειχών της Αθήνας. Εκείνος ο αδιόρατος, μυστηριώδης τόνος στη φωνή του ήταν αρκετός για να ερεθίσει το ενδιαφέρον μου.

[…] Όταν τελικά φτάσαμε στο πλάτωμα ενός λόφου κάπου στη Νίκαια, ύστερα από μια διαδρομή μέσα από δρόμους και συνοικίες της Αθήνας που δεν ήξερα καν την ύπαρξή τους και αφού προχωρήσαμε με τα πόδια περί τα πενήντα μέτρα, μου κόπηκε η ανάσα. Κάτω από τα πόδια μας απλώνονταν ένα τεράστιο, αγριευτικά μαγικό, έρημο λατομείο. Άφησε αρκετή παύση, για να λειτουργήσει μέσα μου η εντύπωση, και μετά ακολούθησε ο εξής διάλογος: “Πώς σου φαίνεται;” – “Συγκλονιστικό!”- “Τι λες, φέτος ή του χρόνου;” – “Φέτος, μήπως είναι αργά του χρόνου!”.

Επισκεφτήκαμε μερικά ακόμα από τα σαράντα πέντε λατομεία που υπάρχουν στο Λεκανοπέδιο. Η τελική επιλογή έγινε σε τρεις υποβαθμισμένες περιοχές της Αθήνας, χωροταξικά επιλεγμένες με σοφία. Η Πετρούπολη για τη δυτική Αθήνα, ο Βύρωνας για την ανατολική και η Νίκαια για τον Πει

ΙΝFΟ

Εγκαίνια την Τρίτη 4/9, στις 20.30 στον προαύλιο χώρο των Θεάτρων Βράχων «Μελίνα Μερκούρη» και «Άννα Συνοδινού» του Βύρωνα. Θα μιλήσει ο φιλόλογος και κριτικός θεάτρου στα «ΝΕΑ» Κώστας Γεωργουσόπουλος.

ραιά. Έτσι στις 6 Αυγούστου, γιορτή της Μεταμορφώσεως, στο λατομείο του Βύρωνα εγκαινιάστηκε το πρώτο θέατρο που το ονομάσαμε συμβολικά “Μεταμόρφωση”, διότι ένα λατομείο- χωματερή, που προορίζονταν από την πολιτεία να γίνει νεκροτομείο, μεταμορφώθηκε σε θέατρο. Σήμερα έχει μετονομαστεί σε θέατρο “Μελίνα Μερκούρη”. Ακολούθησε ο Κοκκινόβραχος στη Νίκαια – σημερινό “Κατράκειο” – και τον επόμενο χρόνο το θέατρο “Πέτρας” στην Πετρούπολη.

Με την πανσέληνο του Αυγούστου, στο θέατρο “Μεταμόρφωση”, ο Μάνος Χατζιδάκις με ένα πιάνο και τον Σπύρο Σακκά ανοίγει τις εκδηλώσεις μπροστά σε πέντε χιλιάδες θεατές. Έτσι γεννήθηκαν οι “Γιορτές των Βράχων”. Έτσι τα αδρανή λατομεία μετάλλαξαν. Έγιναν ενεργά και από σκουπιδότοποι έγιναν χώροι πολιτισμού, γκρέμισαν το ταμπού του Ηρωδείου, αναβάθμισαν τις περιοχές και διαμόρφωσαν μια νέα πολιτιστική αντίληψη στο Λεκανοπέδιο φέρνοντας τον πολιτισμό κοντά στο πλατύ κοινό.

Ο Μίνως Βολανάκης ήταν ένας μάγος που είχε τη δύναμη να μεταδίδει σαν φλόγα τα οράματά του στους άλλους μαζί με τη σοφία, την τόλμη, το πείσμα και τη θέληση να τα κάνουν πραγματικότητα».

Τον «μάγο» αυτό, όπως τον χαρακτηρίζει στο κείμενό του ο συνεργάτης του, ηθοποιός Γιάννης Βόγλης, τον απόλυτο θεατράνθρωπο Μίνω Βολανάκη θυμάται φέτος ο Δήμος Βύρωνα που το Φεστιβάλ του – στο οποίο μετεξελίχτηκαν οι «Γιορτές των Βράχων»- συμπληρώνει φέτος τα είκοσί του χρόνια. Και διοργανώνει, στο πλαίσιο του Φεστιβάλ, «ως ένδειξη ευγνωμοσύνης» την έκθεση «Μίνως Βολανάκης- Το φως των βράχων». Στόχος της, όπως σημειώνει ο λέκτορας του Τμήματος Θεατρικών Σπουδών του Πανεπιστημίου Αθηνών και κριτικός θεάτρου της «Ελευθεροτυπίας» Γρηγόρης Ιωαννίδης είναι «να φανεί, μέσα από την παρουσίαση τεκμηρίων και φωτογραφικού υλικού, η προσφορά του σκηνοθέτη στη μεγάλη ελληνική παράδοση των θεατρικών παραγωγών σε ανοικτό χώρο».


Οι σταθμοί της πορείας του

Φωτογραφίες και βιντεοσκοπημένα αποσπάσματα- σε μία «συνειρμική διασπορά» που θα αποτυπώνει σταθμούς της δημιουργικής πορείας του σκηνοθέτη από τις παλαιότερες παραστάσεις Αριστοφάνη που έκανε με την Άννα Συνοδινού στον Λυκαβηττό, τα πρώτα του ανεβάσματα αρχαίας τραγωδίας και τα γόνιμα χρόνια του στο ΚΘΒΕ μέχρι τις πιο πρόσφατες παραστάσεις του αρχαίας τραγωδίας με το Εθνικό και θιάσους του «ελεύθερου» θεάτρου- συγκροτούν την έκθεση. Η οποία επικεντρώνεται στο αρχαίο θέατρο και ξεδιπλώνεται τόσο σαν «υπόθεση εργασίας» όσο και σαν εικαστική εγκατάσταση. Δεν απουσιάζει το φωτογραφικό υλικό και από τις παραστάσεις Μπέκετ και Μπρεχτ που ο Μίνως Βολανάκης πραγματοποίησε στα νταμάρια. Το υλικό έχει παραχωρήσει το «Αρχείο Φίλων Μίνωα Βολανάκη» για τους σκοπούς της Έκθεσης.