Στερεύουν λίμνες, φράγματα, ποτάμια

Στο φράγμα των Κρεμαστών, στην Ευρυτανία, ένα από τα μεγαλύτερα στην Ευρώπη, η στάθμη του νερού είναι κάτω από τα 40 μέτρα. Άλλες χρονιές το αντίστοιχο ύψος ήταν 153 μέτρα.
Ανάλογη είναι η εικόνα σε όλες τις λίμνες και τα ποτάμια της Ελλάδας.

«Oι εικόνες που αντικρύζουμε σε όλη την ηπειρωτική χώρα θυμίζουν πολύ αντίστοιχες από τις αρχές της δεκαετίας του 1990», αναφέρει η κ. Μαρία Μιμίκου, διευθύντρια του Εργαστηρίου Υδρολογίας και Αξιοποίησης Υδατικών Πόρων στο Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο. «Τότε που το νερό είχε αρχίσει να μοιράζεται με το δελτίο και κινδύνεψε ακόμα και η Αθήνα να διψάσει». Η

ΓΙΑ ΤΡΕΙΣ ΛΟΓΟΥΣ

«Δεν χιόνισε, δεν έβρεξε τους “σωστούς” μήνες και έβρεξε τελικά με λάθος τρόπο» λένε οι επιστήμονες

τρίτη πιο άνυδρη χρονιά των τελευταίων 17 ετών και τα ακραία καιρικά φαινόμενα που κάνουν ολοένα και εντονότερη την παρουσία τους στεγνώνουν τις λίμνες, τα ποτάμια και τις πηγές σε όλη την Ελλάδα, με αποτέλεσμα να βρισκόμαστε στα όρια του συναγερμού για τη λειψυδρία.

«Βιώνουμε τις συνέπειες των κλιματικών αλλαγών πολύ πιο γρήγορα απ΄ ό,τι φανταζόμασταν», αναφέρει από τη δική του πλευρά και ο περιβαλλοντολόγος κ. Φίλιππος Κυρκίτσος. «Ποτάμια που άλλα χρόνια ήταν ορμητικά, γεμάτα ζωή, τώρα είναι στεγνά ή έχουν μόνο ρύπους» αναφέρει η κ. Μιμίκου. «Ο Αλιάκμονας, ο Αχελώος, ο Πηνειός, ο Νέστος, ο Στρυμόνας, ο Άραχθος, ο Ευρώτας πρακτικά έχουν στεγνώσει. Οι εισροές υδάτων έχουν ελαττωθεί στο ένα τέταρτο των μέσων εισροών άλλων ετών. Στις λίμνες- τεχνητές και φυσικές- η εικόνα είναι ανάλογη. Η Τριχωνίδα, η Βόλβη, η Βιστωνίδα, η Μικρή και η Μεγάλη Πρέσπα παρουσιάζουν σαφή δείγματα υποχώρησης της στάθμης τους. Οι ταμιευτήρες της ΔΕΗ, αλλά και αυτοί του υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης, βρίσκονται στην ίδια κατάσταση», συμπληρώνει. Οι επιστήμονες του Εργαστηρίου Υδρολογίας και Αξιοποίησης Υδατικών Πόρων έχουν εντοπίσει τρεις βασικούς λόγους που διαμορφώθηκε η συγκεκριμένη εικόνα: «Δεν χιόνισε, δεν έβρεξε τους “σωστούς” μήνες και έβρεξε τελικά με λάθος τρόπο», λένε.

Χάσαμε το χιόνι
«Τα χιονοδρομικά κέντρα έκλεισαν φέτος έως και δύο μήνες νωρίτερα. Το ύψος του χιονιού στα περισσότερα δεν πλησίασε καν στα μέτρια επίπεδα άλλων ετών. Το χιόνι όμως είναι απολύτως απαραίτητο. Όταν λειώνει απορροφάται από το έδαφος, εμπλουτίζει τους υδροφόρους ορίζοντες, γεμίζει τις πηγές. Οι πηγές αποτελούν τη σημαντικότερη πηγή εισροών νερού στις λίμνες και τα ποτάμια μαζί από τις βροχοπτώσεις» λέει η διευθύντρια του Εργαστηρίου. Η ίδια συμπληρώνει ότι σύμφωνα πάντα με τα στοιχεία της Υδρολογικής Τράπεζας η μέση μηνιαία βροχόπτωση του υδρολογικού έτους (ξεκινά από τον Σεπτέμβριο κάθε χρονιάς) παρουσιάζει ιδιαιτερότητες. «Τον Νοέμβριο, τον Δεκέμβριο και τον Ιανουάριο οι βροχές που έπεσαν ήταν εξαιρετικά λίγες» επισημαίνουν οι ειδικοί. Είναι ενδεικτικό ότι τον Νοέμβριο του 2006 το συνολικό ύψος της βροχής που έπεσε στον σταθμό του Ζωγράφου στην Αθήνα ήταν 24,2 χιλιοστά. Η μέση μηνιαία βροχόπτωση του μήνα αυτού των τελευταίων 17 ετών, που είναι και ο πιο βροχερός, είναι 113,26 χιλιοστά. Ανάλογη ήταν η εικόνα σε όλη την Ελλάδα. Αντίθετα πολλές βροχές έπεσαν φέτος τον Μάρτιο, τον Μάιο και τον Ιούνιο.

Λάθος βροχοπτώσεις
«Το διάστημα Σεπτέμβριος 2006- Αύγουστος 2007 δεν ήταν μια τόσο κακή χρονιά σε ό,τι αφορά την ποσότητα της βροχής. Το είδος των βροχοπτώσεων όμως ήταν το χειρότερο δυνατό» αναφέρει η κ. Μιμίκου. «Οι περισσότερες βροχές είχαν μεγάλη ένταση και μικρή διάρκεια. Αυτού του είδους οι βροχές όμως έχουν ένα και μόνο αποτέλεσμα: Δεν απορροφάται το νερό από το έδαφος. Συνήθως χάνεται».

Όπως λένε οι ειδικοί, το ζητούμενο είναι πλέον η διαχείριση του νερού. «Στη χώρα μας κοινή πρακτική είναι να χρησιμοποιούμε ασύστολα το νερό όταν το έχουμε και να υποφέρουμε όταν δεν το έχουμε. Είναι λάθος», λέει η κ. Μιμίκου.