ΔΡΟΜΟΙ

Ο Ιταλός…
… συγγραφέας Αλμπέρτο Σαβίνιο, μεγάλος λάτρης του Ζορζ Σιμενόν, από τη δεκαετία του 1930 γκρίνιαζε σε ένα δοκίμιό του για τον πατέρα του επιθεωρητή Μεγκρέ επειδή το αστυνομικό μυθιστόρημα δεν ευδοκιμούσε στην Ιταλία. Σήμερα πια δεν θα μπορούσε να έχει το ίδιο παράπονο. Ο Αντρέα Καμιλιέρι με τον επιθεωρητή Μονταλμπάνο είναι ένας από τους πιο δημοφιλείς συγγραφείς στη χώρα, ενώ την ίδια ώρα πολλοί ξένοι συγγραφείς προτιμούν να τοποθετούν τα μυστήρια των αστυνομικών μυθιστορημάτων τους σε ιταλικές πόλεις (ο επιθεωρητής Μπρουνέτι της Αμερικανίδας Ντόνα Λίον δρα στους δρόμους της Βενετίας και ο επιθεωρητής Λαουρέντι του Γερμανού Φάιτ Χάινιχεν επιδεικνύει τα ταλέντα του στην Τεργέστη).

Η περίπτωση…
… της Ιταλίας δείχνει κάτι: πως το αστυνομικό μυθιστόρημα έχει πάψει πια να είναι αγγλοσαξονική υπόθεση και πως μπορεί κάλλιστα να είναι νορβηγική ή κινεζική. Μάλιστα, ο Νορβηγός συγγραφέας Γκούναρ Στάαλεσεν ισχυρίζεται πως το αστυνομικό μυθιστόρημα είναι νορβηγική επινόηση. Πάντως παραδέχεται πως ο ήρωάς του, ο επιθεωρητής Βαργκ Βέουμ είναι «κομμένος και ραμμένος» στα αμερικανικά πρότυπα, σκληρό καρύδι, αν και αντί για ουίσκι προτιμά το σκανδιναβικό άκουαβιτ. Αν θέλει κάποιος να μάθει για τη μεταμόρφωση της Νορβηγίας από τότε που ανακαλύφθηκε πετρέλαιο και για το πώς άλλαξε από τότε η κοινωνία της, γράφει η εφημερίδα «Λε Μοντ», το καλύτερο που έχει να κάνει είναι να διαβάσει τη «Γυναίκα στο ψυγείο» του Στάαλεσεν.

Τον Κινέζο…
… δικαστή Τι ποιος τον έχει ακούσει; Είναι δημιούργημα του Ολλανδού σινολόγου Ρόμπερτ Βαν Γκούλικ. Τον εμπνεύστηκε από ένα ιστορικό πρόσωπο της μεσαιωνικής Κίνας. Εκεί, πολυάριθμοι συγγραφείς χρησιμοποιούν το αστυνομικό μυθιστόρημα για να πουν όσα σκέφτονται για την παράδοξη συνύπαρξη του κομμουνιστικού συστήματος με τον άγριο καπιταλισμό. Το ίδιο συμβαίνει και με τις πρώην κομμουνιστικές χώρες της Ευρώπης. Το αστυνομικό μυθιστόρημα δεν το είχαν σε μεγάλη υπόληψη στη Σοβιετική Ένωση, όπου για μεγάλο διάστημα οι αδελφοί Βάινερ ήταν οι μοναδικοί εκπρόσωποι του είδους. Σήμερα υπάρχει μια νέα γενιά συγγραφέων, όπως η Αλεξάντρα Μαρίνινα, πρώην αξιωματικός της Αστυνομίας της Μόσχας. Το μονοπώλιο του αστυνομικού μυθιστορήματος δεν ανήκει πια στους Αγγλοσάξονες.

Η λογοτεχνία…
… πάντοτε είχε καλές σχέσεις με το έγκλημα: ο Ρασκόλνικοφ του Ντοστογιέφσκι σκοτώνει μια γριά με ένα τσεκούρι και ο Μερσό του Καμύ πυροβολεί έναν ανυποψίαστο Άραβα. Τώρα, χάρη στη νέα γενιά συγγραφέων, το αστυνομικό μυθιστόρημα αποκτά καλές σχέσεις και με την πολιτική. Πάρα πολλές χώρες έχουν τον δικό τους Σιμενόν και τον Μεγκρέ τους. Αλλά και πάρα πολλοί συγγραφείς βρίσκουν στο αστυνομικό μυθιστόρημα έναν τρόπο για να περιγράψουν τα κοινωνικά ή πολιτικά ζητήματα που βασανίζουν τον τόπο τους. Έτσι, η Γιασμίνα Τσάντρα γράφει για τον σπαραγμό της Αλγερίας και ο Ντίον Μέγιερ για τη δύσκολη συμφιλίωση των μαύρων και των λευκών στη Νότια Αφρική.