[ ΠΡΟΒΟΛΕΙΣ ] «Πάταξη» της φοροδιαφυγής

ΛΙΓΟΙ ΘΥΜΟΥΝΤΑΙ ότι στελέχη της αμερικανικής υπηρεσίας δίωξης του οικονομικού εγκλήματος, του περιβόητου ΙRS, επί τέσσερα χρόνια κατά τη διάρκεια της περασμένης δεκαετίας είχαν συνεργασία με το υπουργείο Οικονομικών προκειμένου να παρέχουν τεχνογνωσία για την καταπολέμηση της φοροδιαφυγής.

Ένα από τα τότε στελέχη του υπουργείου ρώτησε τους τεχνοκράτες του ΙRS πώς εξασφαλίζουν ότι δεν γίνεται συναλλαγή μεταξύ των ελεγκτών και των φορολογουμένων. Ο Αμερικανός ήταν αφοπλιστικός: «Το ηθικό κάθε ελεγκτή μας είναι τόσο υψηλό που δεν διανοείται να μπει σε διαδικασία συναλλαγής. Ωστόσο, δεν βασιζόμαστε μόνο στο υψηλό ηθικό του. Τα αποτελέσματα των ελέγχων που υπογράφει, περνούν από διαδοχικά στάδια αξιολόγησης για να εντοπιστούν οι αδυναμίες του, η πιθανή έλλειψη γνώσης σε συγκεκριμένες φορολογικές πτυχές, αλλά και για να ελαχιστοποιηθεί ο κίνδυνος συναλλαγής. Γνωρίζει ότι βρίσκεται στο σώμα των ελεγκτών γιατί το αξίζει και πασχίζει κάθε ημέρα να αποδείξει ότι πρέπει να παραμείνει ελεγκτής».

Αν διαβάσει κάποιος πίσω από τις λέξεις, διακρίνει τρεις προϋποθέσεις που δυστυχώς- και οι τρεις- λείπουν από το ελληνικό φορολογικό σύστημα. Πρώτον, αξιοκρατία. Πρόκειται για λέξη άγνωστη στις εφορίες και τους ελεγκτικούς μηχανισμούς στην εποχή της «νέας διακυβέρνησης». Η κομματική ταυτότητα, παρά τις αντίθετες προεκλογικές διακηρύξεις, μετά το 2004 αποτέλεσε το διαβατήριο για μια θέση εφόρου ή ελεγκτή στο ΣΔΟΕ (τώρα ΥΠΕΕ) και τα λοιπά ελεγκτικά κέντρα. Άξια και έμπειρα στελέχη του παρελθόντος κατέληξαν απλοί υπάλληλοι στις εφορίες.

Δεύτερον, υποδομές. Το πέρασμα από την εποχή του φακέλου και του χαρτιού στην εποχή της ολοκληρωμένης χρήσης της πληροφορικής, για τη διενέργεια των φορολογικών ελέγχων αλλά και την αξιολόγηση των αποτελεσμάτων τους, δεν έχει γίνει ακόμη.

Τρίτον, κίνητρα. Επιβράβευση για όσους κάνουν καλά τη δουλειά τους και κυρώσεις για όσους, με δόλο ή λόγω ανεπάρκειας, δεν την κάνουν.

Στις ΗΠΑ και σε άλλες οικονομικά ανεπτυγμένες οικονομίες, κίνητρα συλλογής αποδείξεων για τους καταναλωτές δεν υπάρχουν. Ωστόσο, η φοροδιαφυγή βρίσκεται σε πολύ χαμηλότερα επίπεδα από ό,τι στην Ελλάδα. Αυτά τα κίνητρα, όμως, είναι το άλλοθι, η κυβερνητική λογική τού «κάτι κάνουμε για να χτυπήσουμε τη φοροδιαφυγή». Επιλέγει η κυβέρνηση το μικρό και εντυπωσιακό και όχι τα αφανή, ουσιώδη και μεγάλα που θα έκαναν τη διαφορά.