Δίνει μάχη για την αυτοδυναμία ο Ταγίπ Ερντογάν
Οι οπαδοί του ακροδεξιού ΜΗΡ δηλώνουν βέβαιοι πως θα κατορθώσουν να ξεπεράσουν αύριο το εκλογικό όριο του 10% και θα εισέλθουν στο Κοινοβούλιο, «κόβοντας» έδρες από το κυβερνών ΑΚΡ.
Ενημερώσου πρώτα από ΤΑ ΝΕΑ
9 λεπτά Παράξενες, ασυνήθιστες εκλογές: Εκλογές στην καυτή, υγρή ζέστη του Ιουλίου. Με τους τουρίστες να κοιτούν σαν χαμένοι τα πανό και τις σημαίες στους δρόμους της Πόλης ή της Αττάλειας. Με κάτι σαν μελαγχολική αδιαφορία στην ατμόσφαιρα. Και μια κρυμμένη, υποδόρια ένταση, που δίνει τον τόνο.
Παράξενες εκλογές: Εκλογές για ένα μόνο κόμμα. Ο Ερντογάν θα κερδίσει- το ξέρουν όλοι. Το ποσοστό του θα είναι μεγαλύτερο από το 34% του 2002- όλοι το περιμένουν. Αλλά πόσα κόμματα θα περάσουν το φράγμα του 10% και θα μπουν στη Βουλή; Δύο, τρία, περισσότερα; Πόσοι από τους περίπου 700 ανεξάρτητους υποψηφίους, Κούρδους προπάντων, θα καταφέρουν να εκλεγούν; Και τι πλειοψηφία θα έχει στη νέα Βουλή ο Ερντογάν; Ισχυρή, οριακή, ικανή να του επιτρέψει να εκλέξει πρόεδρο ή να αλλάξει το Σύνταγμα; Και πώς θα λύσει τον γόρδιο προεδρικό δεσμό; Σε σύγκρουση ή σε συμβιβασμό με την κεμαλική, στρατιωτική πλευρά της εξουσίας;
Παράξενες εκλογές: Στα τραπέζια των δημοσιογράφων και των διανοουμένων της Πόλης μιλούν λίγο για τις εκλογές τις ίδιες και περισσότερο για την επόμενη μέρα. Για την απειλή ενός πραξικοπήματος, για τον φόβο της βίας, για τον Σαρκοζί και τον κλειστό ευρωπαϊκό δρόμο, για τους 
Στις εκλογές αυτές η ατμόσφαιρα είναι πολύ διαφορετική από εκείνη που θυμάμαι την προηγούμενη φορά, τον Νοέμβριο του 2002. Και δεν είναι μόνον η ζέστη του Ιουλίου.
Το 2002 υπήρχε στον αέρα μια προσδοκία, μια αισιοδοξία, μια βεβαιότητα πως η αναμενόμενη νίκη του «λευκού κόμματος»- ακόμη και για εκείνους που δεν θα το ψήφιζαν- θα ήταν μια καλοδεχούμενη αλλαγή. Τώρα στην ατμόσφαιρα μυρίζω πιο πολύ ανησυχία. Κι έπειτα, η πιο μεγάλη διαφορά ανάμεσα στο 2002 και το 2007 είναι η απουσία μιας λέξης. Μιας λέξης που τότε ήταν σε όλα τα στόματα και τώρα σχεδόν σε κανένα: Είναι η λέξη Ευρώπη.
Η Τουρκία τότε μιλούσε για Ευρώπη. Προσδοκούσε την περίφημη «ημερομηνία», την έναρξη ενταξιακών διαπραγματεύσεων. Τα κόμματα, ο Ερντογάν, ο Μπαϊκάλ, η Τσιλέρ και ο Γιλμάζ διαφήμιζαν ο καθένας τον εαυτό του ως τον καλύτερο εγγυητή, τον ιδανικό πορθητή της δύσκολης ευρωπαϊκής πόρτας. Η Τουρκία τώρα δεν μιλάει για Ευρώπη. Μιλάει για τον εαυτό της. Για τις μεγάλες παραδοσιακές της διαιρέσεις. Ισλαμιστές και κοσμικοί. Δημοκράτες- μεταρρυθμιστές και ανοιχτοί στον έξω κόσμο- και Ρεπουμπλικανοί- εθνικιστές και ξενόφοβοι. Μοντέρνοι και παραδοσιακοί. Νέοι και ηλικιωμένοι. Ένας στους τρεις ψηφοφόρους, παρεμπιπτόντως, είναι κάτω των 28 ετών. Η δική τους ψήφος θα κρίνει τις εκλογές…
Το μήνυμα μιας νέας νίκης
Η τελευταία δημοσκόπηση, της Πέμπτης, επιβεβαιώνει ότι ο Ερντογάν θα είναι ο νικητής.
Έπειτα από μήνες κρίσης, την αδυναμία του να επιβάλει τη δική του υποψηφιότητα για το προεδρικό αξίωμα ή του Γκιουλ, το συνταγματικό πραξικόπημα των δικαστών, το ηλεκτρονικό τελεσίγραφο των στρατηγών, τις μεγάλες διαδηλώσεις των κοσμικών κατά της εκλογής ενός προέδρου με μαντιλοφορούσα σύζυγο, η ψήφος στον Ερντογάν, αύριο, θα μπορούσε να εκληφθεί ως δημοψήφισμα. Πως η Τουρκία δεν φοβάται ότι οι ισλαμιστές του ΑΚΡ την οδηγούν στον δρόμο του Ιράν. Πως ανάβει πράσινο φως να ξαναρχίσουν οι μεταρρυθμίσεις. Πως θα ήθελε να τελειώνει με το δικαίωμα πατρωνίας, προστασίας και εγγυήσεων των στρατηγών και των δικαστών πάνω στην πολιτική ζωή, πως δεν περιμένει πια από τον στρατό να διορθώνει τα «λάθη» της λαϊκής ψήφου. Και πως στο μέγα πρόβλημα της χώρας, το Κουρδικό, θα ήθελε μια λύση διά της δημοκρατίας, όχι διά των όπλων.
Αυτό θα ήταν το μήνυμα μιας νέας νίκης των συντηρητικών και θεοσεβούμενων, φιλελεύθερων μουσουλμάνων του Ερντογάν. Αλλά ένα ακόμη ερώτημα θα περιμένει την απάντησή του: Μπορούν οι Δημοκράτες της Τουρκίας να νικήσουν τους Ρεπουμπλικανούς, χωρίς ισχυρή υποστήριξη από το εξωτερικό, χωρίς την Ευρώπη να τους προσφέρει το άλλοθι, τον στόχο και τα μέσα μιας αλλαγής;
Μπορούν να προχωρήσουν, δειλές έστω, δημοκρατικές μεταρρυθμίσεις στην Τουρκία, όταν ο ευρωπαϊκός της δρόμος εμφανίζεται ερμητικά κλειστός;
«Ο στρατός δεν θα έχει περιθώρια αντίδρασης» 
Ο Γιασάρ Γιακίς πιστεύει ότι αν στις αυριανές εκλογές το κόμμα του πάρει μία καθαρή νίκη, τότε ο στρατός δεν θα έχει περιθώρια αντίδρασης. Για τις ελληνοτουρκικές σχέσεις είναι επίσης αισιόδοξος: «Αν η κυβέρνηση είναι ισχυρή, τότε και στα ελληνοτουρκικά θα μπορεί να πάρει θαρραλέες αποφάσεις». Εκτιμά ότι θα υπάρξουν ακόμη και εξελίξεις στο Κυπριακό, λόγω των επικείμενων προεδρικών εκλογών στην Κύπρο.
Η μέρα της κρίσης έφθασε στην Τουρκία. Οι αυριανές εκλογές θα λύσουν όλους τους γρίφους που δεν κατάφεραν να λύσουν οι δημοσκοπήσεις. «Το μόνο βέβαιο είναι ότι το Κόμμα Δικαιοσύνης και Ανάπτυξης (ΑΚΡ) θα είναι αυτοδύναμη κυβέρνηση», εκτιμά ο Γιασάρ Γιακίς, ένα από τα σημαντικά στελέχη και τους ιδρυτές του κόμματος. Για το ΑΚΡ αναμένει ποσοστό 40%, αν και ο αριθμός των εδρών του θα εξαρτηθεί, λέει, από το αν τελικά θα εισέλθει το ακροδεξιό Κόμμα Εθνικιστικής Δράσης (ΜΗΡ)
στο Κοινοβούλιο, ξεπερνώντας το εκλογικό όριο του 10%. Για το Ρεπουμπλικανικό Λαϊκό Κόμμα (CΗΡ)
περιμένει γύρω στο 20%, καθώς και κάποιον αριθμό ανεξάρτητων βουλευτών.
Χωρίς συμβιβασμούς. O Γιασάρ Γιακίς δεν αποκλείει μάλιστα και το σενάριο το κόμμα του να καταφέρει να πάρει ακόμη και 367 έδρες (τα δύο τρίτα), στην περίπτωση που το ΜΗΡ μείνει εκτός Βουλής. Τότε, θα είναι σε θέση να εκλέξει ακόμη και τον δικό του υποψήφιο χωρίς να χρειάζεται να κάνει κανέναν συμβιβασμό!
Μα, κ. Γιακίς, δεν φοβάστε την αντίδραση της αντιπολίτευσης σε περίπτωση που το ΑΚΡ βγει τόσο ενισχυμένο και καταφέρει να πάρει υπό τον απόλυτο έλεγχό του και την προεδρία της χώρας; «Είμαι βέβαιος ότι θα αντιδράσουν, αλλά αν βρισκόμαστε σε δημοκρατικό καθεστώς, τότε πρέπει να σεβαστούν το αποτέλεσμα», μου απαντά χωρίς δεύτερη σκέψη.
Και ο στρατός; Δεν φοβάστε μήπως αντιδράσει ο στρατός; «Ο στρατός μπορεί να μην είναι ικανοποιημένος, αλλά αυτό που μπορεί να κάνει είναι να δηλώσει ότι δεν είναι ικανοποιημένος ή ακόμη και να μη δηλώσει τίποτα. Πιστεύω ότι σε κάποιο βαθμό ο στρατός σέβεται τη Δημοκρατία στην Τουρκία… Αν δεν υπάρξουν γκρίζες περιοχές και αν είναι το εκλογικό αποτέλεσμα άσπρο μαύρο, τότε δεν υπάρχουν πιθανότητες να κάνει κίνηση ο στρατός», σημειώνει με νόημα.
Ο Γιασάρ Γιακίς είναι δυσαρεστημένος με τη στάση της αντιπολίτευσης και ιδιαίτερα του Ντενίζ Μπαϊκάλ στο θέμα της προεδρίας. «Η μειοψηφία προσπαθεί να επιβάλει την άποψή της στην πλειοψηφία και αυτό δεν είναι αποδεκτό στη Δημοκρατία», υποστηρίζει. Δεν είναι ωστόσο σε θέση να προβλέψει τι θα γίνει τελικά σε αυτό το καυτό ζήτημα. «Θα εξαρτηθεί από την εικόνα που θα σχηματιστεί μετά τις εκλογές», λέει, χωρίς να αποκλείει το ενδεχόμενο ο Ταγίπ Ερντογάν να μην επιμείνει στη θέση του ότι ο νέος πρόεδρος θα πρέπει να προέρχεται μέσα από τη Βουλή. «Μπορεί να είναι και ο Αμπντουλάχ Γκιουλ, μπορεί και ο Αμπντουλατίφ Σενέρ, μπορεί και κάποιος άλλος…», εκτιμά.
ΕΙΠΕ:
Αν η κυβέρνηση είναι ισχυρή, τότε και στα ελληνοτουρκικά θα μπορεί να πάρει θαρραλέες αποφάσεις
Υπουργός στο… αεροπλάνο. Ο Γιασάρ Γιακίς ήταν ο πρώτος υπουργός Εξωτερικών της κυβέρνησης του Ταγίπ Ερντογάν- πριν ο Ταγίπ Ερντογάν αναλάβει την πρωθυπουργία και ο Αμπντουλάχ Γκιουλ το υπουργείο Εξωτερικών. «Έγινα υπουργός ενώ ήμουν στο αεροπλάνο, ταξιδεύοντας από την Αθήνα στη Μαδρίτη!», θυμάται επισημαίνοντας πως ήταν προτεραιότητά του η αναβάθμιση των ελληνοτουρκικών σχέσεων. Δεν ξέχασε μάλιστα ούτε και τις λίγες ελληνικές λέξεις που έμαθε: «Καλησπέρα»… «Ευχαριστώ»… μου είπε για να με εντυπωσιάσει! Το στέλεχος του ΑΚΡ πιστεύει ότι μία ισχυρή κυβέρνηση μπορεί πάντοτε να λαμβάνει θαρραλέες αποφάσεις στην εξωτερική πολιτική, εκτιμώντας πως αυτό θα γίνει αν το κόμμα του βγει ενισχυμένο στις αυριανές εκλογές. Μάλιστα, πιστεύει ότι ακόμη και στο θέμα του ανοίγματος της Θεολογικής Σχολής της Χάλκης μπορεί να υπάρξουν εξελίξεις μετά τις εκλογές. «Από μια πλευρά, το πρόβλημα πηγάζει και από τις ευαισθησίες κάποιων θεσμών μας», παραδέχεται ο Γιασάρ Γιακίς, εκτιμώντας ότι μπορεί να ξεπεραστούν αυτές οι ευαισθησίες αν υπάρξει ισχυρή κυβέρνηση.
Όσο για το Κυπριακό λέει ότι οι προεδρικές εκλογές στην Κύπρο θα δώσουν νέες ευκαιρίες για έναρξη πρωτοβουλίας. «Μόλις ο κ. Παπαδόπουλος είδε ότι εμφανίστηκαν και άλλοι υποψήφιοι άρχισε να κάνει βήματα», εννοώντας την απόφασή του να συναντήσει τον Τουρκοκύπριο ηγέτη Μεχμέτ Αλί Ταλάτ.
Για την υποψηφιότητα του ηγέτη του ΑΚΕΛ Δημήτρη Χριστόφια λέει ότι δεν τον γνωρίζει αρκετά, ωστόσο πιστεύει ότι «είναι διαφορετικός από τον Τάσσο Παπαδόπουλο». «Αυτό που έχει σημασία είναι η προσωπικότητα και όχι η ιδεολογία του κόμματος», λέει και καταλήγει:
«Ελπίζω ότι δεν θα ακολουθηθεί η σκληρή στάση που ακολουθούσε ο κ. Παπαδόπου- λος».
Η οικονομία
Συγκριτικά στοιχεία από το 2002, όταν ανήλθε στην εξουσία το ΑΚΡ, και το 2006:
● 29,7% ήταν ο πληθωρισμός το 2002. Το 2006 ήταν 9,65% ● 131 δισ. ευρώ ήταν το Ακαθάριστο Εθνικό Προϊόν (ΑΕΠ) το 2002. Το 2006 ήταν 289 δισ. ευρώ ● 7,9% ήταν ο ρυθμός ανάπτυξης ΑΕΠ το 2002. Το 2006 ήταν6% ● 1.883
ευρώ ήταν το κατά κεφαλήν εισόδημα το 2002. Το 2006 ήταν3.969
ευρώ ● 6 δισ. ευρώ ήταν τα έσοδα από τον τουρισμό το 2002. Το 2006 έφτασαν τα 12 δισ. ευρώ
Σε αριθμούς
Τούρκοι έχουν δικαίωμα ψήφου σε σύνολο πληθυσμού 74 εκατ.
● 4.000.000νέοι θα ψηφίσουν πρώτη φορά ● 14πολιτικά κόμματα συμμετέχουν στις εκλογές ● 7.395ο συνολικός αριθμός των υποψηφίων ● 10%και άνω πρέπει να λάβει ένα κόμμα για να μπει στη Βουλή ● 3κόμματαμόνο, το κυβερνών Δικαιοσύνης και Ανάπτυξης (ΑΚΡ), το κεντροαριστερό Ρεπουμπλικανικό Λαϊκό (CΗΡ) και το Εθνικιστικής Δράσης (ΜΗΡ), αναμένεται να εκπροσωπηθούν στην τουρκική εθνοσυνέλευση μαζί με άλλους 25 ανεξάρτητους βουλευτές
Οι γυναίκες
● 4,4% επί του συνόλου των εδρών στη Βουλή είχαν καταλάβει γυναίκες στις εκλογές του 2002 ● 11% των υποψηφίων του κυβερνώντος ΑΚΡ είναι γυναίκες ● 10% των υποψηφίων του CΗΡ είναι γυναίκες ● 6% των υποψηφίων του ΜΗΡ είναι γυναίκες
Google news
