[ Διαστάσεις ] Η Αμελί φορούσε τοπ

Στη συνοικία των υπερορθόδοξων Εβραίων της Ιερουσαλήμ ο κινηματογράφος θεωρείται μεγάφωνο της αμαρτίας, τηλεόραση δεν υπάρχει στα σπίτια και στο ραδιόφωνο ακούγονται μόνο ανδρικές φωνές. Αλλά τώρα τελευταία κάτι έχει αρχίσει να αλλάζει.

Σχεδόν καλυμμένη από δεκάδες αστέρια του Δαβίδ και παλιές εκδόσεις της Τορά, μία αφίσα στα εβραϊκά διαφημίζει την προβολή της ταινίας «Α perfect break» της σκηνοθέτιδας Ραχί Ελίας. Τίποτα το παράξενο, αν αυτή η αφίσα δεν βρισκόταν στην καρδιά του Μέα Σεαρίμ, τη συνοικία των υπερορθόδοξων Εβραίων της Ιερουσαλήμ σαν τελευταίο δείγμα των εβραϊκών γκέτο της Ανατολικής Ευρώπης που έσβησαν από το Ολοκαύτωμα. Σε αυτήν τη συνοικία, που ζουν μόνο οι Χαρεντίμ, οι πιστοί «που τρέμουν τον λόγο του Θεού», ο κινηματογράφος θεωρείται το μεγάφωνο της αμαρτίας και η γυναίκα το κύριο όχημά της. Στα σπίτια δεν υπάρχει τηλεόραση και στο ραδιόφωνο ακούγονται μόνον ανδρικές φωνές. Αν τα Μέσα Ενημέρωσης διαδίδουν τους πειρασμούς, λένε οι ραβίνοι, η μεγάλη οθόνη τους πολλαπλασιάζει.

Τα τελευταία χρόνια, ωστόσο, κάτι άλλαξε στο Μέα Σεαρίμ. Χάρη στους υπολογιστές, οι σκληρές σκηνές των ταινιών του Χόλιγουντ μπορούν να κοπούν. Και οι Χαρεντίμ γνώρισαν τον κινηματογράφο. Πρώτα με θρησκευτικές ταινίες που προβάλλουν στους γάμους και στα κέντρα δημιουργίας της κοινότητας, έπειτα με ταινίες για παιδιά. Έως ότου κάποιες γυναίκες πέρασαν πίσω από τις κάμερες. Οι ραβίνοι δεν είχαν αντίρρηση- καλύτερα το συνεργείο να είναι αποκλειστικά γυναικείο. Σύντομα, με το μαντίλι να καλύπτει το κεφάλι τους και τη φούστα να φθάνει μέχρι τον αστράγαλο, οι υπερορθόδοξες της εβραϊκής συνοικίας παρουσίασαν τις πρώτες τους ταινίες. Στο «Α perfect break», η Μάρλεν Βένιγκ περιγράφει την εποποιία μιας εβραϊκής οικογένειας στον 20ό αιώνα. Στην ταινία «Fateful reservation», η Ντίνα Περλστάιν διηγείται την ιστορία μιας Εβραίας που ο πατέρας της κατηγορείται άδικα ότι ήταν συνεργάτης των ναζί. Άλλες ιστορίες είναι καθαρά θρησκευτικές: ο «άπιστος» που ανακαλύπτει την πίστη μελετώντας την Τόρα, οι χαμένοι δίδυμοι που ξαναβρίσκονται στη συναγωγή, μια γυναίκα που συγχωρεί. Δακρύβρεχτα μελό, γυρισμένα με ελάχιστα μέσα, αλλά το μεγαλύτερο μέρος του κοινού μεγάλωσε χωρίς κινηματογράφο και παρακολουθεί εκστασιασμένο.

Σύμφωνα, ωστόσο, με τη Μάρλεν Βένιγκ, η οποία εκτελεί και χρέη καθηγήτριας υποκριτικής στη σχολή θηλέων της κοινότητας Μπελτζ Χασιντίμ, όταν αρχίζεις από το μηδέν έχεις και άλλα οφέλη: «Δανείστηκα το σάουντρακ της ταινίας μου από το “Ρulp Fiction”. Αλλά κανένας δεν κατάλαβε τίποτε», λέει στον ανταποκριτή της εφημερίδας «Λα Στάμπα». Μόνο που δεν είναι πάντα εύκολο να ξεγελάσει τους ραβίνους. «Όταν δείχνω στις μαθήτριές μου σκηνές από τα “400 χτυπήματα” του Τριφό ή από το “Μatrix”, στην αίθουσα υπάρχει πάντα ένας λογοκριτής. Καμιά φορά αφαιρείται. Όταν προβάλαμε την “Αμελί” δεν πρόσεξε ότι η Οντρέι Τοτού φορούσε τοπ. Όμως, κάποιος το κάρφωσε στον ραβίνο. Και τώρα κινδυνεύουμε να μας κλείσουν».