[ ΤΡΙΤΗ ΑΠΟΨΗ ] Εκπαιδευτική «μεταρρύθμιση»

Η βαθμολογική βάση στις εισαγωγικές εξετάσεις στα ΑΕΙ αποτελεί την πλέον χαρακτηριστική έκφραση αυτού που στην πολιτική ιστορία της χώρας θα μείνει γνωστό ως «δεξιά πολιτική». Όπως αποκάλυψε η νοθεία στις φετινές εισαγωγικές, ήταν ένα μέτρο που ως βασική επιδίωξη είχε τη χειραγώγηση του συστήματος των εισαγωγικών και τη «ρύθμιση» των αποτελεσμάτων κατά τρόπο που να εξυπηρετεί συγκεκριμένες πολιτικές σκοπιμότητες και να διαμορφώνει επιλεκτικά ευνοϊκές συνθήκες για το υπό επανίδρυση κομματικό κράτος. Κι όλα αυτά με μια επίφαση αξιοκρατίας και αυστηρότητας, που για μια ακόμη φορά χρησιμοποιήθηκαν από τους σύγχρονους Μαυρογιαλούρους προσχηματικά. Προκειμένου να μη γίνει αντιληπτή η μόνη επιδίωξη κι αυτής της «μεταρρύθμισης», που ήταν η συρρίκνωση του δημόσιου εκπαιδευτικού συστήματος και η απαξίωση του κοινωνικού κράτους, προς όφελος βέβαια συγκεκριμένων επιχειρηματικών συμφερόντων.

Εκ του αποτελέσματος, αποδεικνύεται σήμερα ότι πίσω από την εισαγωγή κατώτατου βαθμολογικού ορίου κρύβεται μια από τις μεγαλύτερες πολιτικές απάτες της Δεξιάς.

Το μέτρο θα ήταν πράγματι επιτυχές στην περίπτωση που οι Πανελλήνιες ήταν εξετάσεις διαπίστωσης της γνωστικής ικανότητας των υποψηφίων. Όπως δηλαδή συμβαίνει με τις εξετάσεις εντός δευτεροβάθμιας και τριτοβάθμιας εκπαίδευσης. Αν δηλαδή οι εισαγωγικές ήταν στοχευμένες εξετάσεις με θέματα που διαφοροποιούνταν στις επιμέρους σχολές και αντιστοιχούσαν στις γνωστικές απαιτήσεις καθεμιάς, τότε πράγματι η βάση του «10» θα αποτελούσε μια αξιοκρατική τομή στο σύστημα εισαγωγής στα πανεπιστήμια.

Η αλήθεια όμως είναι διαφορετική. Επειδή ακριβώς πρόκειται για γενικές εξετάσεις κατάταξης των υποψηφίων σε διάφορες σχολές με βάση την απόδοσή τους σε γενικά μαθήματα, γι΄ αυτό και οι εισαγωγικές δεν είχαν ποτέ βαθμολογικό όριο. Γιατί απλά δεν το χρειάζονταν! Σύμφωνα με τον προκαθορισμένο αριθμό θέσεων, εισάγονταν κατά προτεραιότητα σε κάθε σχολή εκείνοι που συγκέντρωναν τους μεγαλύτερους βαθμούς. Όσο για τη γνωστική επάρκεια των υποψηφίων στα μαθήματα του λυκείου, αυτή εξετάζεται έτσι κι αλλιώς κατά τις απολυτήριες εξετάσεις. Άλλωστε, επειδή οι υποψήφιοι και για ένα μεγάλο εύρος επιστημονικών ειδικοτήτων εξετάζονται στα ίδια ακριβώς θέματα και με τα ίδια ακριβώς κριτήρια (από ιατρικές σχολές έως σχολές νοσηλευτών κι από σχολές μηχανικών πληροφορικής μέχρι σχολές τεχνικών γεωργικών μηχανημάτων), δεν θα μπορούσε εκ των πραγμάτων να διαπιστωθεί η γνωστική τους επάρκεια στα αντικείμενα αυτά με ενιαίο τρόπο.

ΑΝΙΕΡΕΣ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ

επιδιώξεις, φτηνοί κομματικοί λογαριασμοί και φίλια επιχειρηματικά συμφέροντα κρύβονται πίσω από τη βαθμολογική βάση του «10»

Η εισαγωγή, λοιπόν, της βάσης του «10» αλλοίωσε τόσο την ουσία όσο και τη βασική αποστολή των εισαγωγικών εξετάσεων. Αφού μ΄ ένα απλό τρικ, οι εισαγωγικές μεταμορφώθηκαν σε μια νύχτα από γενικές κατατακτήριες σε εξετάσεις διαπίστωσης της γνωστικής επάρκειας των υποψηφίων. Μόνο που όταν οι εξετάσεις αφορούν κατάταξη υποψηφίων σε συγκεκριμένο αριθμό θέσεων, τότε η εισαγωγή βαθμολογικής βάσης χάνει το πραγματικό αξιοκρατικό της νόημα και γίνεται εργαλείο ελέγχου του συστήματος και «ρύθμισης» του αποτελέσματος. Άλλωστε το «10», δεν αποτελεί καμιά παγκόσμια αξιοκρατική σταθερά, αφού η αξία του είναι σχετική και μεταβάλλεται ανάλογα με την ευκολία ή τη δυσκολία των θεμάτων.

Πέρσι, λοιπόν, που η επιδίωξη της κυβέρνησης Καραμανλή ήταν να μην αποκαλυφθεί το γεγονός της μείωσης της δημόσιας χρηματοδότησης της εκπαίδευσης, η βαθμολογική βάση χρησιμοποιήθηκε ως εργαλείο για να μειωθεί δραστικά ο αριθμός των εισαγομένων σπουδαστών. Τα δύσκολα θέματα έκλεισαν τη στρόφιγγα των εισαγωγικών και έγιναν αιτία για τον αποκλεισμό 18.000 νέων από τη δημόσια τριτοβάθμια εκπαίδευση, παρά το γεγονός ότι οι αντίστοιχες θέσεις παρέμειναν κενές. Η μείωση του πλήθους των εισαγομένων είχε ως αποτέλεσμα να εμφανιστεί μια πλασματική αύξηση του δείκτη της μέσης, ανά σπουδαστή δηλαδή, δημόσιας χρηματοδότησης. Κι όλα αυτά τη στιγμή που οι δημόσιες δαπάνες είχαν μειωθεί σε απόλυτους αριθμούς.

Το ίδιο αποτέλεσμα κάτω από άλλες συνθήκες είναι ευνόητο ότι θα είχε συνοδευτεί από τεράστια κοινωνική δυσαρέσκεια. Η βαθμολογική βάση όμως βοήθησε στην εξουδετέρωση των κοινωνικών αντιδράσεων και μάλιστα με αριστοτεχνικό τρόπο. Ποιος άλλωστε να αντιδράσει επειδή οι υποψήφιοι δεν κατάφεραν να «πιάσουν ούτε καν ένα 10»;

Το ότι η μείωση των εισαγομένων στα δημόσια ιδρύματα οδήγησε σε αύξηση της πελατείας των ιδιωτικών κολεγίων ήταν απλώς το κερασάκι στην τούρτα. Καθώς επιβεβαίωσε με τον πιο πανηγυρικό τρόπο τον χαρακτηρισμό του μέτρου ως ενδεικτικού μιας νεοφιλελεύθερης, δηλαδή δεξιάς πολιτικής.

Φέτος, πάλι, που η χρονιά ήταν προεκλογική και το ενδιαφέρον της κυβέρνησης εστιάστηκε στην κατά το δυνατόν άμβλυνση της δυσαρέσκειας από ενδεχόμενη αποτυχία στις εισαγωγικές, η στρόφιγγα άνοιξε και τα θέματα ήταν πολύ εύκολα. Με αποτέλεσμα να αδικηθούν βέβαια οι αριστούχοι, να μειωθεί όμως αντίστοιχα και ο αριθμός των αποτυχόντων λόγω βαθμολογικής βάσης.

Τώρα βέβαια, φέτος, υπήρξαν και κάποιες παράπλευρες απώλειες. Ιδίως στα ειδικά μαθήματα όπου η αποτυχία ήταν μεγαλύτερη από την αναμενόμενη. Ποιος νοιάζεται όμως για μια «ψιλονοθεία» στη βαθμολόγηση; Και ποιος θα τολμήσει να μιλήσει με τόσα «γαλάζια παιδιά» που έχουν διοριστεί σε θέσεις ευθύνης στην εκπαίδευση; Κι ύστερα, η νοθεία, ακόμη και αν αποκαλυφθεί, θα παρουσιαστεί κι αυτή ως ένα ακόμη δείγμα διαφάνειας της «νέας διακυβέρνησης» και θα προβληθεί ως ένα ακόμη μεμονωμένο περιστατικό. Επιπλέον, θα δοθεί η ευκαιρία για να καταδειχθεί ακόμη μια φορά πόσο αυστηρά τιμωρεί η Δεξιά τους ενόχους. Που, κατά σύμπτωση πάντοτε, βρίσκονται πολύ χαμηλά στην ιεραρχία…

Όσο για τα ιδιωτικά κολέγια, για μια ακόμη φορά θα είναι και πάλι οι μόνοι κερδισμένοι. Καθώς θα γεμίσουν και πάλι τα ταμεία τους, αυτή τη φορά εκμεταλλευόμενα την απαξίωση του αδιάβλητου και την περαιτέρω μείωση της αξιοπιστίας του δημόσιου εκπαιδευτικού συστήματος. Ανίερες πολιτικές επιδιώξεις, φτηνοί κομματικοί λογαριασμοί και φίλια επιχειρηματικά συμφέροντα κρύβονται, λοιπόν, πίσω από τη βαθμολογική βάση του «10». Όσο για την αξιοκρατία, έπεσε κι αυτή θύμα της δεξιάς κυβερνητικής προ παγάνδας. Ο Γιάννης Α. Μυλόπουλος είναι καθηγητής Πολυτεχνικής Σχολής ΑΠΘ.