«Την ψήφο σου για ένα σαμπουάν»

«Αυτή είναι η πιο υποτονική προεκλογική εκστρατεία που έχω ζήσει τις τελευταίες δεκαετίες», μου λέει η Ναζμιγέ. Μία βδομάδα πριν από τις γενικές εκλογές στην Τουρκία οι δρόμοι είναι στολισμένοι με τις αφίσες όλων των κομμάτων αλλά ο ενθουσιασμός είναι απών: «Ίσως επειδή κανείς δεν ξέρει τι να ψηφίσει. Είναι σαν να μην υπάρχει άλλο κόμμα πέραν του (κυβερνώντος) ΑΚΡ».

Στην Τουρκία η προεκλογική εκστρατεία διεξάγεται ακόμα στις πλατείες. Η τηλεόραση δεν ανέλαβε τον ρόλο της σε αυτές τις εκλογές και ο Τούρκος πρωθυπουργός Ταγίπ Ερντογάν απέρριψε το αίτημα των κομμάτων της αντιπολίτευσης για τηλεοπτική αναμέτρηση. Τα κόμματα όμως έκαναν ό,τι περνούσε από το χέρι τους προκειμένου να προσελκύσουν τους ψηφοφόρους τους. Έστησαν περίπτερα στις πλατείες και μοίραζαν ακόμα και δώρα: σαμπουάν, αναπτήρες, μολύβια, μπαλόνια… Προσέφεραν καφέ και τσάι στους περαστικούς. Ακόμη και σχοινί εθεάθη ένα εκλογικό επιτελείο να δίνει σε ψηφοφόρο για να παίξουν τα παιδιά σχοινάκι! Τα «προεκλογικά βαν» έκαναν περιοδείες σε κάθε γειτονιά με τις ντουντούκες. Τα παραδοσιακά τραγούδια «συγκρούονταν» το ένα με το άλλο κάθε φορά που τα αντίπαλα βαν συναντούνταν στον ίδιο δρόμο. Από προχθές όμως τέρμα όλα. Η προεκλογική εκστρατεία ολοκληρώθηκε και μέχρι την Κυριακή των εκλογών υπάρχει απαγόρευσή της διά νόμου. Στις κάλπες προσέρχονται περισσότεροι από 42 εκατ. ψηφοφόροι για να εκλέξουν τους 550 αντιπροσώπους τους στο τουρκικό κοινοβούλιο ανάμεσα σε 7.395 υποψηφίους.

Μετά τις εκλογές. «Το θερμόμετρο της έντασης θα ανέβει μετά τις εκλογές», προβλέπει ο Σερκάν. Όλοι αναμένουν με αγωνία να δουν ποια κόμματα θα καταφέρουν να εισέλθουν στη Βουλή και με τι ποσοστό θα κερδίσει το Κόμμα Δικαιοσύνης και Ανάπτυξης (ΑΚΡ). Οι εκτιμήσεις λένε ότι το κυβερνών κόμμα θα καταφέρει ξανά να σχηματίσει αυτοδύναμη κυβέρνηση αλλά τα ποσοστά είναι δύσκολο να μετρηθούν ακόμη και από τις δημοσκοπήσεις. Του δίνουν από 25% έως και 42%. Για το Ρεπουπλικανικό Λαϊκό Κόμμα προβλέπεται ότι είναι το δεύτερο βέβαιο κόμμα που εισέρχεται στη Βουλή με ποσοστό από 10% έως και 20%. Όσο για το Κόμμα Εθνικιστικής Δράσης (ΜΗΡ) είναι ακόμη πιο δύσκολες οι προβλέψεις. Μπορεί ακόμη και οριακά να μην καταφέρει να πετύχει το εκλογικό όριο του 10% και να μείνει εκτός Βουλής. Μπορεί όμως και να κάνει την έκπληξη: να πάρει έως και 20%! Άλλωστε ο εθνικισμός εντείνεται μέρα με τη μέρα στην Τουρκία. Η Ναζμιγέ δεν μπορούσε να το πιστέψει όταν άκουσε πως ακόμη και ο πρώην πρέσβης της Τουρκίας στην Ελλάδα τη δεκαετία του ΄90, ο Γκιουντούζ Ακτάν, υπέβαλε υποψηφιότητα με το ΜΗΡ. «Είναι εθνικιστής αλλά όχι και να γίνει υποψήφιος του ΜΗΡ!», αναφώνησε η Ναζμιγέ, σέρνοντας το παράλυτο πόδι της καθώς περπατούσαμε στην Ιστικλάλ, στην περιοχή του Πέραν.


Οι ανεξάρτητοι παίζουν… μπάλα

Η Ναζμιγέ είναι αριστερή και θα δώσει την ψήφο της στον Μπασκίν Οράν, τον ανεξάρτητο υποψήφιο στη δεύτερη περιφέρεια της Κωνσταντινούπολης. «Διεκδικώ την ψήφο των καταπιεσμένων, των καταδιωγμένων, των εργατών, των Αλεβιτών, των ομοφυλόφιλων, των μειονοτήτων, των αντιρρησιών συνείδησης, των ασθενών, των κοριτσιών που δεν τους επιτρέπεται να μπαίνουν στα πανεπιστήμια με την μαντίλα…», μου λέει ο Μπασκίν Οράν. Ο καθηγητής του Πανεπιστημίου της Άγκυρας ήταν ένα από τα θύματα του άρθρου 301 του Ποινικού Κώδικα της Τουρκίας που έσυρε στα δικαστήρια δεκάδες συγγραφείς και δημοσιογράφους. Κατηγορήθηκε και αυτός για προσβολή του τουρκισμού επειδή ήταν ένας από τους συντάκτες της Έκθεσης για τα Δικαιώματα των Μειονοτήτων το 2004. Η αλήθεια είναι πως ούτε το ΜΗΡ ούτε το Κόμμα των Νέων (GΡ) ούτε και το Κόμμα του Ορθού Δρόμου (DΥΡ) έχουν στο τσεπάκι τους την είσοδό τους στη Βουλή. Οι ανεξάρτητοι όμως υποψήφιοι την έχουν. Κι αυτό γιατί ανακάλυψαν ότι το εκλογικό όριο του 10% δεν ισχύει γι΄ αυτούς, όπως ισχύει για τα κόμματα που διεκδικούν μια θέση στη Βουλή.

300 στους 700. «Χρειάζομαι 65 χιλιάδες ψήφους για να εκλεγώ», μου λέει ο Μπασκίν Οράν και είναι βέβαιος ότι θα τα καταφέρει. Άλλωστε αυτή είναι η ιδιαιτερότητα των επικείμενων εκλογών: οι ανεξάρτητοι. Σε αυτές τις εκλογές είναι συνολικά 700. Και αναμένεται να εκλεγούν περισσότεροι από 30!