[ Πρόσωπα ] Μια αχρείαστη διάκριση

Ο τίτλος του ιππότη, που του απένειμε η βασίλισσα Ελισάβετ, έφερε τον Σαλμάν Ρούσντι και πάλι στο κέντρο ενός μπρα ντε φερ ανάμεσα στην ελευθερία της έκφρασης και τις μουσουλμανικές ευαισθησίες. Ήταν άραγε κάτι που χρειαζόταν τούτη τη στιγμή η Δύση;

O 60χρονος ινδικής καταγωγής Βρετανός συγγραφέας έγινε ο κατ΄ εξοχήν εχθρός των φονταμενταλιστών μουσουλμάνων όταν εξέδωσε, το 1988, το βιβλίο του «Σατανικοί Στίχοι», στο οποίο έβαζε πόρνες να ονειρεύονται πως ήταν οι σύζυγοι του Προφήτη Μωάμεθ. Το 1989, ο ιμάμης Χομεϊνί, ο ανώτατος ηγέτης της ιρανικής Ισλαμικής Επανάστασης, τον καταδίκασε σε θάνατο. Από τότε ο Ρούσντι ζει υπό την απειλή του θανάτου. Η δεύτερη σύζυγός του, η Αμερικανίδα μυθιστοριογράφος Μαριάν Ουίγκινς, τον εγκατέλειψε αφού έζησε έτσι πέντε μήνες. Το 1991, ο Ιάπωνας μεταφραστής του μυθιστορήματός του, ο Χιτόσι Ιγκαράσι, δολοφονήθηκε με μαχαίρι στο Τόκιο. Πρόσφατα ο συγγραφέας αποδέχθηκε το αίτημα διαζυγίου της τέταρτης συζύγου του, του ινδικής καταγωγής μοντέλου Πάντμα Λάκσμι. «Ο μόνος τίτλος ευγενείας που μπορούμε να αναγνωρίσουμε σ΄ αυτόν τον άνθρωπο είναι ότι επιτέθηκε στο Ισλάμ και προσέβαλε τους μουσουλμάνους» έγραψε ο χρονογράφος Ζιν Αλ-Αμπιντίν Αλ-Ρακάμπι της αραβόφωνης εφημερίδας του Λονδίνου «Άσαρκ Αλ-Άουσατ». «Με το να τιμηθεί πνευματικά, πολιτιστικά και πολιτικά, ανταμείβεται η προσβολή του Ισλάμ και η κακοποίηση των αρχών και των αξιών του» πρόσθεσε υπογραμμίζοντας πως «οι Άγγλοι άνοιξαν νέο μέτωπο και βγάζουν εναντίον μας το βαρύ πυροβολικό του μίσους και της περιφρόνησης… γεγονός που καταδικάζει όλες τις προσπάθειες να πειστεί το μουσουλμανικό έθνος πως η κρίση που ζούμε με τη Δύση δεν ανάγεται σε θρησκευτικό πόλεμο».

Στη Δύση αντέδρασαν κυρίως συντηρητικοί διανοούμενοι. «Στο όνομα της πολιτικής ορθότητας, οι Ευρωπαίοι παραιτήθηκαν από τον αγώνα για τον έλεγχο του πολιτισμού και της θρησκείας» τόνισε ο ισλαμολόγος Μπέρναρντ Λιούις. Ο συντηρητικός ερευνητής Ρόμπερτ Σπένσερ, διευθυντής της ιστοσελίδας «Παρατηρητήριο του Ιερού Πολέμου» (Jihad Watch), δήλωσε στην ιταλική «Κορριέρε» πως «έχουμε γίνει υπερβολικά πολιτικά ορθοί για να υπερασπιστούμε τον Ρούσντι. Ουδείς τολμά να υπερασπιστεί την ανωτερότητα των αξιών μας σ΄ αυτόν τον πολυπολιτισμικό κόσμο».

Το 1989, ο φετφάς του Χομεϊνί που καταδίκασε σε θάνατο τον Ρούσντι είχε καταδικαστεί σ΄ όλη τη Δύση ως σκανδαλώδης επίθεση στην ελευθερία της έκφρασης και 1.500 συγγραφείς και διανοούμενοι διαφόρων πεποιθήσεων είχαν υπογράψει κείμενο υπέρ του συγγραφέα και των εκδοτών του. Όμως, ενώ το 1989 είχε νόημα να μιλάμε για τον Ρούσντι, τώρα δεν έχει πλέον, υποστηρίζει ο Βρετανός φιλόσοφος Ρότζερ Σκράτον, συγγραφέας του «Μανιφέστου των Συντηρητικών». «Τότε ο φετφάς που ζητούσε τον θάνατο ενός Βρετανού πολίτη ήταν κήρυξη πολέμου… Τώρα όμως είμαστε σε πόλεμο με την Αλ Κάιντα. Στον πόλεμο απαντάς με πόλεμο και όχι κάνοντας είδηση μυθιστοριογράφους, κυρίως όταν ο κύριος στόχος της ζωής τους είναι να τραβούν την προσοχή πάνω τους»…