«Οι τιμές της ζωγραφικής ξεπέρασαν κάθε όριο»

«Αν δεν πουλάς σήμερα και μάλιστα ακριβά, δεν λογίζεσαι για μεγάλος καλλιτέχνης», λέει στα «ΝΕΑ» ο ζωγράφος Χρίστος Καράς που γιορτάζει με μια μίνι αναδρομική στην Ύδρα
«Η τέχνη βρίσκεται σε βαθύτατη κρίση και παρακμή στην εποχή μας. Οι προσωπικότητες έχουν εξαφανιστεί. Θα μου πείτε μήπως υπάρχουν στην πολιτική; Όχι. Και όσοι σηκώνουν κεφάλι έχουν ημερομηνία λήξης», λέει στα «ΝΕΑ» ο ζωγράφος Χρίστος Καράς. «Ένα μέρος το χρεώνω στον αισχρό τρόπο που συνέδεσαν την Τέχνη με το εμπόριο. Αν δεν πουλάς σήμερα και μάλιστα ακριβά, δεν λογίζεσαι για μεγάλος καλλιτέχνης. Είναι αλήθεια, βέβαια, πως η τέχνη έβρισκε πάντα καταφύγιο είτε σε βασιλείς είτε σε παπάδες είτε σε συλλέκτες και το ίδιο γίνεται και σήμερα κι εκεί ομολογώ πως είμαι επιεικής διότι για να αναπτυχθεί χρειάζεται χρήματα. Όμως, ποτέ δεν άκουσα ότι ένας μεγάλος καλλιτέχνης άφησε πίσω του τεράστια περιουσία.

Οι τιμές των έργων τέχνης έχουν ξεπεράσει κάθε όριο. Άκουσα τον Πινό (σ.σ. ιδιοκτήτης του οίκου δημοπρασιών Christies), με μια μέτρια συλλογή, πως αγόρασε ένα ιστορικό κτίριο στη Βενετία, το Παλάτσο Γκράσι, και όταν τον ρώτησαν πόσο του κόστισε, απάντησε: “Πούλησα τρεις Ρόζενμπεργκ και μου έδωσαν και ρέστα!”. Όταν με τρεις πίνακες μπορεί κάποιος να αγοράσει ένα σύμβολο, τότε θα πρέπει να φτύσουμε και τον έναν και τον άλλο».

Ύστερα από σχεδόν έξι δεκαετίες αδιάλειπτης εικαστικής παρουσίας στα ελληνικά, αλλά και διεθνή δρώμενα, και διαφορετικά καλλιτεχνικά μονοπάτια που τον οδήγησαν στην αφηρημένη τέχνη, στον εξπρεσιονισμό και στη συνέχεια στον σουρεαλισμό, ο Χρίστος Καράς παίρνει μία απόφαση ζωής: να υλοποιήσει ένα όνειρο χρόνων και να αναγγείλει το «Ίδρυμα εικαστικών τεχνών Χρίστος Καράς Ύδρας», στο οποίο κληροδοτεί προς το παρόν 40 έργα (από τα πρώτα του βήματα, το 1959, έως σήμερα) και το σπίτι του στο καλλιτεχνικό νησί του Σαρωνικού. Απόφαση που τη γιορτάζει με μία μίνι αναδρομική έκθεση, με έργα των τελευταίων 15 ετών στο Ιστορικό ΑρχείοΜουσείο Ύδρας.

«Είναι μια έκθεση που θα δώσει την ευκαιρία σε όσους με συναντούν στον δρόμο, αλλά δεν ξέρουν τη δουλειά μου να με γνωρίσουν», λέει ο Χρίστος Καράς για τους 15 μεγάλων διαστάσεων πίνακες και τα μικρά γλυπτά που θα εκθέσει κι εξηγεί πως για να φανεί η πορεία της δουλειάς του δεν μετρά η ποσότητα, αλλά η ποιότητα των έργων.

«Η αγωνία μου είναι να εμβαθύνω στην τέχνη μου. Μια τέχνη που θα έχει σχέση με την εποχή και τον τόπο. Πιστεύω πως ο τρόπος που διάλεξα να πορευτώ είναι πολύ δύσκολος, διότι δουλεύω όχι μόνο για το τώρα, αλλά με μια διαχρονική διάσταση. Δεν πέφτω στην παγίδα να μιμηθώ ό,τι κάνουν οι άλλοι, κάτι που χαρακτηρίζει το 95% των καλλιτεχνών που εργάζονται σε χώρες της περιφέρειας», επισημαίνει ο Χρίστος Καράς, δίνοντας το στίγμα της καλλιτεχνικής του διαδρομής.

Κατά πόσο τα κατάφερε; «Δεν είχα πρόθεση να καινοτομήσω», απαντά. «Ξέρω ότι δεν είναι εύκολο να φτιάξω κάτι πρωτογενές και μάλιστα σε μια εποχή που οι καλλιτέχνες ενδιαφέρονται περισσότερο για το πόσο εντύπωση θα κάνουν και όχι τόσο για το πόσο θα εμβαθύνουν, γι΄ αυτό και όλες οι προσπάθειες έχουν ημερομηνία λήξης. Η πορεία μου στηρίζεται σε απόλυτο σεβασμό στην τέχνη και ως προς τους κανόνες και ως προς ό,τι επιδιώκεται μέσω της ζωγραφικής. “Αν θέλεις να εμβαθύνεις μπορείς να το πετύχεις έστω και με μία γραμμή”, έλεγε ο Πικάσο και το υιοθετώ απολύτως. Δεν θέλω να εντυπωσιάσω κανέναν. Πόσο καλά τα πήγα θα το κρίνει ο χρόνος.

Δεν με ενδιαφέρει, άλλωστε, η επιτυχία. Ο καλλιτέχνης έχει μεταφυσικό προορισμό, ασκεί ένα απαραίτητο λειτούργημα για την κοινωνία. Αν σταματήσει να υπάρχει η τέχνη θα σταματήσει και η λειτουργία της κοινωνίας. Κατέληξα στο συμπέρασμα πως ο καλλιτέχνης είναι ο μοναδικός που μπορεί να εμβαθύνει στην πεμπτουσία της εποχής του και να την καταγράψει».

ΙΝFΟ

Η έκθεση ζωγραφικής του Χρίστου Καρά εγκαινιάζεται στις 7 Ιουλίου στο Ιστορικό ΑρχείοΜουσείο Ύδρας (τηλ. 22980-52.355). Έως 31 Οκτωβρίου.

«Ποιοι δικαιούνται να κάνουν τέχνη;»

«Όταν οι άνθρωποι καταδικάζουν τη λογοκρισία, πρέπει να καθορίσουν ποιοι είναι αυτοί που δικαιούνται να κάνουν τέχνη», σχολιάζει ο Χρίστος Καράς με αφορμή το βίντεο της Εύας Στεφανή, που έπεσε θύμα λογοκρισίας πριν από έναν μήνα στη διεθνή φουάρ Αrt Αthina. «Αν για παράδειγμα κάποιος γυρίσει μία παιδεραστική σκηνή για να καταγγείλει την παιδεραστία, τι πρέπει να γίνει; Θα πούμε ότι είναι σωστό ή ότι πρέπει να πάει φυλακή; Το έργο δεν το είδα, για να ξέρω αν είναι πορνογραφικό, αλλά όταν πληροφορήθηκα πως ακουγόταν ο Εθνικός Ύμνος μου ήρθαν στο νου οι κηδείες του Παπανδρέου, του Σεφέρη, του Λαμπράκη επί χούντας, όπου ο κόσμος άκουγε τον ύμνο κι έκλαιγε. Ας σεβαστούμε εκείνο το δάκρυ. Δεν μπορούμε να παίζουμε με τα είδωλα των λαών».