Φαινόμενα

Μνήμες μιας θλιβερής ΤV

Οι λεπτομέρειες των εξετάσεων στις οποίες υποβλήθηκε ο Αρχιεπίσκοπος θύμισαν μαύρες σελίδες της τηλεοπτικής ενημέρωσης
Μαύρες σελίδες στην ιστορία της εγχώριας τηλεόρασης εκείνες που γράφτηκαν τότε, το 1996 κάτω από την «τέντα-Ωνάσειο», όταν ο πρωθυπουργός της χώρας Ανδρέας Παπανδρέου ήταν βαριά ασθενής. Επί μήνες τότε, απίθανες και άχρηστες λεπτομέρειες για την πορεία της ασθένειάς του γέμιζαν τα δελτία ειδήσεων, ιατρικά ανακοινωθέντα με δυσνόητους ιατρικούς όρους είχαν αντικαταστήσει τις πολιτικές ανακοινώσεις και εξετάσεις πολύπλοκες με ιατρική και μόνο χρησιμότητα ανακοινώνονταν για να γίνουν εθνικό κτήμα, σαν να επρόκειτο για πολύτιμες πληροφορίες που θα πρόσφεραν στους πολίτες γνώση για το πολιτικό γίγνεσθαι. Τηλεόραση και τηλεθεατές είχαν βουλιάξει στην αρρωστολαγνεία. Αλίμονο, υποτίθεται ότι εκείνη η ασέβεια προς το πρόσωπο του ασθενούς και η υπερβολή στην ενημέρωση για απίθανες λεπτομέρειες που κατάντησε θλιβερό ανέκδοτο έγινε μάθημα σε επαγγελματίες της ενημέρωσης και κοινό.

Οι συζητήσεις που προκλήθηκαν για την αποπροσανατολιστική λειτουργία μιας τέτοιας πληροφόρησης και πολύ περισσότερο για την ηδονοβλεψία στη θλίψη και την ασθένεια που καλλιεργεί μια τέτοια τηλεοπτική συμπεριφορά, θα περίμενε κανείς ότι δημιούργησαν συνείδηση στο έθνος της τηλεοπτικής εφηβείας τότε, ώστε να ενηλικιωθεί και να μην επαναλάβει τα ίδια. Με αφορμή την ασθένεια του Αρχιεπισκόπου, ωστόσο, αναδύονται στην επιφάνεια ίχνη εκείνης της αρρωστολαγνικής ενημέρωσης. Σαν εθισμός που επανέρχεται στην εγκεφαλική μνήμη κι εκδηλώνεται με αποσπασματικούς σπασμούς ή απειλή ξανακυλίσματος.

«Σε εξέταση κολοανασκόπησης υποβλήθηκε ο Αρχιεπίσκοπος», ανακοίνωνε τις προάλλες το μεσημεριανό δελτίο ειδήσεων του ΑΝΤ1, με φωνή βιαστική και υπερβαλλόντως σοβαρή που να τονίζει την επαγγελματική και μόνον προσέγγιση στο ζήτημα, ενώ την ίδια ώρα το δελτίο του Μega έδινε την ίδια πληροφορία με πιο εκλεπτυσμένη ορολογία: «σε εντερική ενδοσκόπηση υποβλήθηκε ο Αρχιεπίσκοπος», γεγονός που υπογράμμισε αν μη τι άλλο τη θλιβερή αμηχανία μπροστά σε μια πληροφορία, η οποία από τη φύση της εξέτασης την οποία αφορούσε γινόταν σκανδαλωδώς ασεβής.

Αυτή η αιφνίδια και άχρηστη αιδώς μπροστά στις λέξεις και όχι μπροστά στην ουσία του γεγονότος, που αφορούσε την πολύ προσωπική, την πολύ ιδιωτική περιοχή, η οποία δημιουργείται μεταξύ του γιατρού και του ασθενούς και η οποία παραβιάστηκε από τους αυτοματισμούς της εγχώριας ενημέρωσης είναι αποκαλυπτική της βασανιστικά επίμονης νοοτροπίας που διαπνέει όλες τις πτυχές του εγχώριου δημόσιου βίου και που υποδηλώνει τη βιαστική, χωρίς ρίζες στον σεβασμό των αξιών της δημοκρατίας (σεβασμός προσωπικότητας, δικαιωμάτων και υποχρεώσεων των πολιτών κ.λπ.), ενηλικίωση του τόπου.

Και η πτυχή που αποκαλύπτει κάθε φορά με τον πιο σαφή, σκληρό και βίαιο τρόπο το ελάττωμα είναι η τηλεόραση. Η λειτουργία της, συνυφασμένη με την ταχύτητα, που σημαίνει συντήρηση των αυτοματισμών, δημοσιογραφικών, συμπεριφοράς, ηθών, μας φέρνει αντιμέτωπους με τα ελαττώματα που σκεπάστηκαν βιαστικά, που παραμερίστηκαν και νομίσαμε πως ξεπεράστηκαν .

Αν η κυρίαρχη αξία σε μια δημοκρατία του σεβασμού της προσωπικότητας αποτελούσε συνείδηση δεν θα εμφανιζόταν ο δημοσιογραφικός αυτοματισμός να δημοσιοποιηθεί μια πληροφορία τόσο ειδική, όσο το είδος των εξετάσεων στις οποίες υποβάλλεται ο Αρχιεπίσκοπος. Δεν αφορούν άλλους από τους γιατρούς και ούτε είναι δουλειά του κοινωνικού σώματος να ελέγξει την ορθότητα των ιατρικών αποφάσεων. Όσο για άλλες λεπτομέρειες, όπως η «φυσιολογική σε τέτοιες περιπτώσεις αδράνεια του εντέρου», η «ελαφρά σίτιση» και άλλες παρόμοιες πληροφορίες έχουν θέση στον πίνακα με την κατάσταση του ασθενούς και όχι στην τηλεόραση.


Ο απόλυτα ιδιωτικός χώρος

Ο χώρος μεταξύ γιατρού και ασθενούς υποτίθεται είναι σε κάθε περίπτωση μοναδικός και απαραβίαστος. Η αρχή του «ιατρικού απόρρητου» αυτό ακριβώς διαφυλάσσει. Ακόμη και αν το αξίωμα του ασθενούς επιβάλλει τη δημοσιότητα, καθώς η δυνατότητα άσκησης των καθηκόντων του είναι θέμα που αφορά την οργάνωση και την εύρυθμη λειτουργία του τομέα του οποίου προΐσταται, οι λεπτομέρειές της και κυρίως οι λεπτομέρειες για τη θεραπεία και τις εξετάσεις δεν υπόκεινται σε έλεγχο άλλον πλην του ιατρικού. Οποιαδήποτε άλλης μορφής δημοσιότητα δεν είναι παρά λαγνεία της φρίκης και της θλίψης.