[ Διαστάσεις ] Ένας γκραμσιανός διανοούμενος

Όταν ο Τόνυ Μπλαιρ συναντά κάποιον, τον ρωτά πάντα «τι κάνετε;». Η μόνιμη ερώτηση του Γκόρντον Μπράουν, αντίθετα, είναι «τι διαβάζετε;». Να μια σημαντική διαφορά ανάμεσα στους δύο άνδρες.

Σε ένα δοκίμιο που περιλαμβανόταν στον τόμο Red Ρaper on Scotland (1975), που είχε επιμεληθεί ο ίδιος, ο Μπράουν αποκάλυπτε τον θαυμασμό του για τον κομμουνιστή ηγέτη της Ιταλίας Αντόνιο Γκράμσι, που πέθανε στις φασιστικές φυλακές το 1937. Κατά την άποψή του, ο Γκράμσι ήταν ο σημαιοφόρος ενός άλλου κομμουνισμού, πιο ανοιχτού, πιο πλουραλιστικού, τον οποίο θα εναγκαλίζονταν αρκετές δεκαετίες αργότερα τόσο οι Ιταλοί όσο και οι Ισπανοί κομμουνιστές. Κι όχι μόνο αυτό: ο Γκράμσι αντιπροσώπευε μια διαφορετική φιλοσοφία, μια άλλη στάση ζωής. Στον Σύγχρονο Πρίγκιπα (δηλαδή το επαναστατικό κόμμα), γράφει ότι «ο άνθρωπος μπορεί να καθορίσει την ανάπτυξη του ίδιου και του περιβάλλοντός του μόνο αν έχει ξεκαθαρίσει μέσα του τις δυνατότητες δράσης που έχει. Για τον σκοπό αυτό, πρέπει να κατανοήσει τις ιστορικές συνθήκες στις οποίες βρίσκεται, γιατί μόνο αν τις κατανοήσει μπορεί να παίξει έναν ενεργό ρόλο για να τις αλλάξει. Ο άνθρωπος της δράσης είναι ο αυθεντικός φιλόσοφος, και ο φιλόσοφος πρέπει απαραιτήτως να είναι ένας άνθρωπος της δράσης».

Ο νέος πρωθυπουργός της Βρετανίας διαβάζει πολύ και σκέπτεται πολύ. Πηγαίνει στο κρεβάτι αργά και ξυπνάει νωρίς, διαβάζει κυρίως πολιτικά βιβλία και στη συνέχεια τα συζητά με τους φίλους και τους συνεργάτες του. Όταν δεν προλαβαίνει, τους ζητά να τα διαβάσουν εκείνοι και να του κάνουν μια σύνθεση. Η λογοτεχνία δεν του αρέσει τόσο. Όταν ο δημοσιογράφος Τζων Λόιντ του πήρε κάποτε μια συνέντευξη και στην κλασική ερώτηση «Τι διαβάζετε;» απάντησε «τον Γατόπαρδο», ο Μπράουν έκανε μια αόριστη παρατήρηση κι άλλαξε θέμα. Τον τελευταίο χρόνο διάβασε βιβλία που έχουν σχέση με τις μεγάλες αλλαγές που θα επέλθουν στην κοινωνία και την οικονομία του πλανήτη την επόμενη δεκαετία, το χρονικό διάστημα δηλαδή στο οποίο πιστεύει και ελπίζει ότι θα αφήσει το στίγμα του. Με αυτή την έννοια, γράφει ο Λόιντ στη Ρεπούμπλικα, ο Γκόρντον Μπράουν μπορεί να θεωρηθεί ένας γκραμσιανός «φιλόσοφος». Ένας γκραμσιανός διανοούμενος στην υπηρεσία της Αυτής Μεγαλειότητος.

Αν η σύγχρονη Αριστερά, κυρίως μετά τα τέλη της δεκαετίας του ΄60, αντιμετώπιζε πάντα με κάποια περιφρόνηση την «αστική» ηθική, η Δεξιά έχει επανειλημμένα προειδοποιήσει για τον κίνδυνο μιας ηθικής κατάρρευσης, τόσο σε ατομικό όσο και σε κοινωνικό επίπεδο. Αυτή είναι και η άποψη του Μπράουν, γι΄αυτό και διαβάζει κυρίως βιβλία δεξιών διανοητών. Οι δύο αγαπημένοι του, αμφότεροι Αμερικανοί, είναι ο πολιτειολόγος Τζέημς Ουίλσον και η φιλόσοφος Γκέρτρουντ Χίμελφαρμπ, στους οποίους έχει ζητήσει να δώσουν σεμινάρια στην Ντάουνινγκ Στριτ. Τον ενδιαφέρουν οι απόψεις του Χάντινγκτον, του αρέσει όμως και ο Τίμοθι Γκάρτον Ας· αυτή η πρωθυπουργία μπορεί να έχει ενδιαφέρον.

LΙΝΚ:

http://diastaseis.blogspot.com