ΠΡΟΣΩΠΑ Ο πρόεδρος και τα «φακελάκια»

Είναι ορθοπεδικός χειρουργός, στα τέλη Μαΐου ψηφίστηκε από το Κοινοβούλιο της Λετονίας και στις 7 Ιουλίου αναλαμβάνει επισήμως τα καθήκοντα του προέδρου της χώρας. Άραγε ο 52χρονος Βάλντις Ζάτλερς θα ανταποκριθεί στις προσδοκίες των Λετονών;

Σύμφωνα με τον Τύπο της Ρίγας, οι πολίτες θα προτιμούσαν, αντί γι΄ αυτόν, τον αντίπαλό του στην ψηφοφορία, τον Άιβαρς Έντζινς (πήρε 39 ψήφους, έναντι των 58 του Ζάτλερς), κι αυτό παρά το γεγονός ότι ήταν μέλος του Κομμουνιστικού Κόμματος την εποχή της ΕΣΣΔ και τις επικρίσεις που διατύπωσε εναντίον του η απερχόμενη πρόεδρος, η Βάιρα ΒάικΦρέιμπεργκα: «Ανήκει σ΄ έναν πολιτικό σχηματισμό που, στο παρελθόν, δεν ήταν πάντα πιστός στη δημοκρατία της Λετονίας», είχε δηλώσει. Όμως και ο νέος πρόεδρος έχει ένα ελάττωμα «εξίσου σοβαρό» με το κομμουνιστικό παρελθόν του αντιπάλου του: ο Βάλντις Ζάτλερς έχει ομολογήσει πως έχει πάρει «φακελάκια» από ασθενείς του.

Η αξιολόγηση του γεγονότος αυτού ποικίλλει στη Λετονία. Υπάρχουν μερικοί που το θεωρούν καθαρή διαφθορά. Υπάρχουν όμως και άλλοι που δεν βλέπουν σ΄ αυτό παρά μια πρακτική συνηθισμένη στις πρώην κομμουνιστικές χώρες. Ο πρώην υπουργός Υγείας Ρίναλντς Μούκινς υπενθύμισε πως «οι περισσότεροι καλοί χειρουργοί της χώρας λαμβάνουν ώς 3.000 λατς (4.300 ευρώ) τον μήνα σε προαιρετικές αμοιβές από χέρι σε χέρι». Συνεπώς ο νέος πρόεδρος έπραξε όπως πράττουν όλοι. Εντάξει, απάντησε η εφημερίδα «Ρεπούμπλικα», τα δήλωσε όμως στην Εφορία; Για να βάλει ένα τέλος στο θέμα, ο Ζάτλερς επισκέφθηκε παρουσία δημοσιογράφων την Εφορία και ρώτησε πώς μπορεί να δηλώσει τα εισοδήματά του από τα «φακελάκια». «Περιμένω την απάντησή τους», δήλωσε και μία έφορος κάλεσε «το σύνολο των γιατρών να ακολουθήσουν το παράδειγμα του προέδρου και να έρθουν στην Εφορία να τακτοποιήσουν την υπόθεσή τους».

Στα «φακελάκια», ο Ζάτλερς ανακάλυψε ένα πολιτικό θέμα, καθώς δεσμεύτηκε ότι στη διάρκεια της θητείας του θα δώσει μάχη εναντίον «του συστήματος» αυτού. Όμως «ποιες άλλες μπορεί να είναι οι πολιτικές προτεραιότητες κάποιου που λέει πως έχει πάθος για τη μαγειρική, τα λουλούδια, το θέατρο και τις ευρωπαϊκές προδιαγραφές ΙSΟ;» αναρωτήθηκε το περιοδικό «Νedela», αναφερόμενο στις δραστηριότητες που αναφέρονται ως χόμπι στο βιογραφικό του νέου προέδρου. «Εκτός από τον όρκο του Ιπποκράτη, δεν γνωρίζουμε κάποια άλλη σημαντική δημόσια δήλωση του Ζάτλερς». Ο δημοσιολόγος Πέτερις Βινκέλις προχώρησε ακόμη περισσότερο λέγοντας: «Δεν υπάρχει τίποτε ευκολότερο από το να μεταμορφωθεί ένας προικισμένος γιατρός σε μέτριο πρόεδρο».