ΑΙΧΜΕΣ Τρία ψευδή διλήμματα

Τις τελευταίες μέρες γίνεται πολλή συζήτηση για τους τόνους και τη θεματική της αντιπολίτευσης όπως την ασκεί ο Γιώργος Παπανδρέου. Υπάρχουν πολλοί που πιστεύουν ότι γνωρίζουν το ακριβές στυλ που ταιριάζει στον επικεφαλής του ΠΑΣΟΚ. Οι περισσότεροι τον θέλουν ήπιο, με το επιχείρημα ότι έτσι «θα είναι ο εαυτός του». Προφανώς τον κρίνουν εξ όψεως, όπως οι φρενολόγοι του 19ου αιώνα.

Όμως, στην πολιτική, σε αντίθεση με τα τηλεπαιχνίδια και άλλες ρομαντικής εμπνεύσεως δραστηριότητες, το ζητούμενο δεν είναι η αρμονική ταύτιση με έναν βαθύτερο εαυτό. Το ζητούμενο είναι η αποτελεσματικότητα και τίποτε λιγότερο ή περισσότερο. Άρα, το ζήτημα για τον Γιώργο Παπανδρέου δεν είναι να βρει τον εαυτό του και να συμπέσει με αυτόν. Το ζήτημα είναι, απλώς, να οικοδομήσει ένα πειστικό πολιτικό προφίλ. Και ο Γιώργος έχει ενίοτε αποδειχθεί πολύ πειστικός, ανεβάζοντας τους τόνους και άλλοτε πάλι λιγότερο πειστικός εκφέροντας αργό καιυποτονικόλόγο.

Η συζήτηση εκκινεί από ένα ψευδοδίλημμα. Ο ηγέτης πρέπει να υιοθετεί τον κατάλληλο τόνο στην κατάλληλη στιγμή. Το πρόβλημα για τον Γιώργο δεν είναι αν θα εμφανίζεται εν γένει οξύς ή μειλίχιος. Επίσης, το πρόβλημα δεν είναι αν θα ρίξει το βάρος στον καταγγελτικό ή στον προγραμματικό λόγο. Όπως ορθά επεσήμανε ο ίδιος, το ΠΑΣΟΚ έχει διττή υποχρέωση: να αντιπολιτεύεται και να προετοιμάζεται για να κυβερνήσει. Ο σκληρός κοινοβουλευτικός έλεγχος και η προβολή και διάδοση του προγράμματος είναι συμπληρωματικές δραστηριότητες. Καμία δεν εκπίπτει υπέρ της άλλης.

Το τρίτο υποτιθέμενο δίλημμα για τον Γιώργο είναι: μόνος του ή με τους άλλους; Εδώ ίσως υπάρχει η μεγαλύτερη υστέρηση του ΠΑΣΟΚ σε σχέση με τη Ν.Δ. Στο κόμμα της αξιωματικής αντιπολίτευσης το υψηλό αρχηγικό προφίλ εξακολουθεί να συλλαμβάνεται με όρους υφέρπουσας αντιπαλότητας προς τα λεγόμενα στελέχη πρώτης γραμμής.

Όμως, η προβολή του ηγέτη είναι απόλυτα συμβατή με τη συντονισμένη εμφάνιση της πολιτικής ομάδας, μέσα από την οποία το πρώτο πρόσωπο αναδεικνύεται με τον πιο πειστικό τότε τρόπο. Είναι, βέβαια, ζήτημα πολιτικής αυτοπεποίθησης του ηγέτη. Αλλά δεν είναι απαραίτητο να την έχει εξ αρχής, για να κάνει τα στελέχη να δουλεύουν γι΄ αυτόν. Αρκεί να πειραματιστεί, και η αυτοπεποίθηση θα έρθει σαν μπόνους, με την επιτυχία του πειράματος.