[ ΑΝΑΛΩΣΙΜΑ ] Η άκρη του κόσμου

Από το κινέζικο εργοστάσιο της επαρχίας Σανξί βγαίνουν οι εργάτες που έζησαν δουλεύοντας σαν σκλάβοι μερικά χρόνια και κοιτάζουν τον ήλιο στενεύοντας τα μάτια. Πιο στενά κι από τα σχιστά των Κινέζων. Πιο φτηνή κι από φτηνή η εργασία, τσάμπα εντελώς, αν και χρειάζονταν κάποια χρήματα για τους μπράβους, τα σκυλιά, τους βασανιστές και το ψωμί που τους τάιζαν.

Σίγουρα όλ΄ αυτά θα κοστίζουν λιγότερο από κανονικούς μισθούς κακοπληρω- μένων κανονικών Κινέζων εργατών. Ο πλανήτης είναι σφαιρικός, δεν έχει αρχή και μέση, αλλά ο ανθρώπινος κόσμος είναι επίπεδος, έχει γκρεμό στην άκρη. Η άκρη είναι το Σανξί της Κίνας, παρακάτω δεν υπάρχει. Πέφτεις στην άβυσσο, δεν πάει άλλο.

Γιατί όταν μιλάνε για παγκοσμιοποίηση οι επιχειρηματίες, τι εννοούν; Όταν μιλάμε εμείς οι άλλοι, ξέρουμε τι εννοούμε, εννοούμε τις κατακτήσεις του πολιτισμού να τις μοιράζονται όλοι, ο ΟΗΕ να προστατεύει παντού τα ανθρώπινα δικαιώματα, να μπορούμε να ταξιδεύουμε, να μαθαίνουμε από όλο τον κόσμο, τέτοια πράγματα γενικώς. Ενώ εκείνοι εννοούν κάτι άλλο, που στο βάθος περιέχει το αντίθετό του. Να διακινούν ελεύθερα τα μέσα παραγωγής τους, για να μπορούν να εκμεταλλεύονται τις τοπικές συνθήκες. Όπου φτηνά εργατικά χέρια, εκεί να πηγαίνουν, με άνεση, και αν τα χέρια ακριβύνουν, να φεύγουν γι΄ αλλού με την ίδια άνεση. Που καλό θα ήταν τα χέρια να μην ακρίβαιναν, αλλά πώς να το πετύχεις; Εκεί στο Σανξί, με τη βοήθεια των τοπικών αρχόντων, το πέτυχαν, δημιούργησαν τον ιδανικό εργάτη, δεν πληρώνεται, δεν ζει. Έφθασαν στην άκρη του κόσμου, γύρισαν πίσω στην εποχή των σκλάβων. Η αποκάλυψη σκανδάλισε την Κίνα, ευτυχώς. Καιρός να πάρουμε τον δρόμο της επιστροφής, από την άκρη στη μέση του κόσμου.