Καύσωνας δύο ταχυτήτων στην Αθήνα

Περιστέρι: 47 βαθμούς. Γλυφάδα 38. Για αύριοημέρα καύσωνα σύμφωνα με την Εθνική Μετεωρολογική Υπηρεσία- ο υδράργυρος δεν θα δείχνει τις ίδιες τιμές σε όλες τις γειτονιές της Αθήνας.

«Οι βιομηχανίες, τα αυτοκίνητα, τα κλιματιστικά, η κακή κυκλοφορία του αέρα λόγω της δόμησης και τα ακατάλληλα οικοδομικά υλικά που αποθηκεύουν θερμότητα έχουν σαν αποτέλεσμα το κέντρο και ορισμένες περιοχές να έχουν κατά μέσο όρο 8 έως 10 βαθμούς υψηλότερη θερμοκρασία από την περιφέρεια», όπως λέει ο καθηγητής του Τμήματος Φυσικής του Πανεπιστημίου Αθηνών κ. Ματθαίος Σανταμούρης.

«Αυτό σημαίνει πρακτικά ότι, εάν επαληθευτούν οι προγνώσεις της ΕΜΥ που κάνουν λόγο για θερμοκρασίες 42 βαθμών το Σαββατοκύριακο, οι πραγματικές τιμές θα είναι διαφορετικές ανά γειτονιά. Το κέντρο και οι δυτικές περιοχές θα “ψήνονται” στους 48, ενώ περιοχές όπως η Βάρκιζα, η Γλυφάδα και στα βόρεια η Κηφισιά, η Νέα Ερυθραία, θα έχουν έως και 10 βαθμούς χαμηλότερη θερμοκρασία».

Ο κ. Σανταμούρης, ασχολείται ειδικά με το αστικό κλίμα. Μαζί με την επιστημονική του ομάδα έχουν στήσει ένα δίκτυο 40 σταθμών στην Αθήνα που μετράνε συνεχώς τα τελευταία χρόνια τη θερμοκρασία. «Η μεταβολή του κλίματος στις πόλεις είναι το πιο τεκμηριωμένο φαινόμενο κλιματικής μεταβολής», αναφέρει. «Και δείγμα ότι το “ανοσοποιητικό σύστημα” της Αθήνα πάσχει». Δεν είναι το μόνο. Πολλοί επιστήμονες προειδοποιούν ότι «οι αυτοάμυνες που έπρεπε να διέθετε η πόλη προκειμένου να κάνει τη διαβίωση των κατοίκων της καλύτερη, δεν υφίστανται».

Τα αίτια που προκαλούν τη θερμική νησίδα είναι πολλά. Η έλλειψη πρασίνου είναι το πιο βασικό. «Στον κάθε κάτοικο της Αθήνα αντιστοιχούν μόλις 2,2 τετραγωνικά μέτρα πρασίνου την στιγμή που ο μέσος αντίστοιχος αριθμός στις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες είναι οκτώ. Οι κάτοικοι του Λεκανοπεδίου έχουν μείνει με το Πεδίον του Άρεως και τον Εθνικό Κήπο. Το ίδιο λάθος επαναλαμβάνεται και στις νέες περιοχές της Αθήνας. Στα Μεσόγεια, στους πρόποδες της Πάρνηθας, σε όλες τις νέες γειτονιές δεν υπάρχει πρόβλεψη για χώρους πρασίνου», λέει ο κ. Ιωάννης Ζιώμας, καθηγητής του Εθνικού Μετσοβίου Πολυτεχνείου στο Τμήμα Χημικών Μηχανικών.

Το αστικό συγκρότημα της Αθήνας έχει διπλασιαστεί σε σχέση με το 1970 σύμφωνα με τα στοιχεία του ίδιου του Οργανισμού της Αθήνας. Αεροφωτογραφίες και πολεοδομικά σχέδια αποδεικνύουν του λόγου το αληθές. Αυτή η ραγδαία εξάπλωση της Αθήνας δεν έχει προηγούμενο σε καμία άλλη ευρωπαϊκή πρωτεύουσα και μπορεί να συγκριθεί μόνο- λένε οι επιστήμονες- «με την αντίστοιχη εξάπλωση του Λος Άντζελες». «Η επέκταση αυτή έγινε χωρίς πρόβλεψη για ανάσες», αναφέρει ο κ. Ζιώμας. «Σημαίνει τόνους περισσότερο τσιμέντο».

ΤΟ ΝΕΦΟΣ ΞΑΝΑΡΧΕΤΑΙ

Το νέφος επέστρεψε στην Αθήνα, λόγω των υψηλών θερμοκρασιών. Σε δύο σταθμούς μέτρησης ρύπων (Λυκόβρυση και Θρακομακεδόνες) παρατηρήθηκε χθες υπέρβαση των συγκεντρώσεων του όζοντος. Ενώ το «όριο ενημέρωσης» είναι 180 μικρογραμμάρια ανά κυβικό μέτρο αέρα, οι τιμές που καταγράφηκαν στις δύο το μεσημέρι ήταν 185 και 184 αντίστοιχα. Τα πράγματα αναμένεται να χειροτερεύσουν τις επόμενες ημέρες, αφού η ΕΜΥ προβλέπει άνοδο της θερμοκρασίας (θα ξεπεράσει τους 40 βαθμούς Κελσίου) και ασθενείς ανέμους

Τα δημόσια έργα
Την ίδια στιγμή το περιαστικό πράσινο μειώνεται ραγδαία. Οι καταστροφικές πυρκαγιές των δασών- με τελευταία αυτή του καλοκαιριού του 2005 στη Ραφήνα αλλά και η επέκταση της πόλης σε περιοχές άλλοτε καλλιεργήσιμες, όπως τα Μεσόγεια, ακόμα και τα δημόσια έργα που έγιναν στον Υμηττό είχαν σαν αποτέλεσμα την ελάττωση κατά 18% των στρεμμάτων περιαστικού πρασίνου μέσα στα τελευταία 17 χρόνια και τη δημιουργία σκληρών απορροφητικών επιφανειών στην ηλιακή ακτινοβολία που συμβάλλουν στην περαιτέρω θέρμανση του εδάφους.


ΣΟΣ για τις παράνομες χωματερές

ΣΥΝΑΓΕΡΜΟ για νέους… Ταγαράδες σημαίνει η άνοδος της θερμοκρασίας. Περισσότερα από 18.000 στρέμματα έχουν καεί τα τελευταία χρόνια από πυρκαγιές σε ανεξέλεγκτες χωματερές, ενώ οι 776 χαβούζες σε όλη τη χώρα ευθύνονται για την έκλυση τεράστιων ποσοτήτων διοξινών. Πρωταθλήτριες στην παραγωγή διοξινών εμφανίζονται οι παράνομες χωματερές, ξεπερνώντας ακόμη και την έκλυση των επικίνδυνων αυτών ουσιών που σημειώνεται σε βιομηχανικές δραστηριότητες- όπως βιομηχανίες μετάλλων ή διυλιστήρια. «Συνολικά η συμβολή των χωματερών στην έκλυση διοξινών είναι μεγαλύτερη» τονίζει ο γενικός διευθυντής του ελληνικού γραφείου της Greenpeace Νίκος Χαραλαμπίδης.

Ενδεικτικό είναι πως μετρήσεις της οργάνωσης στην ευρύτερη περιοχή της χωματερής του Κουρουπητού- για την οποία μάλιστα η Ε. Ε επέβαλε τεράστιο πρόστιμο στη χώρα μας- έδειξαν συγκεντρώσεις διοξινών, οι οποίες ήταν 572 φορές μεγαλύτερες σε σύγκριση με τις ποσότητες σε περιοχή απομακρυσμένη από τη χωματερή.

Μεταφέρονται
Το πρόβλημα κατά τον κ. Χαραλαμπίδη είναι πως οι διοξίνες δεν διασπώνται στον οργανισμό με αποτέλεσμα να μεταφέρονται, για παράδειγμα, από τη μητέρα στο παιδί μέσω του θηλασμού. Παράλληλα «μπορεί να συγκεντρώνονται στα ζώα ενός κοπαδιού που είναι δίπλα σε χωματερή και μετά με μία μερίδα κρέατος από το συγκεκριμένο κοπάδι ο οργανισμός να προσλαμβάνει ποσότητα διοξινών που υπερβαίνει τα αποδεκτά όρια» προσθέτει ο κ. Χαραλαμπίδης.

Ήδη σήμανε καμπανάκι κινδύνου με την προχθεσινή πυρκαγιά που εκδηλώθηκε, σε ελεγχόμενο μάλιστα χώρο του Σταθμού Μεταφόρτωσης Απορριμμάτων, στη Γλυφάδα και χρειάστηκε περισσότερες από τρεις ώρες για να τεθεί υπό έλεγχο. Οι καπνοί που προκλήθηκαν από την καύση των σκουπιδιών δημιούργησαν αποπνικτική ατμόσφαιρα σε πολλές περιοχές του Λεκανοπεδίου- όπως τη Δάφνη.

Στο Κέντρο
«Βρίσκεται μέσα στο κέντρο της πόλης. Και πέρυσι και πρόπερσι είχαν εκδηλωθεί πυρκαγιές στον Σταθμό» αναφέρει ο δήμαρχος Γλυφάδας Γιάννης Θεοδωρόπουλος, ο οποίος υποστηρίζει ότι δεν προχωρά η πρόταση για δημιουργία νέου Σταθμού στο παλιό αεροδρόμιο Ελληνικού που θα εξυπηρετεί όλους τους όμορους δήμους (Ελληνικό, Αργυρούπολη, Άλιμο και Γλυφάδα).

«Είμαστε τυχεροί που πήρε φωτιά μία τέτοια μονάδα και όχι μία χωματερή» υποστηρίζει πάντως ο Νίκος Χαραλαμπίδης, επισημαίνοντας πως η προχθεσινή φωτιά στον Σταθμό της Γλυφάδας αποτελεί «σήμα για το τι δεν πρέπει να κάνουμε με τα σκουπίδια». Μείωση των απορριμμάτων και διαλογή είναι δύο από τις ενέργειες που μπορεί να περιορίσουν το πρόβλημα.


Δροσίζουν μέσα, βάζουν φωτιά έξω

«Ο ΤΡΟΠΟΣ με τον οποίο είναι κατασκευασμένα και συνεχίζουν να κατασκευάζονται τα κτίρια είναι λανθασμένος», υπογραμμίζει ο καθηγητής του Μετσόβιου κ. Ζιώμας. «Είναι ενεργοβόρα. Δεν χρησιμοποιούν φυσικό αερισμό. Φυσικά, δεν πρέπει να απενοχοποιήσουμε και τη χρήση κλιματιστικών που στην Ελλάδα χρησιμοποιούμε κατά κόρον, τα οποία ναι μεν δροσίζουν το εσωτερικό του σπιτιού, αλλά παράλληλα αποβάλλουν θερμό αέρα».

Επίσης, τα αυτοκίνητα έχουν αυξηθεί εντυπωσιακά. Μέσα σε 10 χρόνια ο αριθμός τους πολλαπλασιάστηκε από 1.251.000 σε 1.900.000. Το 1971 ο αντίστοιχος αριθμός ήταν μόλις 170.000. « Η καθημερινή κυκλοφοριακή συμφόρηση στην πρωτεύουσα σε συνδυασμό με τους ανύπαρκτους χώρους στάθμευσης, τη γήρανση του στόλου των αυτοκινήτων και την κακή περιβαλλοντική αγωγή των Ελλήνων, οδηγούν σε συνεχείς υπερβάσεις των ορίων ρύπανσης», αναφέρει ο κ. Μιχάλης Πετράκης, διευθυντής του Ινστιτούτου Ερευνών Περιβάλλοντος Αστεροσκοπείου Αθηνών και πρόεδρος της Επιστημονικής Επιτροπής τής μη κυβερνητικής οργάνωσης Εcocity.