[ Δρόμοι ]

Έγινε…
… κι αυτό. Η Βιβλιοθήκη της Αμερικής εξέδωσε τέσσερις νουβέλες του Φίλιπ Ντικ από τη δεκαετία του 1960, σε επιμέλεια του συγγραφέα Τζόναθαν Λέθεμ. Έτσι, ένας από τους πιο εκκεντρικούς και αντισυμβατικούς συγγραφείς επιστημονικής φαντασίας μπήκε κι αυτός στο «σύστημα». Έχει όμως ένα σοβαρό ελαφρυντικό. Δεν του ζήτησε κανείς την άδεια.

Ο Φίλιπ Ντικ…
… πέθανε λίγο μετά την προβολή της ταινίας «Βlade runner», το 1982, η οποία ήταν βασισμένη στο βιβλίο του «Ονειρεύονται ηλεκτρικά πρόβατα τα ανδροειδή;». Μολονότι είχε πολλούς και φανατικούς αναγνώστες, πέρασε το μεγαλύτερο μέρος της ζωής του στη φτώχεια. Δύο δεκαετίες μετά τον θάνατό του, το μέλλον που ο Φίλιπ Ντικ είχε «δει» στους οραματισμούς του, τον έκανε έναν από τους πιο περιζήτητους συγγραφείς στο Χόλιγουντ. Έργα όπως «Τα τρία στίγματα του Πάλμερ Έλντριτς» και το «Ούμπικ» τον καθιέρωσαν ως έναν από τους πιο διορατικούς επικριτές του καπιταλιστικού πολιτισμού.

Εκείνο…
… που άρεσε όσο τίποτε άλλο στον Φίλιπ Ντικ, ήταν να παίζει με τα θεμελιώδη της ανθρώπινης ύπαρξης και κυρίως με την πραγματικότητα. Όπως στο χολιγουντιανό θρίλερ «Επιταγή», που βγήκε από τη σαραβαλιασμένη γραφομηχανή του. Ο πρωταγωνιστής είναι μια σφαίρα. Τι το καλύτερο σε μια ταινία από μια σφαίρα που ίσως να σκίζει τη σάρκα του κεντρικού ώρα, ίσως και όχι; Μπορούμε να εμπιστευόμαστε τις αισθήσεις μας; Είναι οι αναμνήσεις μας πραγματικές; Υπάρχει κάτι που να είναι πραγματικό; Ο αγχώδης σουρεαλισμός του Φίλιπ Ντικ διαχέεται παντού. Και στα «Μάτριξ», που παρουσιάζουν τον κόσμο που ξέρουμε σαν δίκτυα πληροφοριών. Ο συγγραφέας είχε αναπτύξει αυτή την ιδέα σε μια ομιλία του το 1977, υποστηρίζοντας ότι οι πραγματικότητες που ζούμε είναι πολλαπλές, σαν επάλληλες μήτρες (matrix). Στα έργα του υπάρχουν αλήθειες που ακόμη περιμένουν να βρεθούν και να αποκωδικοποιηθούν. Σε ένα δοκίμιο το 1978 έγραφε: «Ζούμε σε μια κοινωνία στην οποία πλαστές πραγματικότητες κατασκευάζονται από τα μέσα ενημέρωσης, από τις κυβερνήσεις, από τις μεγάλες επιχειρήσεις, από τις πολιτικές οργανώσεις. Δεν υποπτεύομαι τα κίνητρά τους. Υποπτεύομαι την εξουσία τους. Είναι μια εκπληκτική εξουσία: η εξουσία να πλάθουν ολόκληρους κόσμους, κόσμους νοητούς. Εγώ ξέρω. Γιατί κάνω το ίδιο πράγμα».

Ο επιμελητής…
… της έκδοσης της Βιβλιοθήκης της Αμερικής διηγείται πώς ανακάλυψε τον Φίλιπ Ντικ στα νεανικά του χρόνια. «Βρήκα ένα αντίτυπο του “Ούμπικ” σε κάποιο παλαιοπωλείο» λέει. «Μου άλλαξε τη ζωή. Γιατί είδα σε αυτό το βιβλίο αισθήματα που ήδη έβραζαν μέσα μου». Άραγε θα είχε τύχει ο Φίλιπ Ντικ καλύτερης αποδοχής αν έγραφε σήμερα; «Εύκολα μπορούμε να λέμε πως θα ήταν ένας άλλος Ντε Λίλο. Όμως δεν ήταν τυχαίο που ήταν τόσο περιθωριακός. Είχε μέσα του κάτι φευγάτο. Δύσκολα μπορώ να πιστέψω πως θα μπορούσε να εξημερωθεί σαν ένας αναγνωρισμένος λογοτέχνης, όπως ακριβώς τον εξημερώνουμε τώρα».