Ο Σούμαχερ των βιολιών

Το μουσείο της Κρεμόνας ανοίγει στις 9 το πρωί, όμως ο Αντρέα Μοσκόνι βρίσκεται στη δουλειά του μία ώρα νωρίτερα. Βγάζει τα ανεκτίμητης αξίας βιολιά από τις θήκες τους. Σηκώνει το δοξάρι. Η μελωδία πλημμυρίζει τον χώρο. Αρκούν 7 λεπτά για το καθένα. «Για να μείνει ζωντανό, το βιολί πρέπει να τρέφεται», λέει.

Είναι 75 χρόνων. Εδώ και τρεις δεκαετίες, ο Αντρέα Μοσκόνι κάνει το ίδιο πράγμα, κάθε μέρα, έξι μέρες την εβδομάδα, εκτός Κυριακής, και κάποιες μέρες τον Αύγουστο, όταν παίρνει άδεια. Δεν κουράζεται ποτέ. Πηγαίνει από νωρίς στη δουλειά του, στο μουσείο βιολιού στο δημαρχείο της Κρεμόνας, παίρνει τα αγαπημένα του βιολιά στα χέρια του και τα… προπονεί! Παίζει λίγο, αφήνοντας τους ήχους τους να τον παρασύρουν, ώστε να διατηρηθούν σε άψογη κατάσταση τα «χρυσά» όργανα. Σε αυτήν την ιταλική πόλη κατασκευάστηκαν

ΑΝΕΚΤΙΜΗΤΗΣ ΑΞΙΑΣ

Το πολυτιμότερο όργανο που παίζει είναι ένα βιολί κατασκευασμένο το 1715 από τον Αντόνιο Στραντιβάρι

μερικά από τα καλύτερα όργανα του κόσμου. Άλλωστε, εκεί γεννήθηκε το σύγχρονο βιολί.

«Δεν είναι συνήθεια», λέει ο Μοσκόνι. «Όταν ο Σούμαχερ φθάνει τα 350 χλμ. την ώρα, πιστεύετε πως επιτρέπεται να χάσει την αυτοσυγκέντρωσή του; Το ίδιο συμβαίνει και στη δική μου περίπτωση. Πρέπει να προσέχω συνέχεια. Πρέπει να δίνεις τον καλύτερό σου εαυτό σε αυτά τα βιολιά. Σε κάνουν να ιδρώνεις».

Το μυστικό του
Οι τελευταίες νότες του Μπαχ έχουν μόλις γεμίσει τον χώρο. Και ακούστηκαν από το πολυτιμότερο όργανο που υπάρχει στην πόλη: ένα βιολί του 1715, κατασκευασμένο από τον ίδιο τον Αντόνιο Στραντιβάρι, το όνομα του οποίου έγινε ταυτόσημο της τελειότητας. Ποιο προτιμά απ΄ όλα; «Είναι σαν να με ρωτάτε ποιο από τα παιδιά μου αγαπώ περισσότερο».

Το γιατί αυτά τα βιολιά ηχούν καλύτερα από άλλα είναι ένα μυστικό που παραμένει θαμμένο στους αιώνες. Η μαγεία του ήχου τους μόνον από υποθέσεις εξηγείται, δεν υπάρχουν βεβαιότητες. Ίσως το ξύλο τους να είχε εμποτιστεί με αλατόνερο, λένε κάποιοι. Ίσως αυτή, η πρώτη ύλη, να φέρει επάνω της σημάδια από την εποχή των παγετώνων, επισημαίνουν άλλοι. Και αν είχαν χρησιμοποιηθεί ειδικές κόλλες, μεταλλικοί δίσκοι ή ειδικά βερνίκια της εποχής, που πλέον δεν παράγονται; «Δεν εξηγείται πώς φθάνει ο ήχος τους σε τέτοια ύψη», επισημαίνει ο Μοσκόνι. «Πολλοί προσπάθησαν να τον αναπαράγουν, πρώτα οι Αμερικανοί, ύστερα οι Ιάπωνες, μετά οι Ρώσοι και στη συνέχεια οι Αμερικανοί ξαναπροσπάθησαν. Κανείς όμως δεν προσέγγισε αυτόν τον ήχο. Ας προσπαθούν». Ο Μοσκόνι φοράει σακάκι και γραβάτα και μιλά με σεβασμό. Παίζει και μελετά βιολί από 9 ετών. Λένε πως είναι τυχερός: οι περισσότεροι μουσικοί δεν θα παίξουν ποτέ με ένα Στραντιβάριους και αυτός ζει μαζί τους. Όταν τον ρωτούν αν αγαπά τη δουλειά του, διστάζει: «Δύσκολο να απαντήσω. Πραγματικά δεν ξέρω. Ο γιος μου είναι χειρουργός, τον ρώτησα λοιπόν το ίδιο. Μου είπε πως είναι δύσκολη δουλειά, αλλά ήθελε να την κάνει. Όλοι λένε για μένα πως είμαι τυχερός. Όμως κάθε νόμισμα έχει δύο όψεις».


«Το ξύλο κουράζεται με τον καιρό»

Ο ΚΑΡΛ ΡΟΪ, Γερμανός κατασκευαστής βιολιών, συμφωνεί μαζί του και πιστεύει στην προσπάθεια του Μοσκόνι να διατηρήσει ζωντανή την παράδοση- μία παράδοση που, όπως λέει ο 75χρονος λάτρης του βιολιού, κάνει το μουσικό παρόν της Κρεμόνας να μοιάζει φτωχό σε σύγκριση με το παρελθόν της, που φιλοξένησε εκτός από την οικογένεια Στραντιβάρι, τους Αμάτι, τους Γκουαρνέρι, επίσης κατασκευαστές βιολιών και άλλων οργάνων.

«Το ξύλο κουράζεται με τον καιρό», προσθέτει ο Ρόι κι εξηγεί: «Είναι όπως και ο άνθρωπος. Αν ξεκουραστείτε όλη μέρα στην πολυθρόνα και αποφασίσετε να σηκωθείτε κάποια στιγμή, δεν θα έχετε την ενεργητικότητα που έχετε ύστερα από μια παραγωγική μέρα. Γι΄ αυτό τα όργανα πρέπει να παίζουν».