ΔΡΟΜΟΙ

Στη Βηρυτό…
… ένα από τα κέντρα της αραβικής μουσικής βιομηχανίας, ο Χαμπίμπ Μπάτα, εκδότης περιοδικού, εξηγεί πώς μια νέα γενιά σούπερ σταρ της ποπ, όπως η Νάνσι Αζράμ και η Χάιφα Βέμπε, δίνουν νέα ακούσματα σε δεκάδες εκατομμύρια νέους στον αραβικό κόσμο. «Πριν από δέκα, είκοσι χρόνια», λέει ο Μπάτα στο ΒΒC, «η Μέση Ανατολή ήταν ένα από εκείνα τα λίγα μέρη του κόσμου όπου τα παιδιά άκουγαν την ίδια μουσική με τους γονείς τους».

Το νέο κύμα…
… των σταρ του τραγουδιού προωθείται σε όλο τον αραβικό κόσμο με βιντεοκλίπ που γυρίζουν σκηνοθέτες όπως ο Σαΐντ ελ Μαρούκ. «Θέλουμε κάτι που να είναι σαν κι εμάς», λέει ο Σαΐντ, που μιλάει για τη δίψα των νέων για κάτι καινούργιο που να νιώθουν πως εκφράζει τη ζωή τους. «Ας μην κρίνουμε από τη βία, ας μην κρίνουμε από τους πολέμους», λέει. «Να κοιτάζουμε καλύτερα τον πολιτισμό, τα επιτεύγματα». Ο Χαμπίμπ Μπάτα πιστεύει πως όλη αυτή η έκρηξη της νεανικής μουσικής είναι κάτι παραπάνω από ένα απλό μουσικό προϊόν. «Οι νέοι νιώθουν πολύ καταπιεσμένοι στη Μέση Ανατολή κι είναι αυτός ένας τρόπος για να ξεφύγουν από τα δεσμά της οικογένειας, από τα έθιμα, από τα προξενιά, να γνωρίσουν ανθρώπους από άλλες χώρες, νέους ανθρώπους, να κάνουν σχέσεις μαζί τους». Όμως, ο τρόπος που παρουσιάζονται οι τραγουδίστριες στα βιντεοκλίπ, θεωρείται πολύ προκλητικός για τα αραβικά ήθη και προκαλεί πολλές συζητήσεις. Δεν είναι λίγοι οι Άραβες που πιστεύουν πως τα βιντεοκλίπ με την Νάνσι Αζράμ, την Χάιφα Βέμπε και άλλες μοντέρνες τραγουδίστριες δεν είναι παρά «σοφτ» πορνό. Το μεγαλύτερο φαινόμενο των τελευταίων ετών είναι η Χάιφα Βέμπε, μια Λιβανέζα τραγουδίστρια που θεωρείται σύμβολο του σεξ (φωτ.). Τα βίντεο και τα τραγούδια της έχουν ανοίξει στη νεολαία άγνωστους αισθησιακούς δρόμους και πολλά κορίτσια προσπαθούν να τη μιμηθούν.

Οι μουσουλμάνοι…
… κληρικοί κατακεραυνώνουν αυτή την κουλτούρα των βιντεοκλίπ. Πολλές γυναίκες λένε πως τα βρίσκουν εξευτελιστικά. Και δεν είναι λίγοι εκείνοι οι Άραβες που ανησυχούν ότι η παλιά κλασική αραβική μουσική, όπως αυτή εκφράστηκε από την Αιγύπτια τραγουδίστρια Ουμ Καλσούμ, αργά ή γρήγορα θα χαθεί. «Ποιος θα μπορούσε να φανταστεί σήμερα την Ουμ Καλσούμ να γυρίζει ένα βιντεοκλίπ;», λέει ο Γιούρι Μρακάντι, τραγουδιστής στη Βηρυτό. «Δεν θα “περπάταγε”. Δεν νομίζω πως κάποια σαν την Ουμ Καλσούμ θα μπορούσε να γίνει σταρ σήμερα».

Κοιτάζοντας…
… την επίφαση ελευθερίας των γυναικών στα σύγχρονα βιντεοκλίπ, πολλοί δυτικοί βιάζονται να καταλήξουν στο συμπέρασμα πως οι αυταρχικές κοινωνικές και πολιτικές παραδόσεις έχουν αρχίσει να αλλάζουν στη Μέση Ανατολή. Όμως ο Χαμπίμπ Μπάτα είναι πιο επιφυλακτικός. «Τα ριάλιτι σόου και η ποπ μουσική δεν σημαίνουν πως η Μέση Ανατολή έγινε πιο δημοκρατική», λέει. «Γιατί άλλο να ψηφίζεις μια σταρ κι άλλο να ψηφίζεις μια κυβέρνηση».