Οι άλλοι πρωταγωνιστές «Γάλα από το ψυγείο ή γάλα της μαμάς;»

Η αυλή ήταν γεμάτη με λουλούδια. Ένα ασθενικό πέτρινο σιντριβανάκι στο κέντρο μαρτυρούσε ότι κάποιος, κάποτε, είχε επιχειρήσει να δώσει μια μικροαστική αίγλη σε αυτό το σπίτι. Ευτυχώς απέτυχε. Οι πόρτες ήταν ανοιχτές. Η μια οδηγούσε στο κουζινάκι και η άλλη στο δωμάτιο της Δήμητρας που κάποτε θα ήτανε σαλόνι. Έπρεπε να προσέξεις για να μην πατήσεις τις μπάρμπι και τα πόνι. Το δωμάτιο της μαμάς ήταν και αυτό σαν παιδικό. Λούτρινα ζωάκια είχαν καταλάβει τα στρατηγικά σημεία στο διπλό κρεβάτι. Μια χαμηλή μουσική, κάτι ανάμεσα σε Μπομπ Μάρλεϊ και «Δυνάμεις του Αιγαίου», και μια μυρωδιά τσαγιού που έβραζε σε προδιέθεταν ότι σε αυτό το σπίτι πολλά πράγματα συμβαίνουν διαφορετικά.

«Δεν έχουμε τηλεόραση», μου είπε σχεδόν ταυτόχρονα με την χειραψία η Ελισάβετ. Περίμενε την αντίδρασή μου. Ένιωθε σαν να προκαλούσε τον φούρναρη: «Εμείς δεν τρώμε ψωμί». Χαμογέλασα. Ήμουν ευτυχής που δεν θα περνούσα ένα μεσημέρι με τα τσιριχτά των μεσημεριανών εκπομπών να ακούγονται σαν τις κακές πεθερές από το «μέσα» δωμάτιο. Η Δήμητρα χαρωπή προσπαθούσε να κινήσει το ξύλινο καρότσι της ανάμεσα από γλάστρες. Είναι δυόμισι χρόνων και θηλάζει ακόμα. Αυτός είναι και ο λόγος που έφτασα στο σπίτι τους. Από τις γυναίκες που θηλάζουν τα παιδιά τους και μετά τους 6 μήνες, η Ελισάβετ Μητράκου ήταν η μόνη που ήθελε να μιλήσει «δημόσια».

Κάποιες άλλες γυναίκες που είχα συναντήσει, μου έλεγαν την ιστορία τους αλλά δεν ήθελαν να τη δημοσιεύσω με το πραγματικό τους όνομα. Φοβούνταν «τι θα πει η γειτονιά», «τι θα πουν στη δουλειά τού άντρα μου». Η Ελισάβετ όμως δεν φοβάται. Ίσως και να μη νοιάστηκε ποτέ για τη γειτονιά. Είναι φανερό ότι μεγαλώνει μόνη της το παιδί της. Για άντρα δεν μου μίλησε και δεν την ρώτησα και εγώ. Όταν δεν είναι με την κόρη της, η Ελισάβετ εργάζεται ως φοροτεχνικός, έχει δηλαδή δικιά της δουλειά κάτι που της επέτρεψε, δυόμισι χρόνια τώρα, να θηλάζει το παιδί της όποτε χρειαζόταν. Ένα μεγάλο ποδήλατο με ένα πρόσθετο καρεκλάκι για μωρά μαρτυρά ότι η Ελισάβετ και η Δήμητρα χωρίζουν σπάνια. «Μαμά γάλα», ακούγεται η φωνή της Δήμητρας. «Από το ψυγείο ή της μαμάς;», ρωτάει η Ελισάβετ. Της αρέσει της Δήμητρας να θηλάζει;

Της αρέσει τόσο πολύ, που όποτε και να της το προτείνω δεν το αρνείται. Βέβαια αποφεύγω πια να της το προτείνω, είναι δυόμισι χρόνων. Είχατε αποφασίσει ότι «θα κάνω ένα παιδί και θα το θηλάζω μέχρι να μεγαλώσει»;

Είχα αποφασίσει ότι θα την θήλαζα, αλλά γεννήθηκε πρόωρα και έγιναν όλα πολύ βιαστικά. Έπρεπε να μείνει στη θερμοκοιτίδα έναν μήνα. Μια μαία μού είπε ότι μπορώ να πηγαίνω το γάλα μου και θα της το δίνουν.

Στη θερμοκοιτίδα,της δίνανε το δικό σας γάλα;

Ναι, στην αρχή με καθετήρα και μετά με μπιμπερό. Το δέχτηκαν με πολλή πίεση.

Μαζεύατε δηλαδή το γάλα και το πηγαίνατε στο μαιευτήριο;

Ναι, χρησιμοποιούσα θήλαστρο κάθε 3 ώρες, όλο το 24ωρο. Τα βράδια έβαζα ξυπνητήρι, σηκωνόμουν 2 φορές έβγαζα το γάλα, το έβαζα σε ειδικό δοχείο, έβαζα πάγο και το πήγαινα. Εκεί βέβαια του έκαναν εξετάσεις και κάποιες φορές το έβγαζαν ακατάλληλο. Μες στο μαιευτήριο δεν μου επέτρεπαν να τη θηλάσω, αν και το ζητούσα.

Ποιος δεν σας άφηνε;Οι γιατροί;

Ναι, μου έλεγαν ότι το παιδί μπορεί να πάθει λοίμωξη απ΄ το μητρικό γάλα. Και όντως υπάρχει αυτή η πιθανότητα αλλά τα περισσότερα παιδάκια πάθαιναν λοιμώξεις χωρίς να πίνουν μητρικό γάλα.

Γιατί επιμένατε τόσο πολύ να της δώσετε το δικό σας γάλα;

Πίστευα ότι θα της κάνω καλό, ήταν εντελώς ενστικτώδες. Μετά

Ο θηλασμός πιστεύω ότι μας βοηθάει και τις δύο.
Προστατεύει τις γυναίκες από οστεοπόρωση και από καρκίνο του στήθους και της μήτρας, αλλά πρέπει να θηλάζεις για μεγάλο διάστημα, όχι μόνο ένα- δυο μήνες

όταν η Δήμητρα ήταν πια δύο τριών μηνών, γνώρισα τον Σύνδεσμο Θηλασμού Ελλάδος και εκεί πέρα έμαθα ότι το γάλα της μάνας που γεννάει πρόωρο παιδί είναι ειδικό για το παιδί που είναι πρόωρο. Ένιωσα ότι δικαιώθηκα, ότι δεν είμαι τρελή. Στο μαιευτήριο σάς είχαν πει για την αξία του θηλασμού;

Καμία ενημέρωση δεν είχα. Ούτε πως θα την πιάσω, ούτε πως θα της δώσω τη ρώγα. Το μόνο που μου έλεγαν είναι ότι με τα πρόωρα είναι δύσκολη η κατάσταση. Και επειδή το ξένο γάλα, το αγελαδινό παχαίνει περισσότερο απ΄ το μητρικό, πρέπει να της δώσουν ξένο γάλα για να αναπτυχθεί γρήγορα.

Σε κρατικό νοσοκομείο ή σε ιδιωτικό γεννήσατε;

Σε ιδιωτικό. Μετά, όταν την πήρα στο σπίτι μου, μου συνέστησαν να μην τη βάλω στο στήθος, γιατί δεν θα τρώει και θα χάνει βάρος. Ήταν σαν να μου έλεγαν «σταμάτησε να θηλάζεις». Διαφορετικά έπρεπε να βγάζω το γάλα με θήλαστρο κάθε 3 ώρες και να την ταΐζω με μπιμπερό. Αυτή η διαδικασία, μου έπαιρνε γύρω στις 2 ώρες. Μου έμενε δηλαδή μία ώρα, μέχρι το επόμενο τάισμα. Σε αυτή τη μία ώρα έπρεπε να κοιμηθώ ή να ασχοληθώ με όλα τα υπόλοιπα. Δεν άντεχα να ακολουθήσω αυτό το πρόγραμμα και αποφάσισα να τη βάλω στο στήθος μου. Τελικά ήταν έξυπνη και αποφάσισε ότι θέλει κι αυτή να θηλάσει. Γιατί ο θηλασμός θέλει δύο.

Πάντως οι περισσότεροι γιατροί υποστηρίζουν ότι μετά τους 6 μήνες το μητρικό γάλα δεν προσφέρει και πολλά πράγματα στο παιδί. Υπάρχουν πολλές έρευνες που αποδεικνύουν το ακριβώς αντίθετο. Το μητρικό γάλα όντως αλλάζει σύνθεση στους 6 μήνες, γιατί ήδη το παιδί αρχίζει και βάζει και άλλα πράγματα στο στόμα του.

Πήρατε ένα ρίσκο πάντως,ειδικά επειδή το μωρό ήταν πρόωρο.

Μα επειδή ήτανε πρόωρη ήθελα να της προσφέρω ό,τι μπορούσα καλύτερο. Τι να της έδινα; Ένα σκεύασμα από μεταλλικά κουτιά με συντηρητικά και γλυκαντικά. Είναι λύση αυτή; Ένιωθα ενστικτωδώς ότι το καλύτερο που είχα να κάνω – γιατί 10 μέρες δεν μπορούσα να την πάρω αγκαλιά- ήταν να πίνει τουλάχιστον το γάλα μου.

Υπήρξαν άνθρωποι στο μαιευτήριο που σας συμπαραστάθηκαν σε αυτή σας την απόφαση;

– Στο μαιευτήριο ακούς διάφορα. Σημασία έχει τι θα αποφασίσεις εσύ. Κάποια προϊσταμένη μάλιστα μου είχε προτείνει να κάνω «καγκουρό». Είναι η μέθοδος που χρησιμοποιούν για τα πρόωρα στην Κολομβία. Επειδή δεν επαρκούν οι θερμοκοιτίδες, τα πρόωρα τα βάζουν γυμνά στο στέρνο της μάνας τους. Κάποια στιγμή είδαν στο δυτικό κόσμο ότι αυτά τα μωρά πήγαιναν καλύτερα από τα μωρά που ήταν στις θερμοκοιτίδες και έτσι αποφάσισαν να βάζουν μισή ώρα την ημέρα τα πρόωρα πάνω στη μάνα τους.

Όταν σου λένε ότι το παιδί σου δεν θα πάρει το βάρος ή το παιδί θα πάθει λοίμωξη, νιώθεις ανασφάλεια και καταφεύγεις στα γάλατα των εταιρειών. Έχεις και τους συγγενείς που σου λένε «άσ΄ το, μην κουράζεσαι». Όλα αυτά όμως είναι μύθος

Τη χρησιμοποιήσατε και εσείς τη μέθοδο «καγκουρό»;

Το έκανα, αντιδρούσαν όμως οι γιατροί. Μια φορά που μπήκε στο θάλαμο κάποιος παιδίατρος και με είδε που έκανα «καγκουρό» φώναξε: «Δεν πιστεύω η κυρία να βάζει το μωρό πάνω της;». Με λίγα λόγια μου ΄πε ότι μπορεί να πάθει σηψαιμία το παιδί.

Και εσείς δεν φοβηθήκατε ότι μπορεί να έχει δίκιο ο γιατρός; Ένιωθα ανασφαλής όλη εκείνη την περίοδο. Όταν σου λένε ότι το παιδί σου δεν θα πάρει το βάρος ή το παιδί θα πάθει λοίμωξη, νιώθεις ανασφάλεια και καταφεύγεις στα γάλατα των εταιρειών. Έχεις και τους συγγενείς που σου λένε «άσ΄ το, μην κουράζεσαι». Όλα αυτά όμως είναι μύθος. Είναι σίγουρο ότι οι περισσότερες γυναίκες έχουν αρκετό γάλα και μπορούν να θηλάσουν. Αλλιώς το ανθρώπινο είδος δεν θα έφτανε εδώ που φτάσαμε, δεν θα υπήρχαμε, αν ίσχυαν όλοι αυτοί οι φόβοι των γιατρών. Γιατί πιστεύετε αντιδρούν οι γιατροί σε αυτές τις «παραδοσιακές» μεθόδους;

Γιατί υπάρχουν συμφέροντα. Τα μαιευτήρια έχουνε συμβάσεις με εταιρείες γάλακτος. Φεύγοντας μου δώσανε μία έντυπη συνταγή, παρ΄ όλο που ξέρανε ότι πίνει μητρικό γάλα. Μου είπαν να πάρω γάλα να το έχω στο σπίτι μου, σε περίπτωση ανάγκης. Και οι περισσότεροι παιδίατροι όπου πήγα από τότε, παρ΄ όλο που έβλεπαν ότι το βάρος της ήταν μια χαρά, μου λέγανε «πάρε αυτό το γάλα που είναι πολύ κοντά στο μητρικό, γιατί μπορεί να σου χρειαστεί».

Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υ γείας πάντως λέει ότι ο θηλασμός μπορεί να συνεχίζεται μέχρι τα 2 χρόνια.Εσείς έχετε υπερβεί αυτό το όριο.

Όταν ξεκίνησα να θηλάζω και εγώ είχα στο μυαλό μου τους 6 μήνες. Μετά ρώτησα άλλους γιατρούς, όχι παιδιάτρους, οι οποίοι ήταν υπέρ του θηλασμού. «Κράτα την στο στήθος όσο μπορείς», μου είπαν, θα βοηθηθεί και σωματικά και ψυχικά. Στα αγγλικά τον θηλασμό το λένε «Εργαλείο της μάνας», γιατί ό,τι και να συμβεί το στήθος είναι εκεί να βοηθήσει. Η Δήμητρα είχε 39 πυρετό ή έκοβε το χειλάκι της, θήλαζε 5 λεπτά και μετά δεν θυμότανε ότι είχε χτυπήσει.

Έχετε σκεφτεί μήπως το κάνετε για σας και όχι για τη Δήμητρα;

Και για μένα το κάνω. Ο θηλασμός βοηθάει πιστεύω και τις δύο. Προστατεύει τις γυναίκες από οστεοπόρωση και από καρκίνο του στήθους και της μήτρας, αλλά πρέπει να θηλάζεις για μεγάλο διάστημα, όχι μόνο ένα- δυο μήνες. Ώς πότε θα συνεχίζει να θηλάζει η Δήμητρα;

Ήδη δείχνει σημάδια απογαλακτισμού. Κόψαμε τον βραδινό θηλασμό, γιατί ήθελα επιτέλους κι εγώ να κοιμηθώ. Το δέχτηκε πολύ εύκολα.

Κοιμάστε μαζί; Όταν σταμάτησα τον βραδινό θηλασμό, σταματήσαμε να κοιμόμαστε μαζί. Την κοιμίζω και μετά σηκώνομαι και πάω στο άλλο κρεβάτι.

Σε παιδικό σταθμό την πηγαίνετε;

Όχι, γι΄ αυτό και κάθε Δευτέρα οργανώνω εδώ στο σπίτι μια μεγάλη συνάντηση με άλλα παιδάκια. Μαζεύονται και οι μανάδες στην αυλή και κάνουμε παιχνίδια, χειροτεχνίες, τρώμε, λέμε παραμύθια. Αρχίσαμε και τα μπάνια στη θάλασσα. Η Δήμητρα ήδη έχει κάνει αρκετά μπάνια.

Με τον δημόσιο θηλασμό αντιμετωπίσατε ποτέ πρόβλημα; Ναι, μου έχουν πει ακόμη και συγγενείς μου ότι αυτό τους δημιουργεί λίγο αμηχανία. Αυτό όμως είναι δικό τους πρόβλημα. Το στήθος υπάρχει για να πίνουν γάλα τα μωρά, δεν είναι μόνο ερωτικό αντικείμενο.

Τώρα η Δήμητρα είναι δυόμισι ετών και συνεχίσει να θηλάζει.Μήπως αυτό δημιουργεί μια εξάρτηση που θα καθορίσει το μέλλον της;

Αν το 90% των παιδιών θήλαζε δεν θα είχατε αυτή την αίσθηση. Τι καλύτερο για την ψυχική υγεία ενός παιδιού, να εξαρτάται από τη μάνα του; Υπάρχουν πολλά παιδιά τριών- τεσσάρων χρόνων που για να κοιμηθούν θέλουν το μπιμπερό τους ή πιπίλα.

Έχετε σκεφτεί ποτέ,μήπως και εσείς έχετε φτάσει στο άλλο άκρο;

Το έχω σκεφτεί. Αλλά νιώθω καλά σε αυτό το άλλο άκρο. Το προτιμώ από το να είχα πάρει ένα χαπάκι που θα μου σταματούσε το γάλα. Ή να μεγαλώνω ένα παιδί που δεν μπορεί χωρίς πιπίλα ή χωρίς ένα παιχνίδι που το ξεχάσαμε και τώρα που έχουμε φύγει για Σαββατοκύριακο πρέπει να γυρίσουμε πίσω να το πάρουμε.


Ο θηλασμός θέλει υποστήριξη

●Ο μητρικός θηλασμός «πολιτικοποιήθηκε» τον 18ο αιώνα στη Γαλλία. Θήλαζαν οι δημοκρατικές γυναίκες σε αντίθεση με τα μέλη της αριστοκρατίας που έδιναν τα παιδιά τους σε τροφούς.

● Στο Βυζάντιο υπήρχε μια παραδοσιακή προτίμηση για τις τροφούς που προέρχονταν από τη Θράκη ή την Αίγυπτο.

● Σύμφωνα με μελέτη που έκανε το Πανεπιστήμιο του Γέιλ στην Κίνα, οι γυναίκες που θήλαζαν τα παιδιά τους για 2 χρόνια έχουν κατά 50% λιγότερες πιθανότητες να παρουσιάσουν καρκίνο.

● Η Αμερικανική Παιδιατρική Ακαδημία εκτιμά ότι «ο μητρικός θηλασμός είναι η ιδανική και πλήρης διατροφή για τους 6 πρώτους μήνες της ζωής. Ο μητρικός θηλασμός πρέπει να συνεχίζεται και μετά την προσθήκη των στερεών, μέχρι την ηλικία των 12 μηνών».

● Τα ποσοστά θηλασμού στη χώρα μας είναι από τα χαμηλότερα της Ευρώπης. Σε όλα σχεδόν τα ελληνικά μαιευτήρια διαφημίζουν τα υποκατάστατα μητρικού γάλακτος και δίνουν δωρεάν δείγματα.

● Ο Σύνδεσμος Θηλασμού Ελλάδος εκπροσωπεί στην Ελλάδα τον οργανισμό La Leche League Ιnternational, που είναι μία μη κερδοσκοπική οργάνωση ανεξάρτητη από θρησκείες και αιρέσεις. Ιδρύθηκε το 1956 στις Ηνωμένες Πολιτείες από 7 μητέρες που συνειδητοποίησαν ότι ο θηλασμός για να πετύχει χρειάζεται κάτι περισσότερο από την απλή επιθυμία μιας γυναίκας να θηλάσει- χρειάζεται πληροφόρηση, υποστήριξη και ενθάρρυνση.