[ ΤΡΙΤΗ ΑΠΟΨΗ ] Νέες πραγματικότητες

Δεν είμαι καθόλου βέβαιος ότι στις τελευταίες γαλλικές προεδρικές εκλογές δώσαμε όση- και όσοι- προσοχή δίναμε άλλοτε· ακόμη και τα κανάλια αφιέρωσαν λιγότερο απ΄ ό,τι άλλοτε χρόνο στο συγκεκριμένο γεγονός. Όλα αυτά έχουν τη σημασία τους. Αυτό ωστόσο για το οποίο αμφιβάλλω σοβαρά, είναι αν έχουμε αντιληφθεί τι σημαίνει η εκλογή στην Προεδρία της Γαλλικής Δημοκρατίας του συγκεκριμένου προσώπου, του Νικολά Σαρκοζί· όπως επίσης και αν θυμόμαστε ότι τόσο οι προεδρικές όσο και οι βουλευτικές εκλογές στη Γαλλία- το αποτέλεσμά τους- συνιστούν βαρόμετρο, όχι μόνον για την Ευρώπη αλλά για ολόκληρο τον δυτικό κόσμο· ότι, με άλλα λόγια, αποτελούν ένα δείγμα της πορείας των δυτικών κοινωνιών.

Τι σηματοδοτεί άραγε το ασφαλώς σαφές αποτέλεσμα της εκλογής; Για να απαντήσουμε στη συγκεκριμένη ερώτηση, πρέπει να ξέρουμε τι αντιπροσωπεύει ο νέος πρόεδρος: πώς πολιτεύθηκε έως τώρα και τι ισχυρίστηκε κατά την προεκλογική περίοδο. Πολλοί έχουν ήδη σπεύσει να απαντήσουν: πρόκειται για έναν δεξιό και για σαφή νίκη της Δεξιάς. Δεν αρκεί, κατά τη γνώμη μου, η απάντηση αυτή- άλλωστε, δεν είναι κανένα νέο αυτό και, μολονότι κάποιοι μπόρεσαν να απαντήσουν λέγοντας «ακόμη δεξιότερα», που δεν είναι ανακριβές, η πλήρης εκτίμηση μας λείπει. Πολύ φοβούμαι πως το να πούμε ότι ο Ν. Σαρκοζί είναι δεξιός, ίσως και δεξιότερος- από τον Σιράκ, προφανώς -, μας οδηγεί σε μονοπάτια αδιέξοδα. Από αυτά που αντιλαμβάνομαι θέλω να ισχυριστώ ότι ο Ν. Σαρκοζί δεν είναι ούτε Ντε Γκωλ ούτε Σιράκ· αντιπροσωπεύει μια εντελώς νέα Δεξιά. Τα στερεότυπα που χρησιμοποίησεκαι χρησιμοποιεί- για τις αξίες της πατρίδας και της οικογένειας είναι σημεία αναγνώρισης και επικοινωνίας με την παλαιά Δεξιά, αλλά δεν έχουν τη σημασία του παλιού, δικού μας «πατρίς, θρησκεία, οικογένεια» ή και του σημερινού αντίστοιχου του Μπους. Ο Ν. Σαρκοζί εκπροσωπεί μια Δεξιά διακηρυγμένη ως τέτοια και μόνον ως τέτοια· μια Δεξιά

ΤΟ ΚΟΜΜΑΤΙ ΤΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΑΣ

που ανέδειξε πρόεδρο τον Σαρκοζί δεν σημαίνει ότι είναι η Δεξιά με την παλιά έννοια του όρου· είναι ένας κόσμος που αναζητεί την έξοδο από τα παλαιά σχήματα

χωρίς κεντρώους φερετζέδες και χωρίς μαρξιστικούς λαϊκισμούς. Αυτή η Δεξιά δεν είναι ούτε τύπου Λεπέν, δεν μπαίνει ούτε στο καλούπι της Ακροδεξιάς αυτού του τύπου. Είναι μια Δεξιά κυνική, όπως την είπαν, ωμή, βίαιη, χωρίς ρατσιστικές και εθνικιστικές κορώνες· δεν θα διώξει τους ξένους ο Ν. Σαρκοζί, ούτε πιστεύει σε παλαιού τύπου εθνικισμούς.

Σ την πραγματικότητα ο νέος πρόεδρος της Γαλλικής Δημοκρατίας εκπροσωπεί μια νέα κοινωνία που διαμορφώθηκε στη φάση ανάπτυξης και εξέλιξης του καπιταλισμού που διανύει ο δυτικός κόσμος· αυτές οι νέες κοινωνικές σχέσεις βασισμένες στην ατομικότητα και στην κοινωνική αναλγησία και βιαιότητα, στην εξουθένωση των συλλογικοτήτων και στην εγκαθίδρυση της ανασφάλειας, εδραιώνονται σιγά σιγά και ευχερώς διαχέονται παντού· αυτές είναι που εκπροσωπούνται με τη νέα πολιτική πραγματικότητα στη Γαλλία· κάτι που ασφαλώς δεν σημαίνει ότι μια ολόκληρη κοινωνία επιδίωξε να εκπροσωπηθεί από μια πολιτική που όλοι θα διαπιστώσουμε ότι είναι αντικοινωνική και βίαιη· επιδίωξε όμως να εκπροσωπηθεί μέσα από έναν ιδεολογικό και πολιτικό λόγο διαφορετικό· από έναν λόγο που δεν θυμίζει παλαιές λογικές και πρακτικές.

Σε αυτήν την επιθυμία της- πολιτική πράξη, μια ολόκληρη κοινωνία είναι δυνατόν να μην προσέξει ότι από αυτόν τον νέο λόγο η ίδια απουσιάζει· ότι σ΄ αυτόν τον νέο λόγο η ίδια δεν έχει καμία θέση. Το κομμάτι της κοινωνίας που ανέδειξε πρόεδρο τον Σαρκοζί δεν σημαίνει ότι είναι η Δεξιά με την παλιά έννοια του όρου· είναι ένας κόσμος που αναζητεί την έξοδο από τα παλαιά σχήματα· απλώς το συγκεκριμένο πρόσωπο εξέφρασε πολύ καλά το αίτημα για αλλαγή πολιτικής σκηνής και σκηνικού. Αυτός είναι ο λόγος που σε αυτές τις εκλογές κομμουνιστική Αριστερά και Ακροαριστερά δεν υπήρξε- η νέα κοινωνία χρειάζεται νέα εργαλεία.

Σε αυτές τις εκλογές δεν νίκησε μόνο ο Σαρκοζί· νίκησε και η Ρουαγιάλ: η δεύτερη δεν μπόρεσε να ανανεώσει πλήρως τον λόγο της· προσπάθησε να κατασκευάσει ένα μείγμα από το παλαιό και το νέο- χρειαζόταν περισσότερη δόση από το δεύτερο. Ο Σαρκοζί έδωσε το στίγμα του: συνάντησε τον Εργατικό (αντίστοιχο του Σοσιαλιστή) Μπλερ και διόρισε υπουργό Εξωτερικών τον Σοσιαλιστή Μπερνάρ Κουσνέρ. Προσπαθεί να δείξει ότι εκείνος είναι τα πάντα, η ίδια η κοινωνία. Εδώ είναι ο μεγάλος κίνδυνος. Αν χρειαστεί, θα συνεχίσω.

Ο Βασίλης Κρεμμυδάς είναι ομότιμος καθηγητής του Πανεπιστημίου Αθηνών