«Από βιβλιόφιλοι γίναμε βιβλιομανείς»

«Υπάρχουν οι βιβλιόφιλοι, υπάρχουν και οι βιβλιομανείς. Για να τραβήξουμε μια διαχωριστική γραμμή ανάμεσα στη βιβλιοφιλία και τη βιβλιομανία, θα δώσω ένα παράδειγμα». Έτσι ο Ουμπέρτο Έκο προετοίμασε το κοινό του για τις «Περιπέτειες ενός βιβλιόφιλου», στη διάλεξη που έδωσε στα εγκαίνια της Γιορτής του Βιβλίου στο Τορίνο.

«Το πιο σπάνιο βιβλίο στον κόσμο είναι- με την έννοια ότι πιθανώς δεν κυκλοφορούν πια άλλα αντίτυπά του στην αγορά- η “Βίβλος του Γουτεμβέργιου”. Το τελευταίο αντίτυπο που κυκλοφορούσε είχε αγοραστεί το 1987 από Ιάπωνες συλλέκτες έναντι ενός αστρονομικού ποσού. Αν εμφανιζόταν μια άλλη κόπια, δεν θα έκανε προφανώς τόσο. Έτσι λοιπόν κάθε συλλέκτης έχει αυτό το όνειρο. Να βρει κάπου μια γριούλα, η οποία να έχει στο σπίτι της ένα βιβλίο που ψάχνει να πουλήσει, χωρίς να γνωρίζει περί τίνος πρόκειται, να μετρήσει τις γραμμές και να είναι 42, και να ανακαλύψει ότι, ναι, πρόκειται για τη “Βίβλο του Γουτεμβέργιου”, να υπολογίσει ότι στην καημενούλα δεν μένουν παρά λίγα μόνο χρόνια ζωής ακόμη και έχει ανάγκη από χρήματα για γιατρούς και φάρμακα, κι έτσι να της προσφέρει λίγα χρήματα- τα οποία θα την κάνουν ευτυχισμένη, γιατί μπορεί να ζήσει καλά ώς το τέλος- και εκείνος να αποκτήσει έναν θησαυρό», λέει ο διάσημος συγγραφέας, φιλόσοφος, γλωσσολόγος και «γκουρού» της επικοινωνίας.

Έπειτα από αυτό, τι γίνεται; Μετά, ένας βιβλιομανής που έχει αποκτήσει το αντίτυπο κρυφά, έχει πρόβλημα να το δείξει, γιατί και μόνο να μιλήσει γι΄ αυτό, θα κινητοποιηθούν οι μισοί κλέφτες του κόσμου και το μόνο που μπορεί να κάνει είναι να το κρατήσει και να το ξεφυλλίζει μόνος στα σκοτεινά τις νύχτες, σαν τον Σκρουτζ που παίρνει το μπάνιο του μέσα σε δολάρια. Ένας βιβλιόφιλος αντίθετα θα ήθελε όλοι να απολαύσουν αυτό το θαύμα. Οπότε θα ενημέρωνε τις αρχές της πόλης του σχετικά και θα το έδινε να το φιλοξενήσουν στη μεγάλη αίθουσα της δημοτικής βιβλιοθήκης.

Αλλά σε ποιον θα άρεσε να είναι αυτός που έχει το πιο σπάνιο βιβλίο στο σπίτι του και δεν μπορεί, αν θέλει, να σηκωθεί στις τρεις η ώρα τη νύχτα και να το ξεφυλλίσει. Και ιδού το δράμα- λέει ο Έκο- το να έχεις τη “Βίβλο του Γουτεμβέργιου” είναι σαν να μην την έχεις».