Με το στίγμα του Ιράκ

Πριν από δέκα χρόνια όρμησε στην πολιτική σκηνή με τη ζωντάνια ενός ροκ σταρ και με πολλές νέες ιδέες. Σήμερα αποχωρεί με το στίγμα του Ιράκ. Οι συνέπειες από τον ρόλο που έπαιξε ο Τόνι Μπλερ στον πόλεμο του Ιράκ επισκιάζουν όσα προσέφερε στον δικό του τόπο.

OΒρετανός πρωθυπουργός ανακοίνωσε χθες την απόφασή του να παραιτηθεί από την πρωθυπουργία και την ηγεσία του Εργατικού Κόμματος στις 27 Ιουνίου. Ο υπουργός Οικονομίας Γκόρντον Μπράουν εμφανίζεται σήμερα ως αδιαμφισβήτητος διάδοχός του. Μαζί κατέστρωσαν πριν από δέκα χρόνια ένα φιλόδοξο

Η ΔΗΜΟΣΚΟΠΗΣΗ

Οι Βρετανοί δήλωσαν σε ποσοστό 61% ότι η ζωή στη Βρετανία του 2007 δεν είναι καλύτερη από ό,τι ήταν το 1997

πρόγραμμα εσωτερικής πολιτικής, αλλά για την άσκηση της εξωτερικής πολιτικής ο Τόνι Μπλερ φέρει ακέραιη την ευθύνη.

Η εσωτερική πολιτική: ανάπτυξη και ανισότητες Οι Εργατικοί πέτυχαν ισχυρή ανάπτυξη και χαμηλή ανεργία και αύξησαν τις δημόσιες δαπάνες για την υγεία και την παιδεία. Στα χρόνια του Μπλερ η Βρετανία έζησε τη μεγαλύτερη περίοδο οικονομικής ανάπτυξης από τη δημιουργία του βιομηχανικού καπιταλισμού, πριν από 200 χρόνια. Οι Βρετανοί είδαν να συντομεύουν οι λίστες αναμονής στα νοσοκομεία, να εκσυγχρονίζονται τα σχολεία και να γίνονται ασφαλέστερες οι μεταφορές. Παρ΄ όλ΄ αυτά δημοσκόπηση στην εφημερίδα «Ομπζέρβερ» δείχνει ότι οι περισσότεροι Βρετανοί έχουν αρνητική γνώμη για τις μεταρρυθμίσεις που έγιναν στις μεταφορές και στην υγεία, δηλώνοντας σε ποσοστό 61% ότι η ζωή στη Βρετανία του 2007 δεν είναι καλύτερη απ΄ ό,τι ήταν το 1997. Παρά την ισχυρή ανάπτυξη, οι ειδικοί παρατηρούν μια ανισότητα των εισοδημάτων. Η τελευταία έκθεση του Ινστιτούτου Νιου Πόλισι για τη φτώχεια υπογραμμίζει ότι «τα τρία τέ Η εξωτερική πολιτική: το στίγμα του Ιράκ Η εσωτερική πολιτική του Μπλέρ επισκιάστηκε από την αμφιλεγόμενη εξωτερική πολιτική του. Και πάνω από όλα από την απόφασή του να στηρίξει τον Μπους στην εισβολή στο Ιράκ. Αναλαμβάνοντας την εξουσία σε μια περίοδο αιματοχυσίας στα Βαλκάνια και στη Ρουάντα, είχε την πεποίθηση ότι η Βρετανία πρέπει να παίξει πρωτεύοντα ρόλο στη διεθνή σκηνή. Το 1999, μαζί με τον φίλο του Μπιλ Κλίντον, ηγήθηκαν της ΝΑΤΟϊκής επέμβασης στη Γιουγκοσλαβία. Μετά τις επιθέσεις της 11ης Σεπτεμβρίου 2001 στις ΗΠΑ, όταν έγινε σαφής η πρόθεση του Μπλερ να εισβάλει στο Ιράκ μαζί με τον Μπους, εκατοντάδες χιλιάδες Βρετανοί βγήκαν στους δρόμους σε ένδειξη διαμαρτυρίας. Η Γαλλία και η Γερμανία εναντιώθηκαν στη Βρετανία. Και ο υπουργός Εξωτερικών Ρόμπιν Κουκ υπέβαλε την παραίτησή του. Όμως ο Μπλερ έστειλε 45.000

στρατιώτες στο Ιράκ, στη μεγαλύτερη βρετανική εκστρατεία της τελευταίας πεντηκονταετίας. ταρτα του πλούτου που δημιουργήθηκε εδώ και μία δεκαετία κατέληξε στα πιο εύπορα νοικοκυριά».

Δικαιολόγησε τον πόλεμο επικαλούμενος τα παράνομα όπλα του Ιράκ, που όμως δεν βρέθηκαν ποτέ.

Η διαδοχή: Μπράουν ή Κάμερον;

Οι πρωθυπουργοί φεύγουν μονάχα όταν πια έχει εξαντληθεί η εξουσία τους. Ο περιορισμός της κοινοβουλευτικής πλειοψηφίας των Εργατικών το 2005, το βάρος από τον πόλεμο στο Ιράκ και η πτώση στις δημοσκοπήσεις είναι οι λόγοι που έκαναν τον Μπλερ να ετοιμάζεται να γράψει τα απομνημονεύματά του. Με ποιες υποσχέσεις πηγαίνει ο Γκόρντον Μπράουν στην Ντάουνινγκ Στριτ; Δέκα χρόνια μετά τη σαρωτική νίκη των Εργατικών το 1997, η Βρετανία γνωρίζει συνεχή ανάπτυξη, χαμηλή ανεργία και μέχρι πρόσφατα χαμηλό πληθωρισμό. Κάποια από αυτά οφείλονται στις γερές βάσεις που έθεσαν οι προκάτοχοι του Μπράουν. Όμως η οικονομική διαχείριση είναι το πιο γερό χαρτί του. Κυρίως αυτό θα γράψει στα δικά του απομνημονεύματα όταν έρθει εκείνη η ώρα. Στο μεταξύ οι Συντηρητικοί αντίπαλοι των Εργατικών εμπνέονται από έναν νεαρό ηγέτη, τον Ντέιβιντ Κάμερον. Εντελώς συμπτωματικά, ο Κάμερον θυμίζει πάρα πολύ τον νεαρό Τόνι Μπλερ.
«Τρία διδάγματα για τον Μπράουν»

Ο ΤΟΝΙ ΜΠΛΕΡ φεύγει πολύ λιγότερο δημοφιλής στο εσωτερικό της χώρας του από όσο είναι στο εξωτερικό. «Κωφεύοντας στις φωνές των επικριτών του, θα ήταν όμως ίσως προτιμότερο να ακούσουμε τι λέει για το έργο του, όπως μου το διηγήθηκε ο ίδιος», γράφει ο Τίμοθι Γκάρτον Ας στην εφημερίδα «Γκάρντιαν». «Η ουσία του μπλερισμού στην εξωτερική πολιτική ήταν ο φιλελεύθερος επεμβατισμός. Υπάρχουν δυο απόψεις γι΄ αυτόν. Η μια λέει τι δουλειά έχουμε εμείς να προσπαθούμε να αποτρέψουμε τους ξένους να σκοτωθούν μεταξύ τους. Δεν θέλουμε να είμαστε τόσο στενά δεμένοι με τις ΗΠΑ (λένε οι μπλεροφοβικοί της Αριστεράς). Ούτε με την Ευρώπη (λένε οι μπλεροφοβικοί της Δεξιάς)». Η άλλη άποψη λέει ότι το Κόσοβο ήταν μια από τις καλύτερες στιγμές του Τόνι Μπλερ. Έπαιξε ηγετικό ρόλο στην ανάληψη διεθνούς δράσης. Μπορεί το Κόσοβο σήμερα να μην είναι Ελβετία, αλλά βρίσκεται στον δρόμο για να γίνει μια ευρωπαϊκή χώρα.

«Εκείνο που του χρεώνουμε, είναι το Ιράκ», λέει ο Γκάρτον Ας. «Ήταν μια καταστροφή κι ας επιμένει ο ίδιος ότι θα τον κρίνει η Ιστορία».

Το Ιράκ ήταν εκείνο που ανέδειξε άλλη μια αδυναμία της εξωτερικής πολιτικής του Μπλερ: την απόπειρα να επηρεάσει την αμερικανική πολιτική με μυστική διπλωματία στους διαδρόμους της Ουάσιγκτον.

Όμως, η Βρετανία δεν είναι πια αρκετά μεγάλη για να μπορεί να επηρεάσει την υπερδύναμη, ιδιαίτερα όταν αυτή η υπερδύναμη παίρνει τη βρετανική υποστήριξη ως δεδομένη. Η μόνη τέτοια δύναμη που θα μπορούσε να επηρεάσει τις ΗΠΑ θα ήταν μια ισχυρή Ευρωπαϊκή Ένωση με ενιαία φωνή. Και εδώ βρίσκεται άλλη μια αδυναμία: η βρετανική ευρωπαϊκή πολιτική υπαγορεύεται από τα ευρωσκεπτιστικά μας μέσα ενημέρωσης. Αν λοιπόν ο Γκόρντον Μπράουν θα ήθελε να αντλήσει κάποια διδάγματα από όλα αυτά, είναι τα εξής: 1) να μην κάνει κατάχρηση του φιλελεύθερου επεμβατισμού, 2) να έχει υπόψη του ότι μόνο μια ισχυρή Ευρώπη μπορεί να αποτελέσει τον στρατηγικό εταίρο που χρειάζονται οι ΗΠΑ και 3) να επιβληθεί στους βαρόνους των μέσων ενημέρωσης που σήμερα υπαγορεύουν τη βρετανική ευρωπαϊκή πολιτική.