[ Δρόμοι ]

Κομμουνιστές…
… και χριστιανοδημοκράτες στο ίδιο κόμμα, ύστερα από μισό αιώνα ασίγαστης πάλης μεταξύ τουςαυτό είναι σίγουρα κάτι που κάνει εντύπωση ακόμη και σε εκείνους που δεν υπήρξαν ποτέ ούτε κομμουνιστές ούτε χριστιανοδημοκράτες.

Οι προπαρασκευαστικές…
… εργασίες ολοκληρώθηκαν σιγά- σιγά στα κόμματα που θα συναποτελέσουν το νέο, μεγάλο Δημοκρατικό Κόμμα της Ιταλίας, στα πρότυπα του αμερικανικού. «Άκουσα τον Φασίνο και τον Ρουτέλι να μιλούν γι΄ αυτόν τον πολιτικό σχηματισμό και θέλω να τους ρωτήσω και τους δυο ποιος τους έδωσε την πατέντα», λέει επικριτικά ο γραμματέας της Κομμουνιστικής Επανίδρυσης Τζορντάνο. «Το μοντέλο προς το οποίο τείνει το Δημοκρατικό Κόμμα είναι το αμερικανικό. Βλέπει την κοινωνία σαν να μην έχει εσωτερικές συγκρούσεις. Δεν υπάρχει σε αυτό ούτε ίχνος από τη σοσιαλδημοκρατία ούτε ίχνος κάποιας κοινωνικής κριτικής».

Μόλις έσβησαν…
… τα φώτα στη σύνοδο των Δημοκρατών της Αριστεράς- των κληρονόμων του ιστορικού Ιταλικού Κομμουνιστικού Κόμματος του Γκράμσι (φωτ.) και του Μπερλινγκουέρ- πολλά από τα στελέχη τους σκούπιζαν ακόμη τα δάκρυά τους. Τα πρόσωπά τους έδειχναν θλίψη και ταραχή. Μιλούσαν χαμηλόφωνα, ακόμη και οι νικητές, αυτοί που τάχθηκαν υπέρ της συμμετοχής στο νέο Δημοκρατικό Κόμμα, σαν να μην ήθελαν να ενοχλήσουν, σαν να είχαν μόλις μάθει για την απώλεια ενός πολύ κοντινού συγγενή. Πολύ νωρίς ακόμη για να σκεφτούν την κληρονομιά, αν και μερικοί έχουν ήδη αρχίσει να κάνουν τους υπολογισμούς τους. Πιο πολύ όμως όπως σε ένα διαζύγιο: τα οικογενειακά κειμήλια δικά μου, το διαμέρισμα δικό σου, ο κατάλογος με τα μέλη, η συνδρομητική τηλεόραση για να βλέπουμε τα ματς. Αυτό ήταν το κλίμα τούτη την Κυριακή στο Πόντε Μίλβιο, εκεί όπου πριν από πολλά χρόνια είχε γραφτεί μέλος του Ιταλικού Κομμουνιστικού Κόμματος ο Ενρίκο Μπερλινγκουέρ. Κάποιοι θρηνούν για «τους συντρόφους που φεύγουν». Για πολλά χρόνια είχαν μοιραστεί τους ίδιους αγώνες, τις ίδιες νίκες, τις ίδιες ήττες. «Από τη μια μέρα στην άλλη κάποιοι από εμάς δεν θα ξαναϊδωθούμε, είναι σαν να χάνουμε κάτι από τον εαυτό μας», λέει ο Μάρκο Πατσιότι, ένα από τα κομματικά στελέχη των Δημοκρατών της Αριστεράς. Και ο Γκράμσι, ο Τσε, ο Μπερλινγκουέρ; Άραγε θα ξεκρεμάσουν τα πορτρέτα τους από τον τοίχο; Και τι θα βάλουν στη θέση τους;

Μια εικόνα…
… που θα είναι εύκολα αναγνωρίσιμη παντού, ένα προϊόν που θα είναι εύκολα αναγνωρίσιμο από όλους στην Ιταλία. Και αργότερα κάτι παρόμοιο μπορεί να συμβεί και στη Γαλλία (αν διαλυθούν οι Σοσιαλιστές ύστερα κι από αυτή την ήττα) και σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες. Σε ένα προφητικό μήνυμα προς τους ψηφοφόρους του μέλλοντος έγραφε πριν από πέντε χρόνια ο Γκαμπριέλε Ρομανιόλι στην εφημερίδα «Ρεπούμπλικα»: «Χαμογελάτε. Σε μερικά χρόνια θα βάζετε τον ηλεκτρονικό σας σταυρό σε ένα ασπροκόκκινο σύμβολο: το κόμμα- οδοντόκρεμα. Όσοι από σας δεν χρησιμοποιήσετε το δικαίωμά σας να φτύσετε στον νιπτήρα».