Εκλογές στη Γαλλία

Μάχη των γενεών στις κάλπες

Ο τρόπος που ψήφισαν οι Γάλλοι δείχνει πως δύσκολα το αποτέλεσμα θα μπορούσε να ήταν διαφορετικό. Οι ηλικιωμένοι – και κατά τεκμήριο πιο συντηρητικοί- ψηφοφόροι έδωσαν τη νίκη στον Νικολά Σαρκοζί. Οι νέοι επέλεξαν τη Σεγκολέν Ρουαγιάλ, αλλά οι γυναίκες δεν την προτίμησαν: μοιράστηκαν σχεδόν εξίσου ανάμεσα στους δύο διεκδικητές.

Σε μια «ακτινογραφία» της αναμέτρησης του πρώτου γύρου, φαίνεται ότι σχεδόν οι μισοί από των Γάλλους ψηφοφόρους άνω των 70 ετών έδωσαν την ψήφο τους την Κυριακή στον συντηρητικό υποψήφιο Νικολά Σαρκοζί, ενώ 30% των νέων ηλικίας 18-24 ετών προτίμησαν την Σεγκολέν Ρουαγιάλ. Μεγάλη δημοσκόπηση που έγινε από το ινστιτούτο Ιpsos δείχνει ότι οι άνθρωποι που δήλωναν οπαδοί

ΟΙ ΓΥΝΑΙΚΕΣ

Δεν έδωσαν αποκλειστικά την ψήφο τους στη Σεγκολέν. Σχεδόν οι μισές ψήφισαν τον Σαρκοζί

του κόμματος του Σαρκοζί, της Ένωσης για ένα Λαϊκό Κίνημα, τον ψήφισαν μαζικά (σε ποσοστό 79%). Αντίθετα, το ένα τρίτο των σοσιαλιστών ψηφοφόρων φαίνεται πως εγκατέλειψαν τη Σεγκολέν, διαρρέοντας είτε σε αριστεριστές υποψήφιους είτε στον κεντρώο Φρανσουά Μπαϊρού. Επίσης, δυσανάλογα μεγάλος αριθμός ψηφοφόρων που ανήκαν στην Αριστερά προτίμησαν να μείνουν στο σπίτι την Κυριακή, πράγμα που σημαίνει ότι υπάρχει μια ακόμη ομάδα ψηφοφόρων που θα μπορούσε να ψηφίσει τη Σεγκολέν στον δεύτερο γύρο.

Τα στηρίγματα της Σεγκολέν ήταν στις αστικές περιοχές. Στην περιοχή του Παρισιού, ο Σαρκοζί έλαβε περισσότερο από το ένα τρίτο των ψήφων.

Η δημοσκόπηση του ινστιτούτου Ιpsos αναδεικνύει και τις ομοιότητες μεταξύ των υποψηφίων. Η ασφάλεια και η προστασία ήταν ένας παράγοντας που βάρυνε στην επιλογή του 54% των ψηφοφόρων που προτίμησαν τον Σαρκοζί.

Το αντίστοιχο ποσοστό για εκείνους που ψήφισαν τον Λεπέν για τους ίδιους λόγους ήταν 46%. Το 14% από εκείνους που δήλωσαν ότι είναι με το Εθνικό Μέτωπο του Λεπέν έριξαν την ψήφο τους στον Σαρκοζί.

Η καταπολέμηση του κοινωνικού αποκλεισμού και της φτώχειας ήταν οι σημαντικότεροι παράγοντες για το 45% των ψηφοφόρων της Σεγκολέν Ρουαγιάλ, αλλά μόλις για το 11% εκείνων που ψήφισαν τον Νικολά Σαρκοζί.

Η εικόνα που έδινε καθένας από τους δύο διεκδικητές στους ψηφοφόρους ήταν διαφορετική. Μόλις το 16% από εκείνους που ψήφισαν τη Σεγκολέν δήλωσαν ότι είχε τον αέρα προέδρου. Αντίθετα, το 57% των ψηφοφόρων του Σαρκοζί είπαν ότι ο εκλεκτός τους έδινε αυτή την εντύπωση.


Παραδοσιακή αναμέτρηση

ΠΕΝΤΕ ΧΡΟΝΙΑ από τότε που η άνοδος του Λεπέν κυριάρχησε στα πρωτοσέλιδα, οι γαλλικές εφημερίδες αυτήν τη φορά πανηγυρίζουν για την επιστροφή της πολιτικής, με μια παραδοσιακή αναμέτρηση ανάμεσα στη Δεξιά και την Αριστερά. Στις προεδρικές εκλογές του 2002, ο Λεπέν είχε προκαλέσει ρίγη σε όλη την Ευρώπη, όταν πέρασε στον δεύτερο γύρο.

Αυτή τη φορά, «ύστερα από μια υπέροχη Κυριακή για τη δημοκρατία, ο δεύτερος γύρος θα αποφασιστεί στο Κέντρο», σχολιάζει η καθολική εφημερίδα «Λα Κρουά», χαιρετίζοντας τη δυναμική εμφάνιση του Φρανσουά Μπαϊρού, ο οποίος είχε υποσχεθεί να αναζωογονήσει την πολιτική. «Το σοκ του 2002 αναμφίβολα επέτρεψε στους υποψήφιους των παραδοσιακών κομμάτων να προσαρμόσουν τα μηνύματά τους στους ψηφοφόρους, οι οποίοι είχαν εγκαταλείψει τους σοσιαλιστές και τους γκωλικούς για να ρίξουν μια ψήφο διαμαρτυρίας», παρατηρεί η «Λιμπερασιόν».


[ ΑΙΧΜΕΣ ] Αλόνζ ανφάν

Η ΠΟΛΙΤΙΚΗ, λοιπόν, ζει! Βιαστήκαμε, ίσως, να την κλάψουμε. Σίγουροι πως οι καταχθόνιες δυνάμεις της οικονομικής παγκοσμιοποίησης αφενός και η δύναμη της ευρωπαϊκής κεντρικής τράπεζας αφετέρου είχαν καταστήσει περίπου άνευ νοήματος, στα μάτια των πολιτών, την εθνική διακυβέρνηση. Σίγουροι πως οι πολίτες, απογοητευμένοι, αποπροσανατολισμένοι και ιδιωτεύοντες, δεν βρίσκουν νόημα στο παραδοσιακό πολιτικό παιχνίδι και στρέφουν την πλάτη στην πολιτική. Κι όμως: Να που, έστω και δυσπιστούντες, οι ψηφοφόροι μπορεί και να βρίσκουν νόημα, έστω και δυσαρεστημένοι, να περιμένουν «κάτι» από τους πολιτικούς τους εκπροσώπους. Η συμμετοχή- ρεκόρ στον πρώτο γύρο των γαλλικών εκλογών, το γεγονός ότι την Κυριακή πήγαν στις κάλπες περισσότεροι κι από όσους είχαν πάει το ιστορικό 1981, είναι ένα τρομερό μήνυμα. Ένα μάθημα για την αντοχή των υλικών της πολιτικής. Είναι αλήθεια ότι η συμμετοχή αυτή εξηγείται εν μέρει από τις τύψεις για την εθνική ντροπή της 21ης Απριλίου του 2002, όταν η αποχή, η αδιαφορία, το σνομπάρισμα της πολιτικής έφεραν τον Λεπέν στον δεύτερο γύρο. Κι είναι, επίσης, αλήθεια ότι η ίδια η εκλογική καμπάνια στη Γαλλία, και των τριών πρώτων υποψηφίων, ήταν αφενός συναρπαστική και αφετέρου νεωτερική. Τα κόμματα, οι παραδοσιακοί μηχανισμοί και οι βαρόνοι τους αντιμετωπίστηκαν περίπου ως βαρίδια, άχρηστο έρμα. Οι υποψήφιοι τα άφησαν πίσω κι έκαναν μια καμπάνια α λ΄ αμερικέν, όπου το άφθαρτο, δημοφιλές πρόσωπο εξαφανίζει το φθαρμένο πολιτικό εργαλείο- το κόμμα. Συγκυριακή τακτική επιλογή ή μια μόνιμη αλλαγή στα πολιτικά ήθη; Μένει να αποδειχθεί. Ας σημειωθεί, πάντως, ότι η Σεγκολέν έθεσε περίπου υπό απαγόρευση όλα τα παλιά στελέχη, τους «ελέφαντες» του κόμματος, τις γνώριμες φάτσες, ώστε να μην επικαλύπτεται η δική της υπόσχεση ανανέωσης από τη δική τους πατίνα.

Σε κάθε περίπτωση, το αποτέλεσμα του πρώτου γύρου φέρνει τη Γαλλία εμπρός σε μια κλασική επιλογή: Δεξιά ή Αριστερά; Αφού χρόνια ολόκληρα η ίδια η επιβίωση αυτής της κλασικής διαχωριστικής γραμμής αμφισβητείται, αφού κατά κόρον ακούσαμε ότι το σχήμα Αριστερά- Δεξιά είναι ξεπερασμένο και αφού σε ολόκληρη την προεκλογική περίοδο επαναλαμβάνονταν ερωτήματα όπως «Τι είναι Δεξιά και τι Αριστερά;», «Τι ξεχωρίζει τους μεν από τους δε;», «Πού είναι λογικό να συμφωνούν, πού πρέπει να διαφωνούν;», με τους δύο υποψηφίους να κάνουν ό,τι μπορούν για να μας μπερδέψουν ακόμη περισσότερο, με τον Σαρκοζί να δηλώνει οπαδός του Μπλερ και τη Ρουαγιάλ θαυμάστρια της Ζαν Ντ΄ Αρκ- εν τέλει το εκλογικό σώμα έδωσε την απάντησή του: Ακόμη κι αν δεν είμαστε σίγουροι τι ακριβώς σημαίνει τώρα πια Αριστερά και τι Δεξιά, ακόμη κι αν η διαχωριστική γραμμή μάς μπερδεύει, η πολιτική δεν μπορεί να έχει νόημα παρά μόνον ως αντιπαράθεση κάποιας Δεξιάς με κάποια Αριστερά. Το μήνυμα επιβεβαίωσαν και οι ηγέτες της «άλλης Αριστεράς», από τους κομμουνιστές ώς τους τροτσκιστές, που έσπευσαν αμέσως μετά τα γαλλικά έξιτ πολ να δηλώσουν ότι θα ψηφίσουν Σεγκολέν, χωρίς παζάρια, χωρίς ανταλλάγματα.

Έστω κι έτσι, πάντως, το γαλλικό αποτέλεσμα καθρεφτίζει μια μετατόπιση του πολιτικού εκκρεμούς προς τα Δεξιά. Η πλουραλιστική Αριστερά στο σύνολό της συγκέντρωσε, ίσως, το χαμηλότερο σκορ της ιστορίας της. Για να επιβεβαιωθεί, έτσι, ένας διάσημος Γάλλος στοχαστής, ο Αλέν Τουρέν, που υποστήριζε ότι το κοινωνικό εκκρεμές στις σύγχρονες ευρωπαϊκές κοινωνίες κινείται από τον πόλο της ελπίδας στον πόλο του φόβου. Όταν τα λαϊκά στρώματα νιώθουν αυτοπεποίθηση, όταν διεκδικούν, το εκκρεμές πάει Αριστερά, όταν αναδιπλώνονται, νιώθουν ανασφάλεια και επιθυμούν διατήρηση των κεκτημένων, ψηφίζουν Δεξιά. Τόσο δεξιά όσο ο Σαρκοζί; Αυτό θα πρέπει να περιμένουμε τον δεύτερο γύρο για να το μάθουμε.
Διπλό φλερτ στον Μπαϊρού

Από θέση δύναμης ρίχνεται στη μάχη για τον δεύτερο γύρο ο Νικολά Σαρκοζί, με τους αναλυτές να επισημαίνουν πάντως πως «δεν έχει κερδίσει ακόμα». Σαρκό και Σεγκό… σφάζονται τώρα στην ποδιά του Φρανσουά Μπαϊρού- ο οποίος όμως δείχνει να έχει μάτια μόνο για τις βουλευτικές του Ιουνίου.

Π ριν προλάβουν καλά-καλά να καταμετρηθούν οι ψήφοι και να βγουν τα τελικά αποτελέσματα του πρώτου γύρου, είχαν ήδη οριστεί οι δύο σημαντικότερες ημέρες της προεκλογικής εκστρατείας για τον δεύτερο γύρο: η μία είναι η αυριανή, οπότε έχει προγραμματίσει συνέντευξη Τύπου ο Μπαϊρού. Και η δεύτερη η Τετάρτη 2 Μαΐου, οπότε και έχει προγραμματιστεί το «ντιμπέιτ» μεταξύ Σαρκοζί και Σεγκολέν. Οι φήμες θέλουν τον Σαρκοζί πρόθυμο να προσφέρει στον

Ο «ΚΙΝΔΥΝΟΣ»

Αν ο Μπαϊρού στηρίξει κάποιον, το «κεφάλαιο» που συγκέντρωσε στη διάρκεια αυτής της εκστρατείας θα εξατμιστεί

Μπαϊρού πολλά υπουργεία σε αντάλλαγμα για την υποστήριξή του και την Σεγκολέν να κρατά μπροστά του ως δέλεαρ τη θέση του πρωθυπουργού. Το πιθανότερο είναι πως ο ίδιος δεν θα στηρίξει αύριο κανέναν από τους δύο: αν το πράξει, το «κεφάλαιο» που συγκέντρωσε στη διάρκεια αυτής της εκστρατείας θα εξατμιστεί και δεν το θέλει· αντιθέτως, σκοπεύει να το μετατρέψει τον Ιούνιο σε μια αυτόνομη δύναμη, με σημαντική εκπροσώπηση στη γαλλική Εθνοσυνέλευση- αρκετή ώστε να υποχρεώσει την πλειοψηφία που θα προκύψει από τις κοινοβουλευτικές κάλπες να του συμπεριφέρεται με σεβασμό. Οι δηλώσεις του ωστόσο θα περάσουν από κόσκινο προκειμένου να αποκαλυφθούν τυχόν σημάδια προτίμησης. Ανοιχτή η μάχη
Για τον Ζεράρ Κουρτουά, τον αρχισυντάκτη της «Μonde», η μάχη για την προεδρία παραμένει, παρά το πλεονέκτημα εκκίνησης του Σαρκοζί, «αρκετά ανοιχτή». Για να νικήσει, λέει, ο Σαρκοζί πρέπει να σπάσει το μέτωπο «αντιΣαρκό» που άρχισε να σχηματίζεται από το βράδυ κιόλας της Κυριακής. Από την πλευρά της, η Σεγκολέν χρειάζεται προκειμένου να νικήσει πέραν του συνόλου της Αριστεράς, που απέσπασε την Κυριακή το 37% των ψήφων, τουλάχιστον τους μισούς ψηφοφόρους του Μπαϊρού «αλλά και ένα μέρος των ακροδεξιών ψηφοφόρων που είναι ενδεχομένως έτοιμοι να κάνουν τα πάντα προκειμένου να φράξουν τον δρόμο στον Σαρκοζί. Πρόκειται για ένα στοίχημα εξαιρετικά δύσκολο, αλλά όχι αδύνατο». Οι δημοσκοπήσεις
Έπειτα από υποχρεωτική διήμερη αργία, οι δημοσκόποι άρχισαν πάλι να «χορεύουν» με τα ποσοστά. Σύμφωνα με το ινστιτούτο CSΑ, οι ψηφοφόροι του Μπαϊρού θα μοιραστούν ως εξής: 45% θα ψηφίσουν Σεγκολέν, 39% θα ψηφίσουν Σαρκοζί και 16% θα απόσχουν. Το Ιfop σκιαγραφεί μια εντελώς διαφορετική εικόνα: το 46% θα ψηφίσουν Σεγκολέν και το 54% Σαρκοζί, ο οποίος θα πάρει και το 83% της ψήφου Λεπέν- το υπόλοιπο 17% θα πάει στην Σεγκολέν, προκειμένου να εκδικηθεί τον Σαρκοζί που έριξε τον Λεπέν στα τάρταρα. Σύμφωνα ωστόσο με την ίδια δημοσκόπηση, η Σεγκολέν δεν μπορεί καν να υπολογίζει στο 100% της ακροαριστερής ψήφου: θα την ψηφίσει ένα 78%-95% των ψηφοφόρων της «Αριστεράς της Αριστεράς». Μπροστά σε όλες αυτές τις προσθαφαιρέσεις, ο Σοσιαλιστής Τζακ Λανγκ, ο πρώην υπουργός Πολιτισμού, θέλησε να υπενθυμίσει το εξής:

«Στη γαλλική πολιτική, δύο και δύο δεν κάνουν ποτέ τέσσερα. Κάνουν ή πέντε ή τρία».

LΙΝΚS:

● www.bayrou.fr/
● www.desirsdavenir.org/
● www.sarkozy.fr/

Αναστεναγμός ανακούφισης

ΕΝΑ ΣΥΛΛΟΓΙΚΟ αναστεναγμό ανακούφισης προκάλεσε στους Ευρωπαίους πολιτικούς το χαμηλό ποσοστό που εξασφάλισε ο ακροδεξιός Λεπέν στον πρώτο γύρο των γαλλικών προεδρικών εκλογών. «Είμαι πολύ ικανοποιημένος που τα πιο ακραία κόμματα, όπως το Εθνικό Μέτωπο, έχουν χάσει σαφέστατα έδαφος», δήλωσε ο Γερμανός υπουργός Εξωτερικών. «Η πτώση του Λεπέν είναι χαρμόσυνο νέο για όλους τους δημοκράτες», δήλωσε ο Ισπανός ομόλογός του. Την ικανοποίησή της για το υψηλό ποσοστό τής συμμετοχής αλλά και για το γεγονός ότι οι τρεις υποψήφιοι που συγκέντρωσαν τα καλύτερα αποτελέσματα είναι φιλοευρωπαίοι εξέφρασε και η Κομισιόν. Από την πλευρά του, ο Ιταλός πρωθυπουργός Ρομάνο Πρόντι τάχθηκε υπέρ μιας συμμαχίας ΣεγκολένΜπαϊρού, «μιας επιλογής παρόμοιας με την ιταλική».


[ ΓΝΩΜΗ ] Η νίκη της δημοκρατίας

Ήταν μια διπλή νίκη: νίκη της δημοκρατίας επί του εαυτού της· και εναντίον των άκρων της. Η ιστορία θα θυμάται αυτήν την ηλιόλουστη ημέρα του Απρίλη, τις μεγάλες ουρές των ψηφοφόρων, όλοι υπομονετικοί, όλοι κινητοποιημένοι. Έπειτα από τόσα χρόνια καχυποψίας, πολλαπλών εναλλαγών, ανόδου των άκρων, έχουμε αυτή τη φορά, στο τέλος μιας μπερδεμένης αλλά συναρπαστικής εκστρατείας, αυτήν την πρωτοφανή συμμετοχή, αυτό το δημοκρατικό παλιρροϊκό κύμα και αυτήν την πρόκριση της Σεγκολέν Ρουαγιάλ και του Νικολά Σαρκοζί, ώστε να διασφαλιστεί πως ο δεύτερος γύρος θα προσφέρει πράγματι μια καθαρή επιλογή. Για να σβηστεί, θα ΄λεγε κανείς, η 21η Απριλίου του 2002· για να μη μπορεί κανείς να πει πως το μέλλον κτίζεται εν αγνοία μας.

Η Σεγκολέν υπόσχεται να επαναφέρει την αισιοδοξία. Ο Σαρκοζί να παράσχει σε όλους τα μέσα που χρειάζονται για να πετύχουν. Τις επόμενες 15 ημέρες, οι δύο υποψήφιοι θα προσπαθήσουν να πείσουν πως η οδός που εκπροσωπούν είναι η καλύτερη. Για να το κάνουν, θα πρέπει να αντιμετωπίσουν το κέντρο. Στην πραγματικότητα, και οι δύο προκρίθηκαν εις βάρος των άκρων: η Σεγκολέν ωφελήθηκε του φαντάσματος του 2002 και σφυροκόπησε την ακροαριστερά και τους Πράσινους· ο Σαρκοζί κέρδισε το στοίχημά του, που ήταν να απορροφήσει ένα μέρος της ψήφου Λεπέν και να οδηγήσει τον τελευταίο σε ένα επίπεδο όπου παύει πλέον να βαρύνει- ακόμα μια νίκη της Κυριακής. Συνέπεια αυτού του κινήματος είναι μια επιστροφή προς το κέντρο, που γίνεται το βασικό διακύβευμα του δεύτερου γύρου. Το παράδοξο αυτής της εκστρατείας: για να μπορέσει η συζήτηση να λάβει χώρα στο κέντρο, χρειάστηκε το κέντρο αυτό να μην είναι παρών στον δεύτερο γύρο.

Ο Σαρκοζί πρέπει τώρα να κάνει να ξεχαστούν οι δεξιές ακρότητές του και να κοιτάξει προς τον παραδοσιακό του κεντρώο σύμμαχο. Απέναντι στο «οτιδήποτε εκτός του Σαρκοζί», διαθέτει μερικές εφεδρείες. Η λύση της εξίσωσης είναι πιο δύσκολη για την Σεγκολέν. Προκειμένου να κερδίσει, πρέπει να ανακτήσει το μεταρρυθμιστικό εκλογικό σώμα που μετακινήθηκε προς το κέντρο· και να πείσει τις λαϊκές τάξεις που μοιάζουν στην πλειοψηφία τους στραμμένες Δεξιά. Πολλά θα εξαρτηθούν από την ικανότητά της να κινητοποιήσει. Προς το παρόν πάντως, δεν έχει δώσει κανένα σημάδι ανοίγματος προς το κέντρο· και δεν μοιάζει να έχει πειστεί ακόμα πως, όταν θέλει κανείς να κυβερνήσει, πρέπει να αποδεικνύεται ικανός να περιβάλλεται από τους καλύτερους. Όλοι γνωρίζουν, από αυτή την άποψη, ποιος θα έπρεπε να είναι, σε μια εκστρατεία που παίζεται πάνω στην ανάγκη για μεταρρύθμιση, ο ρόλος και η θέση ενός Ντομινίκ Στρος-Καν.