Κόσμος / Αγορές

Φολκσβάγκεν και Μερτσέντες φοβούνται μην τους πάρουν το… τιμόνι

Η απόφαση της Ρorsche να αυξήσει τη συμμετοχή της στη Volkswagen, σε συνδυασμό με την πρόσφατη απόφαση της DaimlerChrysler να αναζητήσει μνηστήρες για την Chrysler, είναι κινήσεις πολύ σημαντικότερες από όσο, ίσως, αρχικά φαίνεται. Αντικατοπτρίζουν την επιθυμία των ευρωπαϊκών αυτοκινητοβιομηχανιών να ελέγξουν οι ίδιες τη μοίρα τους, ώστε να μη δουν να περνάει ο έλεγχός τους στα χέρια ανταγωνιστικών εταιρειών ή επενδυτικών ομίλων (private equity) που συνήθως σπάνε σε κομμάτια τους ομίλους που αγοράζουν και έπειτα τους πωλούν, σε υψηλότερη τιμή, σε τρίτους.

Τα στελέχη της Ρorsche και της DaimlerChrysler (που κατασκευάζει τα αυτοκίνητα Μercedes-Βenz) παραδέχονται ευθέως ότι οι στρατηγικές κινήσεις στις οποίες προβαίνουν, υποκινούνται από τον φόβο μήπως αποτελέσουν αντικείμενο επιθετικής εξαγοράς. Η Ρorsche αυξάνει το μερίδιό της στη Volkswagen, ενώ η DaimlerChrysler πωλεί την Chrysler.

Δίκαιοι οι φόβοι τους
Οι φόβοι τους δικαιολογούνται εν μέρει, επειδή η κεφαλαιοποίηση εταιρειών όπως η Ρorsche, η Volkswagen και η DaimlerChrysler είναι πολύ μικρότερη από την κεφαλαιοποίηση της Τoyota, για παράδειγμα. Η χρηματιστηριακή αξία του ιαπωνικού κολοσσού που ετοιμάζεται να γίνει φέτος η μεγαλύτερη αυτοκινητοβιομηχανία στον κόσμο με βάση τις πωλήσεις (9,2 εκατ. οχήματα) ανέρχεται σε 239 δισ. δολάρια, ποσό που προσεγγίζει το ΑΕΠ της Ελλάδας. Τώρα, οι μετοχές της Volkswagen ανεβαίνουν επειδή οι επενδυτές επικροτούν την αύξηση της συμμετοχής της Ρorsche. Ανεβαίνουν όμως και οι μετοχές της DaimlerChrysler, επειδή οι επενδυτές βλέπουν ότι ο όμιλος ετοιμάζεται να πωλήσει την Chrysler. Οι Γερμανοί φοβούνται ότι η επέλαση των Ιαπώνων, αυτοκινητοβιομηχανιών από άλλες χώρες ή ιδιωτικών επενδυτικών κεφαλαίων θα μπορούσε να οδηγήσει τις γερμανικές αυτοκινητοβιομηχανίες στον δρόμο των βρετανικών (όλες οι μεγάλες και μικρές βρετανικές εταιρείες πέρασαν σε ξένα χέρια).

Η Ρorsche αγοράζει μετοχές VW
Αρχές της εβδομάδας, η Ρorsche ανακοίνωσε ότι θα αυξήσει το μερίδιό της στη μεγαλύτερη ευρωπαϊκή βιομηχανία, τη Volkswagen, από 27,3% σε 31%. Με βάση τη γερμανική νομοθεσία, η Ρorsche είναι πια υποχρεωμένη να υποβάλει πρόταση για πλειοψηφικό ποσοστό της Volkswagen (επειδή απέκτησε ποσοστό άνω του 30%). Προς το παρόν, η Ρorsche δεν ενδιαφέρεται να αποκτήσει μεγαλύτερο ποσοστό, παρά μόνο να εξασφαλίσει ότι η εταιρεία που έγινε γνωστή από το Σκαθάρι και το Γκολφ θα παραμείνει σε γερμανικά χέρια.

Η κίνηση της Ρorsche πραγματοποιείται ενώ αναμένεται απόφαση του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου, που μπορεί να ζητήσει την κατάργηση γερμανικού νόμου που προστατεύει τη Volkswagen από εξαγορές. «Το κίνητρο της Ρorsche είναι να διατηρήσει τον έλεγχο, ώστε η Γερμανία να μη χάσει τη Volkswagen», λέει ο Αdam Jonas της Μorgan Stanley.

Το παιχνίδι της Μercedes

Η Ρorsche αυξάνει το μερίδιό της στη Volkswagen, ενώ η DaimlerChrysler πωλεί την Chrysler

Η προσπάθεια να εξασφαλιστεί η ανεξαρτησία της Daimler, της εταιρείας που κατασκευάζει τις Μercedes-Βenz, είναι και το κίνητρο του διευθύνοντος συμβούλου του ομίλου DaimerChrysler, Dieter Ζetsche, που θέλει να πωλήσει την Chrysler. Μπορεί η DaimlerChrysler να μην έχει ανακοινώσει τα σχέδιά της σε περίπτωση κατά την οποία πωληθεί τελικά η αμερικανική ζημιογόνος εταιρεία, αλλά πολλοί μέτοχοι θέλουν να αλλάξει ξανά όνομα η εταιρεία σε Daimler-Βenz ώστε να παραπέμπει ευθέως στα αυτοκίνητα της Μercedes.

Ο ρόλος του εγγονού
Ο πρόεδρος του διοικητικού συμβουλίου της Volkswagen, Ferdinard Ρiech, έχει ακόμη ένα λόγο να θέλει να δει την Ρorsche να αποκτά στενότερες επαφές με τη Volkswagen. Ο Ρiech είναι ο εγγονός του ιδρυτή της γερμανικής εταιρείας κατασκευής πολυτελών αυτοκινήτων Ferdinard Ρorsche, ο οποίος κατασκεύασε και το πρώτο Volkswagen, τον Σκαραβαίο. Ο Ρiech δεν θέλει μόνο να θωρακίσει από πιθανές εξαγορές ανταγωνιστών τη γερμανική εταιρεία, αλλά και να ισχυροποιήσει τη θέση της στην αγορά, ιδιαίτερα την ευρωπαϊκή, όπου ο ανταγωνισμός είναι πιο σκληρός από ποτέ.

Χτίζει συμμαχίες
Ένας τρόπος για να επιτύχει τα σχέδιά του, είναι να χτίσει συμμαχίες μέσα στην εταιρεία προωθώντας δικά του στελέχη στις ανώτατες θέσεις. Έτσι, πρόσφατα, μεσολάβησε για να αντικατασταθεί ο (πρώην) διευθύνων σύμβουλος της Volkswagen Βernd Ρischetsrieder και να τοποθετηθεί στη θέση του ο διευθύνων σύμβουλος της Αudi και «αγαπημένο παιδί» της Ρorsche (και του Ρiech), ο Μartin Winterkorn.

Στους διαδρόμους της γερμανικής εταιρείας, δεν είναι λίγοι αυτοί που λένε ότι πίσω από την αποχώρηση του Ρischetsrieder βρίσκεται ο Ρiech, που και στο παρελθόν είχε προσπαθήσει να τον απομακρύνει κατηγορώντας τον ότι έχει χάσει την υποστήριξη των εργαζομένων της εταιρείας.


Τα χρηματιστήρια δεν αντιμετωπίζουν πρόβλημα ρευστότητας

Οι φόβοι ότι μπορεί να αυξηθούν κι άλλο οι επισφάλειες- τα δάνεια υψηλού κινδύνου που χορηγούνται σε νοικοκυριά με χαμηλή πιστοληπτική ικανότηταεπέφεραν πρόσφατα σημαντικό πλήγμα στις αγορές. Η μεγαλύτερη ανησυχία όλων ήταν, μήπως τα προβλήματα που αντιμετώπισαν αμερικανικές εταιρείες χορήγησης τέτοιων δανείων πλήξουν μεγάλες τράπεζες και κατ΄ επέκταση τα χρηματιστήρια, στερώντας τους πολύτιμη ρευστότητα.

Ο κίνδυνος, όμως, δεν είναι τόσο μεγάλος όσο φοβούνται αρκετοί. Το πρόβλημα της αύξησης των επισφαλειών

Δεν φαίνεται ξεπούλημα στον ορίζοντα

στα δάνεια υψηλού κινδύνου είναι γνωστό εδώ και αρκετά μεγάλο διάστημα στην αμερικανική αγορά.

Ήδη μεγάλες τράπεζες, αλλά και οι ίδιοι οι επενδυτές στα χρηματιστήρια, έχουν σταματήσει να τροφοδοτούν με ρευστό τις εταιρείες αυτές που αναλαμβάνουν να μεσολαβήσουν (έναντι προμήθειας) μεταξύ χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων και νοικοκυριών για τη χορήγηση τέτοιων δανείων. Επίσης, μεγάλες τράπεζες που δέχτηκαν πλήγμα από τέτοιες καθυστερήσεις στις πληρωμές, όπως η ΗSΒC, έχουν περάσει στα οικονομικά τους στοιχεία τις προβλέψεις για τις καθυστερήσεις αυτές.

Δεν απειλεί άμεσα
Επιπλέον, ο δανεισμός σε νοικοκυριά με χαμηλή πιστοληπτική ικανότητα είναι πρακτική που ακόμη και στις ΗΠΑ και τη Βρετανία, όπου είναι πιο διαδεδομένη, αποτελεί μάλλον περιορισμένο φαινόμενο και δεν απειλεί άμεσα στις μεγάλες τράπεζες- και κατά συνέπεια τις αγορές χρήματος. Προς το παρόν, τα στοιχεία δεν προκαλούν ανησυχία, ότι μπορεί να βρισκόμαστε ενώπιον ενός νέου ξεπουλήματος εξαιτίας αυτού του λόγου. Αντίθετα, οι πρόσφατες αναταράξεις μπορεί να αποτελέσουν μια καλή υπενθύμιση για τους κινδύνους που ελλοχεύουν στις αγορές κεφαλαίου, όπου τα δεδομένα μεταβάλλονται συνεχώς.