Τα πήρε όλα ο Πούτιν

Ύστερα από 14 χρόνια διαβουλεύσεων υπεγράφη χθες στο Προεδρικό Μέγαρο η διακρατική συμφωνία για τον πετρελαιαγωγό Μπουργκάς- Αλεξανδρούπολης. Ωστόσο όπως δείχνουν οι όροι της σύμβασης, για να γίνει πάση θυσία το έργο, η Ελλάδα έδωσε… γην και ύδωρ. Μάλιστα το ΠΑΣΟΚ αφήνει υπόνοιες ότι τίθεται- σύμφωνα με τη σύμβαση- ζήτημα εθνικής ελληνικής κυριαρχίας για το έδαφος της ελληνικής επικράτειας απ΄ όπου θα περνάει ο αγωγός!

Το πρώτο πάντως και κυριότερο ζήτημα με τη συμφωνία του αγωγού, όπως έλεγαν στελέχη της αγοράς πετρελαίου, είναι ότι δεν προβλέπονται πουθενά ποινικές ρήτρες που να εξασφαλίζουν τη μειοψηφία σε ό,τι αφορά τις ελάχιστες εγγυημένες ποσότητες που θα διέρχονται από τον αγωγό. Αυτό σημαίνει, λένε στελέχη της αγοράς πετρελαίου, ότι εάν η ρωσική πλευρά αποφασίσει για δικούς της λόγους να μειώσει το πετρέλαιο που διοχετεύει στον αγωγό, κάνοντάς τον να υπολειτουργεί (π.χ. με 20 αντί για 35 εκατ. τόνους), η ελληνική όπως και η βουλγαρική πλευρά- οι οποίες έχουν όφελος μόνο από τα έσοδα του αγωγού- δεν θα μπορούν να ανατρέψουν την απόφαση της Μόσχας.

Πλήρης έλεγχος και μέσα στο ελληνικό έδαφος!

Εύλογη απορία προκαλεί επίσης το γεγονός ότι η ρωσική πλευρά όχι μόνο έχει το 51% της εταιρείας του αγωγού, αλλά διατηρεί και τον πλήρη έλεγχο σε ό,τι αφορά το τμήμα που θα διέρχεται από το ελληνικό έδαφος. Ο διαχειριστής και των 288 χλμ. του αγωγού θα είναι η ρωσική Τrasneft (η κρατική εταιρεία που κατασκευάζει τους ρωσικούς πετρελαιαγωγούς), η οποία και θα έχει τον πρώτο λόγο σε όλα.

Σύμφωνα με το άρθρο 5 της συμφωνίας, η Τrasneft θα διαμορφώνει τις ροές πετρελαίου σε όλη τη διαδρομή διέλευσης, θα ασκεί τη διοίκηση των υπηρεσιών διεκπεραίωσης, θα επεξεργάζεται και θα υλοποιεί την εκτέλεση του προγραμματισμού εφοδιασμού και φόρτωσης- εκφόρτωσης πετρελαιοφόρων σε σταθμούς μεταφόρτωσης πετρελαίου καθώς και του προγραμματισμού διέλευσης του πετρελαίου μέσω του συστήματος κεντρικής τροφοδοσίας του αγωγού…».

Άλλο σημείο που προκαλεί προβληματισμό είναι αυτό του καθορισμού των Τελών Διέλευσης που θα εισπράττουν η Ελλάδα και η Βουλγαρία από την εταιρεία του αγωγού και το οποίο απ΄ ό,τι φαίνεται θα καθοριστεί τελικά από το πόσο ανταγωνιστικό θα είναι το έργο. Τα «διόδια» αυτά, σύμφωνα με τα όσα έλεγε μέχρι σήμερα η ελληνική πλευρά, θα ήταν 1 δολάριο ανά τόνο. Ωστόσο δεν αποκλείεται να είναι σε ακόμη χαμηλότερα επίπεδα, καθώς, όπως αφήνει να εννοηθεί το άρθρο 4 της συμφωνίας, το ύψος των τελών διέλευσης θα καθορίζεται ουσιαστικά από τον διεθνή ανταγωνισμό.

Είσοδος αμερικανικών εταιρειών στον αγωγό
Η συμφωνία ανοίγει επίσης την πόρτα για την είσοδο τρίτων εταιρειών στο έργο. «Μετά τη σύσταση της Διεθνούς Εταιρείας του έργου, το μερίδιο των συμμετεχόντων μπορεί να εκχωρηθεί πλήρως ή εν μέρει σε εταιρείες παραγωγής πετρελαίου, εφόσον εκείνες διαθέτουν κοιτάσματα υδρογονανθράκων», αναφέρεται χαρακτηριστικά. Ειδικά για τις ελληνικές εταιρείες, ο υπ. Ανάπτυξης Δ. Σιούφας διευκρίνισε ότι για να πουλήσουν ποσοστά θα πρέπει να υπάρχει έγκριση του Ελληνικού Δημοσίου, που συμμετέχει στο έργο με ποσοστό 1%, καθώς επίσης ότι υπάρχει μεγάλο ενδιαφέρον από τρίτους. Μερίδιο στον αγωγό διεκδικούν η αμερικανική Chevron (που δραστηριοποιείται στον αγωγό CΡC, o οποίος μεταφέρει πετρέλαιο της Κασπίας), από κοινού με την καζακική Κazmunai. Η Chevron με τη Κazmunai θα ήταν ικανοποιημένες με ένα ποσοστό άνω του 10%, από το οποίο το 5,5% θα διεκδικήσουν από τη βουλγαρική και το 5,5% από την ελληνική πλευρά.

Μετά τη χθεσινή υπογραφή θα ξεκινήσουν αμέσως οι διαπραγματεύσεις για τη σύσταση της Διεθνούς Εταιρείας, που θα έχει έδρα το Λουξεμβούργο και στην οποία θα συμμετάσχουν κατά 51% η ρωσική πλευρά (Τrasneft, Rosneft, Gazpromneft) και από 24,5% η ελληνική και η βουλγαρική. Τέλος στη διεκδίκηση της πίτας του 1 δισ. ευρώ που αφορά κατασκευαστικά έργα, θαλάσσιες μεταφορές και προμήθεια υλικών γύρω από τον αγωγό, θα υπάρξει «διακριτική» στήριξη σε επιχειρήσεις από τις συμμετέχουσες χώρες. Η μορφή χρηματοδότησης του έργου θα είναι project finance.


«Να γνωρίζει ο λαός»

«Ο ΕΛΛΗΝΙΚΟΣ λαός θα πρέπει να γνωρίζει ακριβώς», αναφέρει σε δήλωσή του ο υπεύθυνος Ανάπτυξης του ΠΑΣΟΚ Χρήστος Παπουτσής, «ποια είναι η εταιρική σύνθεση της κοινοπραξίας που αναλαμβάνει την κατασκευή του έργου, ποια θα είναι τα ποσοστά διέλευσης που θα αποδίδονται στο Δημόσιο, ποια ποσοστά θα αποδίδονται στις εταιρείες και ποια ποσοστά τελών θα αποδίδονται στην κοινωνία και την τοπική οικονομία του Έβρου».

Για θριαμβολογίες και παράτες εκ μέρους της κυβέρνησης, που προσπαθεί να αποκρύψει το γεγονός ότι η ελληνική συμμετοχή εκχωρείται σε μεγάλα ιδιωτικά συμφέροντα, κάνει λόγο σε ανακοίνωσή του ο Π. Λαφαζάνης από τον Συνασπισμό. Επίσης κρούει τον κώδωνα του κινδύνου για τον κίνδυνο μόλυνσης στο Δέλτα του Έβρου, καθώς, όπως λέει, η προστασία του περιβάλλοντος είναι ασύμβατη με τη δημιουργία του αγωγού.

«Οι μεγάλοι κερδισμένοι από τη σύναψη αυτής της συμφωνίας είναι η Ε.Ε., η Ρωσία και η πλουτοκρατία της Ελλάδας, που κάνει ένα σημαντικό βήμα για να αξιοποιήσει τη χώρα ως ενεργειακό δίαυλο στην περιοχή», υποστηρίζει το ΚΚΕ.


«Καίγονται» οι Ρώσοι

Η ΜΟΣΧΑ επιδιώκει πάση θυσία να αξιοποιήσει εδώ και τώρα τα πλεονεκτήματα που της προσφέρει η χρονική συγκυρία (υψηλές τιμές πετρελαίου και απομόνωση του πλουτοπαραγωγικού Ιράν)

προκειμένου προχωρώντας στην υλοποίηση του έργου το γρηγορότερο δυνατό να διοχετεύσει ποσότητες πετρελαίου της στις αγορές της Δύσης. Αυτό προέκυψε ξεκάθαρα από τις δηλώσεις του κ. Πούτιν. Έτσι εν αντιθέσει με τους αρχικούς υπολογισμούς της ελληνικής πλευράς, ότι ο αγωγός θα άρχιζε τη λειτουργία του το 2012, φαίνεται τώρα ότι υπό την πίεση της Μόσχας να «τελειώνουμε με τις εκκρεμότητες», τα χρονικά περιθώρια έχουν στενέψει. Όπως μάλιστα έλεγε χθες σε πηγαδάκι δημοσιογράφων υψηλόβαθμο στέλεχος του υπ. Ανάπτυξης, «η Μόσχα θα ήθελε να αρχίσει να ρέει το πετρέλαιο στον αγωγό ακόμη και το 2009 αν ήταν δυνατόν»!

Σε… 6 μήνες
Ενδεικτική των προθέσεων της Ρωσίας είναι η χθεσινή επισήμανση του Ρώσου Προέδρου προς Αθήνα και Σόφια, ότι «αγωγός υπερδιπλάσιου μήκους από αυτόν του ΜπουργκάςΑλεξανδρούπολης και μάλιστα σε περιβάλλον με δύσκολες καιρικές συνθήκες, όπως η Σιβηρία, έγινε σε διάστημα.. μόλις 6 μηνών». «Συζητάμε»- είπε- «οι τρεις χώρες, Ελλάδα, Βουλγαρία, Ρωσία, από το 1994 για την κατασκευή του αγωγού και ακόμη δεν έχει γίνει τίποτα. Εμείς αντίθετα καταφέραμε από τον Σεπτέμβριο ώς σήμερα να κατασκευάσουμε 700 χλμ. ενός αγωγού στη Σιβηρία. Και στην περίπτωση του Μπουργκάς μιλάμε μόνο για 288 χλμ». Από την πλευρά του ο Πρωθυπουργός Κ. Καραμανλής έκανε λόγο για επισφράγισμα των υψηλού επιπέδου πολιτικών, οικονομικών και ενεργειακών σχέσεων μεταξύ των δύο χωρών, ενώ υποσχέθηκε ότι η Ελλάδα θα υποστηρίξει τις ρωσικές θέσεις στον διάλογο που διεξάγει η Μόσχα με τις Βρυξέλλες για τα ενεργειακά. «Δεν τέθηκε εκ μέρους του κ. Πούτιν το θέμα της διέλευσης ρωσικού αερίου από τον τουρκο-ελληνοιταλικό αγωγό αερίου» διευκρίνισε χθες ο κ. Σιούφας. Επεσήμανε ωστόσο ότι τέθηκε εκ μέρους της Μόσχας θέμα επέκτασης της σύμβασης με τη ΔΕΠΑ για την προμήθεια αερίου και για μετά το 2016.