Έκρηξη εθνικισμού στην Τουρκία

Η πλειοψηφία των Τούρκων πιστεύει ότι ο εθνικισμός αυξάνεται στην Τουρκία και ότι η αντιμετώπιση της χώρας από την Ευρωπαϊκή Ένωση είναι ο κύριος λόγος γι΄ αυτό, έδειξε μια δημοσκόπηση. Η άνοδος του εθνικισμού υπάρχει κίνδυνος να ακυρώσει ό,τι καλό έγινε τα τέσσερα χρόνια των φιλοευρωπαϊκών μεταρρυθμίσεων.

Η δημοσκόπηση διεξήχθη τον περασμένο μήνα και δημοσιεύθηκε χθες στην εφημερίδα «Μιλιέτ». Έδειξε πως λίγο περισσότεροι από 50% των Τούρκων αισθάνονται πως ο εθνικισμός βρίσκεται σε άνοδο στη χώρα, έναντι 30% που διαφωνούν. Περίπου ένας στους πέντε ερωτηθέντες δήλωσε πως αισθάνεται περισσότερο εθνικιστής. Το ένα τρίτο απέδωσε την αύξηση του εθνικισμού στην Ευρωπαϊκή Ένωση, πολλοί Τούρκοι αισθάνονται

Ο ΕΡΝΤΟΓΑΝ

Η άνοδος του εθνικισμού απειλεί τα όσα θετικά έγιναν με τις μεταρρυθμίσεις της κυβέρνησής του

πως ασκεί άδικη πίεση στη χώρα τους για ευρύ φάσμα θεμάτων και πως η πλούσια Ένωση δεν θέλει ως μέλος την πολυπληθή, σχετικά φτωχή και μουσουλμανική Τουρκία.

Ο δεύτερος παράγων στον οποίο απέδωσαν την άνοδο του εθνικισμού οι ερωτηθέντες στη δημοσκόπηση της «Μιλιέτ» ήταν η «ανεπάρκεια της τουρκικής εξωτερικής πολιτικής» σε θέματα όπως το Ιράκ και η Κύπρος. Η Άγκυρα ανησυχεί πολύ για την πιθανή αποσύνθεση του γειτονικού Ιράκ και την ανάδυση ανεξάρτητου κουρδικού κράτους στο Βόρειο Ιράκ, το οποίο θα μπορούσε να αναζωπυρώσει τον αλυτρωτισμό μεταξύ του κουρδικού πληθυσμού της Νοτιοανατολικής Τουρκίας. Στην Κύπρο, το τουρκοκυπριακό ψευδοκράτος στο κατεχόμενο βόρειο τμήμα του νησιού παραμένει διεθνώς απομονωμένο.

ΗΠΑ και Κούρδοι
Η άνοδος του εθνικισμού στην Τουρκία απειλεί τα όσα θετικά έγιναν με τις μεταρρυθμίσεις της μετριοπαθούς κυβέρνησης του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, παρατηρεί το περιοδικό «Εκόνομιστ». Το περιοδικό προσθέτει ως επιπλέον παράγοντα για την άνοδο του τουρκικού εθνικισμού την άρνηση της Αμερικής να κινηθεί εναντίον των αυτονομιστών ανταρτών του ΡΚΚ που έχουν βάσεις στο Βόρειο Ιράκ. Και, αν το αμερικανικό Κογκρέσο τηρήσει τη δέσμευσή του να υιοθετήσει απόφαση που θα χαρακτηρίζει γενοκτονία τις σφαγές των Αρμενίων από τους Οθωμανούς το 1915, η σχέση της Τουρκίας με τη μεγάλη σύμμαχό της θα υποστεί μια «διαρκή ζημιά», λέει ο υπουργός Εξωτερικών Αμπντουλάχ Γκιουλ. Ο αριστερός Τούρκος διανοούμενος Μουράτ Μπελγκέ διαπιστώνει ανησυχητικές ομοιότητες ανάμεσα στον ρατσιστικό εθνικισμό που είχαν υιοθετήσει οι «Νεότουρκοι» στη δύση της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας και στη νοοτροπία του πολιορκημένου που επικρατεί σήμερα στην Τουρκία. Η αντίληψη, τώρα όπως και τότε, είναι πως οι δυτικές δυνάμεις πιέζουν για αλλαγές ώστε να ενισχύσουν τους ντόπιους συνεργάτες τους (δηλαδή τους Κούρδους και τους μη Μουσουλμάνους) με στόχο να διαλύσουν τη χώρα. «Αυτή η νοοτροπία του κοινωνικού Δαρβινισμού, η οποία συνεπάγεται ότι είναι εντάξει να σκοτώνεις τους εχθρούς σου για να επιβιώσεις», διαιωνίζεται μέσα από ένα εκπαιδευτικό σύστημα που διδάσκει τους νέους Τούρκους ότι «δεν έχουν άλλο φίλο από τους Τούρκους», λέει ο Μπελγκέ.

Τους καλοπιάνουν
Στην κηδεία του Χραντ Ντινκ, του αρμενικής καταγωγής Τούρκου διευθυντή εφημερίδας που δολοφονήθηκε από τον 17χρονο Ογκούν Σαμάστ επειδή «προσέβαλε τους Τούρκους», περισσότεροι από 100.000 Τούρκοι φώναξαν «Είμαστε όλοι Αρμένιοι» και ο Ερντογάν σχολίασε πως «το παρατράβηξαν». Επίσης, τόσο ο πρωθυπουργός όσο και ο Μπαϊκάλ είχαν αντισταθεί σε εκκλήσεις για την κατάργηση του περιβόητου άρθρου 301 του Ποινικού Κώδικα περί «προσβολής του τουρκισμού». Εν όψει των βουλευτικών εκλογών του Νοεμβρίου, οι Τούρκοι πολιτικοί είναι γενικώς πρόθυμοι να καλοπιάνουν τους εθνικιστές.


Η σχέση με τον Στρατό

ΠΑΡΑΤΗΡΗΤΕΣ τους οποίους επικαλείται το «Εκόνομιστ» δεν αποκλείουν πιθανή συνεργία ανάμεσα σε εθνικιστικά στοιχεία στον Στρατό και σε απόστρατους αξιωματικούς που «ιδρύουν» νέες υπερεθνικιστικές οργανώσεις (μία εξ αυτών λέγεται πως εκπαιδεύει νεαρούς εθνικιστές στην Τραπεζούντα, από όπου προέρχονται οι υπεύθυνοι για τον φόνο του Ντινκ). «Ο πραγματικός στόχος είναι να υπάρξει χάος, να πολωθεί η κοινωνία ώστε οι εθνικιστές να μπορέσουν να κερδίσουν το έδαφος που έχασαν με τις μεταρρυθμίσεις της Ε.Ε.», λέει η Μπελμά Ακτσουρά, δημοσιογράφος της οποίας το πρόσφατο βιβλίο για το τουρκικό παρακράτος της στοίχισε ποινή φυλάκισης τριών μηνών.

Δεν θα ήταν έκπληξη αν ο επόμενος στόχος τους ήταν ένας εθνικιστής, προσέθεσε.


Βλέπει τις εκλογές με αισιοδοξία

Ο ΠΑΤΡΙΑΡΧΗΣ Βαρθολομαίος δήλωσε χθες πως ελπίζει ότι η κατάσταση για τη χριστιανική μειονότητα της Τουρκίας θα βελτιωθεί έπειτα από τις εκλογές που θα γίνουν αργότερα φέτος στη χώρα. Από τη Βιέννη, όπου βρίσκεται αυτή την εβδομάδα για να παραλάβει ένα βραβείο, ο Βαρθολομαίος δήλωσε πως τα πράγματα δεν άλλαξαν έπειτα από την επίσκεψη που πραγματοποίησε πέρυσι στην Τουρκία ο πάπας Βενέδικτος. «Εξακολουθούν να υπάρχουν αρκετά προβλήματα», προσέθεσε έπειτα από συνάντησή του με τον πρόεδρο της Αυστρίας Χάιντς Φίσερ. «Αισιοδοξούμε πως, μέσα στην ευρωπαϊκή προοπτική της χώρας μας, της Τουρκίας, ιδιαίτερα ύστερα από τις ερχόμενες εκλογές, αυτά τα προβλήματα καθώς και εκείνα άλλων μειονοτήτων θα επιλυθούν ένα προς ένα».