[ Πρόσωπα ] «Ας τον αφήσουν απλώς να ζήσει»

Η φωτογραφία του, 20χρονου τότε, να υψώνει το ματωμένο μπλουζάκι ενός συμφοιτητή του έγινε το σύμβολο του αγώνα των Ιρανών φοιτητών και της σκληρής καταστολής που ακολούθησε, τον Ιούλιο του 1999, στο Πανεπιστήμιο της Τεχεράνης.

Τη φωτογραφία αυτή ο Αχμάντ Μπατεμπί δεν έχει πάψει να την πληρώνει. Συνελήφθη ενώ βοηθούσε στη μεταφορά τραυματισμένων φοιτητών. Ώς τότε δεν είχε κάποια πολιτική δράση, του άρεσαν τα σπορ και η ηθοποιία και, όταν συνελήφθη, δεν βρέθηκε πάνω του κανενός είδους όπλο. Όμως τον ξυλοκόπησαν και τον βασάνισαν, μια κλωτσιά στο πρόσωπο έσπασε τα δόντια του, απέκτησε σοβαρά προβλήματα στη μέση και τα νεφρά και μεγάλη νευρική ευαισθησία. Καταδικάσθηκε σε θάνατο για «ανατρεπτική δράση και εξέγερση εναντίον του Θεού». Η ετυμηγορία ήταν τόσο αβάσιμη ώστε ο Ανώτατος Ηγέτης της Ιρανικής Επανάστασης, ο αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ, επενέβη για να μετατρέψει την ποινή του σε 15ετή κάθειρξη, που μειώθηκε στη συνέχεια στα δέκα χρόνια.

Το 2005 πήρε άδεια εξόδου, παντρεύτηκε και δεν επέστρεψε στη φυλακή. «Δεν υπάρχει τίποτε εναντίον του», εξηγεί ο δικηγόρος του, «έτσι είπε στις αρχές, “δεν έχω κάνει τίποτε, το γνωρίζετε, δεν επιστρέφω στη φυλακή”». Επί μήνες δεν συνέβη τίποτε. Όμως ο Αχμάντ, που η ζωή του επέστρεφε σιγά σιγά στους κανονικούς ρυθμούς, μίλησε σε ξένους δημοσιογράφους, αντάλλαξε e-mail. Και πριν από οκτώ μήνες, συνελήφθη και πάλι. Αργότερα ακούστηκε πως υπέστη εγκεφαλικό και πως χάνει συχνά τις αισθήσεις του. Η γυναίκα του, η Σομαγιέ Μπαγιανάτ, συνελήφθη επίσης στις 23 Φεβρουαρίου και ουδείς γνωρίζει κάτι για την τύχη της. Οι γονείς του φοβούνται για τη ζωή του. Τον περασμένο Ιούλιο, ο φοιτητής Ακμπάρ Μοχαμαντί πέθανε στη φυλακή κάτω από ύποπτες συνθήκες.

«Ουδέποτε έκανα πολιτική», λέει στην απεσταλμένη της «Λε Μοντ» ο πατέρας του Αχμάντ, ο Μοχαμάντ Μπαγέρ, συνταξιούχος τελωνειακός, «Ζητώ μόνο λίγη επιείκεια και δικαιοσύνη για τον γιο μου. Τι θέλουν; Να τον σκοτώσουν; Τι περισσότερο μπορούν να μάθουν απ΄ αυτόν έπειτα από οκτώ χρόνια ανακρίσεων;». Η τελευταία φορά που είδε τον Αχμάντ ήταν στο νοσοκομείο, δέσμιο πάνω σ΄ ένα κρεβάτι, με αλυσίδες στα χέρια και τους αστραγάλους, αναίσθητο. Στο νοσοκομείο αρνούνται να πουν από τι πάσχει. Μεταφέρθηκε πίσω στη φυλακή πριν ολοκληρώσουν τις ιατρικές εξετάσεις. Ο γιατρός της οικογένειας που του πήγε φάρμακα, φυλακίσθηκε γι΄ αυτό. «Μου είπαν, πες στον γιο σου να σωπάσει και σώπασε και συ», λέει ο πατέρας του. «Δεν φοβάμαι: ας μου πουν τι έχει και ας τον φροντίσουν και θα σωπάσω. Η γυναίκα μου είναι συντετριμμένη… Δεν ήταν παρά ένας πιτσιρικάς, εκείνοι είναι που τον έκαναν ήρωα και δεν ξέρουν τώρα τι να κάνουν. Ας τον αφήσουν απλώς να ζήσει…».