Ματιές Χειροποίητος

Oύτε που πήρα χαμπάρι ότι τελειώνουν οι Απόκριες και μεθαύριο έχουμε Καθαρή Δευτέρα! Οι μόνοι που το κατάλαβαν είναι οι πιτσιρικάδες, οι βουλευτές, που κάθε μέρα τρέχουν και κόβουν πίτες και φυσικά οι «κεντράρχες» και οι λοιποί μαγαζάτορες της νύχτας, που περιμένουν πώς και τι αυτές τις γιορτές, για να ρεφάρουν από τη χασούρα του χειμώνα. Ξέχασα: όχι μόνο το πήραν χαμπάρι, αλλά και έζησαν δυνατά τις Απόκριες η Πάτρα, η Κοζάνη, το Μοσχάτο και όσες άλλες πόλεις έχουν μια παραδοσιακή σχέση με τον βασιλιά Καρνάβαλο.

Και τώρα, η Καθαρή Δευτέρα: πριν από πάρα πολλά χρόνια, είχα γράψει ένα τραγούδι με τον Λοΐζο, που δεν κυκλοφόρησε σε δίσκο. Άρχιζε έτσι: «Θα ΄σαι περήφανος αγέρας/ θα ΄ναι γλυκιά η κόψη σου/ αητοί της Καθαρής Δευτέρας/ θα σεργιανούν στην όψη σου». Ερωτικό τραγούδι, για μια ταινία. Καταλαβαίνει κανείς από τους στίχους πόσο μου αρέσει αυτή η γιορτή- γιορτή που την έχω συνδέσει στενά με την παιδική μου ηλικία. Και όχι λόγω χαρταετών. Αλλά λόγω… χαλβά!

Στην Κατοχή μαζευόμασταν έξω από το κτίριο του Β΄ Γυμνασίου, στην οδό Χέυδεν και πουλούσαμε, επτάχρονα και οκτάχρονα παιδιά, στους Γερμανούς στρατιώτες, τσιγάρα χύμα και, κυρίως, χαλβά. Ήταν ένας χαλβάς κάπως μαυριδερός, γεμάτος κλωστές, τραγανός, που τον θυμάμαι και μου τρέχουνε τα σάλια! Δεν ξέρω από τι ήταν φτιαγμένος. Ένα ξέρω: είχε υπέροχη γεύση. Κι όταν έτρωγες ένα κομματάκι, κοβόταν μαχαίρι η πείνα σου!

Αυτή η τρέλα με τον χαλβά, με ακολουθεί χρόνια και χρόνια. Γι΄ αυτό και φρόντισα να γνωρίσω, από κοντά, τους πιο έμπειρους «χαλβατζήδες» της Αθήνας και του Πειραιά. Με πρώτον και καλύτερο, τον Νίκο τον Γαβρίλη. Που τον επισκέπτομαι συχνά στο εργαστήρι του στη Δραπετσώνα και τον έχω δει πολλές φορές επί το έργον: να φοράει στα χέρια του πελώρια ειδικά γάντια και να ζυμώνει τον καυτό χαλβά μέσα σε τεράστια δοχεία, με τις ώρες! Και σκέφτομαι τι καβγάδες θα στήνονται αυτές τις μέρες έξω από το «πρατήριό» του από τους πελάτες, που, λόγω Καθαρής Δευτέρας, θα σχηματίζουν ουρές για να προμηθευτούν 1-2 κιλά από το μοναδικό προϊόν του!

Θα πρέπει εδώ να σημειώσω ότι ο φίλος μου ο Γαβρίλης δεν θέλει να μιλάω και να γράφω για τον χαλβά του, γιατί έτσι μεγαλώνει η πελατεία του και το «μαγαζί» δεν μπορεί να ανταποκριθεί στη ζήτηση. «Και γιατί δεν φτιάχνεις περισσότερο χαλβά, ώστε να καλύπτεις τις ανάγκες του κόσμου;» τον ρώτησα κάποια μέρα. Και μου απάντησε: «Γιατί ο χαλβάς μου είναι χειροποίητος. Και δεν έχω “χέρια” να με βοηθάνε. Και εκείνο που θέλω να προσφέρω, είναι λίγο πράγμα και καλό. Με το πολύ, θα πέσει η ποιότητα!».

Και η πλάκα είναι ότι εγώ, άνθρωπος του χαλβά, έμαθα τα «καθέκαστα» για το προϊόν του Γαβρίλη στη Γερμανία. Από τον Πόντιο φίλο μου, μηχανικό, Χρήστο Γαλανίδη, που γεννήθηκε και μεγάλωσε στη Δραπετσώνα και ξέρει από κοντά πρόσωπα και ωραία πράγματα…