Περνώ και μόνη μου καλά…

ΤΙ ΕΝΩΝΕΙ ΤΟΝ ΒΙΤΓΚΕΝΣΤΑΪΝ ΜΕ ΤΟΝ ΜΠΑΚΟΥΝΙΝ;
Η ΕΝΟΧΗ ΟΤΙ ΚΑΠΟΤΕ ΑΥΝΑΝΙΣΤΗΚΑΝ,
ΕΝΔΕΧΟΜΕΝΩΣ ΚΑΙ Ο ΦΟΒΟΣ ΟΤΙ ΑΥΤΗ
Η ΕΞΗ ΘΑ ΕΙΧΕ ΣΟΒΑΡΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΣΤΗΝ
ΚΑΛΗ ΥΓΕΙΑ ΤΟΥΣ; ΓΙΑ ΠΟΙΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ, ΛΟΙΠΟΝ,
Ο ΔΙΑΦΩΤΙΣΜΟΣ ΤΑΥΤΙΣΕ ΤΟΝ ΑΥΝΑΝΙΣΜΟ,
ΒΑΣΙΚΗ ΠΡΑΞΗ ΕΚΔΗΜΟΚΡΑΤΙΣΜΟΥ
ΤΟΥ ΕΡΩΤΑ, ΜΕ ΤΟΝ ΦΟΒΟ ΤΟΥ ΕΚΦΥΛΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΤΗΝ ΝΤΡΟΠΙΑΣΤΙΚΗ ΠΑΡΑΒΑΣΗ;
Ορθολογισμός και πίστη στην πρόοδο. Ελευθερία, εναντίωση στις τυραννικές διακυβερνήσεις και σε κάθε είδους καταπίεση ανάμεσα στις οποίες και εκείνη της Εκκλησίας. Αυτές, χονδρικώς, είναι οι ιδεολογικές παράμετροι του πνευματικού κινήματος του Διαφωτισμού, οι απαρχές του οποίου τοποθετούνται στα μέσα του 18ου αιώνα. Οι σημερινές κοινωνίες, τα δικαιώματα και οι ελευθερίες ιδίως του Δυτικού ανθρώπου οφείλουν τα πάντα στον χειραφετητικό άνεμο που φύσηξε χάρη στον Διαφωτισμό. Ο άνεμος αυτός, βαθμιαία, συνέβαλε στην απελευθέρωση και της ερωτικής επιθυμίας. Μια τουλάχιστον πλευρά του ερωτισμού, ωστόσο, ενοχοποιήθηκε κατά παράδοξο τρόπο στον ύψιστο βαθμό, την ίδια περίοδο που άρχισαν να συζητιούνται ευρύτερα οι ιδέες του Διαφωτισμού, μάλιστα όχι από τον κλήρο και τους πολιτισμικά συντηρητικούς. Η πλευρά αυτή ήταν ο αυτοερωτισμός, ο αυνανισμός, οι κατά μόνας ηδονές.

Αυτήν ακριβώς την ιδιαίτερη σχέση του αυνανισμού με τη μοντέρνα εποχή διερευνά ο καθηγητής Ιστορίας στο Πανεπιστήμιο του Μπέρκλεϊ στην Καλιφόρνια Τόμας Λακέρ, που

Τhomas W. Laqueur

OΙ ΚΑΤΑ ΜΟΝΑΣ ΗΔΟΝΕΣ

ΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΑΥΝΑΝΙΣΜΟΥ

ΜΤΦ. ΠΕΛ. ΜΑΡΚΕΤΟΥ, ΕΚΔ. ΝΕΦΕΛΗ, ΣΕΛ. 520, ΤΙΜΗ: 27 #

συστηματικά ασχολείται τα τελευταία χρόνια με την ιστορία της σεξουαλικότητας (στα ελληνικά κυκλοφορεί ακόμα ένα βιβλίο του, Κατασκευάζοντας το φύλο, Εκδόσεις Πολύτροπον, 2003). Αρχίζοντας, διερωτάται πώς έγινε και το «πρώτο επίδοξο δημοκρατικό βίτσιο που πρόσφερε ίσες ευκαιρίες σε όλους» ήδη από τις απαρχές του Διαφωτισμού τίθεται εν διωγμώ. Αναζητεί τους βαθύτερους λόγους, δεν τον ικανοποιεί η διαδεδομένη δοξασία ότι ο αυνανισμός είναι η πράξη που σακατεύει, εξαντλεί, κουφαίνει, τρελαίνει, τυφλώνει…

Η βασική απάντηση οδηγεί κατευθείαν στις βασικές αρχές του Διαφωτισμού. Ο έρωτας με τον εαυτό, λέει ο Λακέρ, θεωρήθηκε εχθρικός από τον Διαφωτισμό για τρεις συστατικούς λόγους.

1«Ήταν μυστικός σε έναν κόσμο που απέδιδε τεράστια σημασία στη διαφάνεια». Αν και όσοι από παλιά πολεμούσαν την πραγμάτωση της επιθυμίας είχαν ηττηθεί κατά κράτος, ο αυνανισμός ήταν εχθρικός στις αρχές μιας εποχής που «διακατεχόταν από τη θεμελιώδη ανησυχία για το πώς ή για το αν μπορούσε να τις επιστρατεύσει η κοινωνία». 2«Ήταν επιρρεπής στις ακρότητες όσο κανένα άλλο είδος αφροδισιασμού- το κοκαϊνούχο κρακ της σεξουαλικότητας». Θεωρήθηκε δηλαδή, από όσους επικαλούνταν τον ηθικό εαυτό, ο κατάλληλος βατήρας που οδηγούσε στη σεξουαλική απόκλιση, στον εκφυλισμό, σε ηθικώς επιζήμιες καταστάσεις. «”Ο αυνανιζόμενος χάνει εντελώς το ήθος του” και αφού εκπέσει λίγο ακόμα “καταβυθίζεται στο επίπεδο των κτηνών”, γίνεται σκιά ανδρός, όπως γράφει κάποιος Γερμανός γιατρός του ύστερου 18ου αιώνα».

3«Δεν είχε, τέλος, κανέναν δεσμό με την πραγματικότητα επειδή ήταν δημιούργημα της φαντασίας». Το να μπορεί ο αυνανιζόμενος να δημιουργεί ο ίδιος το αντικείμενο του πόθου του, στα συμφραζόμενα της εποχής ισοδυναμούσε με τη δημιουργία φαντασμάτων που με τη σειρά τους ωθούσαν τους ανθρώπους να διοχετεύουν τις ορέξεις τους αντίθετα από τους σκοπούς της φύσης.

Στην πραγματικότητα, όλα τούτα περιέγραφαν ένα πρόβλημα που η κοινωνία το αντιλαμβανόταν ως πρόβλημα ηθικής. Γι΄ αυτό, κινητοποιήθηκαν δάσκαλοι, γιατροί, γονείς και κληρικοί, προσπαθώντας να συνυφάνουν στα μάτια των παιδιών (που μυούνταν στις τεχνικές του αυτοερωτισμού από άλλα παιδιά) την πρακτική του αυνανισμού με κάτι ντροπιαστικό. Πώς όμως θα μπορούσαν τα παιδιά να ντραπούν για κάτι που έκαναν κρυφά; Επειδή δεν ήταν δυνατόν, γι΄ αυτό επινοήθηκε ο φόβος. Όχι φόβος για μια ηθική παράβαση, τα ηθικά επιχειρήματα δεν επαρκούσαν για να ενοχοποιηθεί ο αυνανισμός. Χρειάστηκε λοιπόν το επίχρισμα της Ιατρικής, της πιο θετικής από τις θετικές επιστήμες εκείνης της εποχής. Γι΄ αυτό ο αυνανισμός ταυτίστηκε πολύ γρήγορα με τον σωματικό εκφυλισμό, την κατάχρηση, τη φυσική εξουθένωση, την αρρώστια.