[ Πρόσωπα ] Σε έναν παλιό, ψυχροπολεμικό σκοπό

Ο πρόεδρος της Ρωσίας άφησε τη διπλωματία κατά μέρος και το περασμένο Σάββατο φάνηκε να κηρύσσει, ούτε λίγο ούτε πολύ, έναν νέο Ψυχρό Πόλεμο.

Η ομιλία που εκφώνησε ο Βλαντίμιρ Πούτιν στο Μόναχο, στη Διάσκεψη για την Ασφάλεια που διεξάγεται κάθε χρόνο στην πρωτεύουσα της Βαυαρίας, ήταν η σφοδρότερη έως τώρα φραστική επίθεσή του εναντίον των Ηνωμένων Πολιτειών. Για «νέο διπολισμό» έγραφε χθες η ιταλική «Λα Στάμπα», για «πουτινικές παραλλαγές σε έναν παλιό ψυχροπολεμικό σκοπό» η γαλλική «Λε Φιγκαρό». Και οι αναλυτές θυμήθηκαν την εποχή που οι δύο υπερδυνάμεις απειλούσαν να σβήσουν η μία την άλλη, μαζί με το μεγαλύτερο μέρος του κόσμου, από τον χάρτη.

Με ασυνήθιστα απερίφραστη και διόλου διπλωματική γλώσσα, μπροστά σε ένα κοινό Ευρωπαίων και Αμερικανών ηγετών, ο Πούτιν επιτέθηκε στην παράνομη, όπως τη χαρακτήρισε, αμερικανική πολιτική των τελευταίων ετών. Είπε ότι οι ΗΠΑ «ξεπέρασαν τα όρια σε κάθε τομέα», τροφοδότησαν μια νέα κούρσα των πυρηνικών όπλων και αποσταθεροποιούν επιθετικά τη Μέση Ανατολή. Επιτέθηκε και στο ΝΑΤΟ, λέγοντας πως η επέκταση της Ατλαντικής Συμμαχίας στις χώρες που ήταν άλλοτε οι δορυφόροι της ΕΣΣΔ αποσταθεροποιεί την Ευρώπη και απειλεί τη Ρωσία. «Εναντίον ποίου στρέφεται άραγε η επέκταση αυτή;» αναρωτήθηκε. Ο Τζέραρντ Μπέηκερ των «Τάιμς» του Λονδίνου γράφει πως από τότε που ο Νικήτας Χρουστσόφ είχε χτυπήσει το παπούτσι του στο τραπέζι, το 1960 στη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ, είχε να ακουστεί τέτοιο ξέσπασμα από την ηγεσία της Μόσχας.

Την επομένη, ο Αμερικανός υπουργός Άμυνας Ρόμπερτ Γκέιτς, πρώην κατάσκοπος κι αυτός όπως και ο Πούτιν, επέλεξε να αντιμετωπίσει το θέμα με χιούμορ. Η παρέμβαση του Ρώσου προέδρου, είπε στη Διάσκεψη, τον «γέμισε σχεδόν νοσταλγία για μια λιγότερο περίπλοκη εποχή», αυτή του Ψυχρού Πολέμου. «Σχεδόν», επανέλαβε, σπεύδοντας να προσθέσει ότι η Ρωσία είναι για την Ουάσιγκτον «ένας εταίρος».

Πολλοί άλλοι όμως που ήταν παρόντες στη Διάσκεψη, κυρίως αξιωματούχοι των ανατολικοευρωπαϊκών χωρών, εξοργίστηκαν από τον νέο τόνο που φαίνεται να υιοθετεί η Ρωσία. Ουδείς φανταζόταν ότι ο Ρώσος ηγέτης θα πραγματοποιούσε μια τόσο σφοδρή επίθεση, σε ένα φόρουμ μάλιστα μέσω του οποίου η καγκελάριος Μέρκελ προσπαθεί να βελτιώσει τις σχέσεις μεταξύ των ευρωπαϊκών χωρών. Αμερικανοί αξιωματούχοι πιστεύουν πως στόχος του Πούτιν ήταν να εμφανιστεί η Ρωσία και πάλι ως ισχυρή παγκόσμια δύναμη, να δείξει ότι επιστρέφει ως πρωταγωνιστής στη διεθνή σκηνή. Ίσως, πάλι, ο αρχηγός του Κρεμλίνου να μετέφρασε απλώς το αίσθημα της πληγωμένης υπερηφάνειας των Ρώσων για το γεγονός ότι έπαψαν να είναι υπερδύναμη. Όμως οι Αμερικανοί δεν φαίνεται να ανησυχούν για τις αμερικανορωσικές σχέσεις, ιδιαίτερα όταν της Ρωσίας ηγείται ένας άνθρωπος τον οποίο επανειλημμένως έχει εγκωμιάσει ο πρόεδρός τους…